Contacts
Info
Podcast "Spotkania Biuletynu" to przestrzeń spotkań z ludźmi, którzy tworzą historię badań nad językiem polskim, literaturą i kulturą polską, którzy te badania uprawiają i stwarzają im warunki rozwoju. Skierowany jest...
show more
Podcast "Spotkania Biuletynu" to przestrzeń spotkań z ludźmi, którzy tworzą historię badań nad językiem polskim, literaturą i kulturą polską, którzy te badania uprawiają i stwarzają im warunki rozwoju.
Skierowany jest do wszystkich, których interesują literatura i kultura polska, język polski, polonistyka lub szerzej - literaturoznawstwo, językoznawstwo i humanistyka.
Pierwszy cykl tematyczny dotyczy mapy "Geopolonistyka", stanowiącej część internetowego "Biuletynu Polonistycznego" (biuletynpolonistyczny.pl), na której zaznaczone są ośrodki polonistyczne na całym świecie, oraz projektowi „Geopolonistyka – wirtualny most pomiędzy kulturami”, realizowanemu wspólnie przez cztery instytucje:
Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Wydział Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki w Łucku i Wydział Studiów Europejskich, Amerykańskich i Międzykulturowych Uniwersytetu Rzymskiego "Sapienza".
Projekt sfinansowała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej w ramach programu "Promocja Języka Polskiego".
Od października 2024 roku w ramach interdyscyplinarnego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" (program Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01) realizowany jest drugi cykl "Spotkań Biuletynu": Polonistyka zaangażowana.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się m.in. co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą, jak reaguje na problemy związane z kryzysem klimatycznym, jak może wpłynąć na zmianę postrzegania niepełnosprawności i choroby. Takie spojrzenie na polonistykę pozwala dostrzec, że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy, o czym rozmawiamy w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
Zachęcamy do słuchania, zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
"Biuletyn Polonistyczny": https://biuletynpolonistyczny.pl/
***
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
show less
Skierowany jest do wszystkich, których interesują literatura i kultura polska, język polski, polonistyka lub szerzej - literaturoznawstwo, językoznawstwo i humanistyka.
Pierwszy cykl tematyczny dotyczy mapy "Geopolonistyka", stanowiącej część internetowego "Biuletynu Polonistycznego" (biuletynpolonistyczny.pl), na której zaznaczone są ośrodki polonistyczne na całym świecie, oraz projektowi „Geopolonistyka – wirtualny most pomiędzy kulturami”, realizowanemu wspólnie przez cztery instytucje:
Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Wydział Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki w Łucku i Wydział Studiów Europejskich, Amerykańskich i Międzykulturowych Uniwersytetu Rzymskiego "Sapienza".
Projekt sfinansowała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej w ramach programu "Promocja Języka Polskiego".
Od października 2024 roku w ramach interdyscyplinarnego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" (program Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01) realizowany jest drugi cykl "Spotkań Biuletynu": Polonistyka zaangażowana.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się m.in. co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą, jak reaguje na problemy związane z kryzysem klimatycznym, jak może wpłynąć na zmianę postrzegania niepełnosprawności i choroby. Takie spojrzenie na polonistykę pozwala dostrzec, że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy, o czym rozmawiamy w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
Zachęcamy do słuchania, zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
"Biuletyn Polonistyczny": https://biuletynpolonistyczny.pl/
***
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Episodes & Posts
Episodes
Posts
10 AUG 2026 · Dlaczego Wacław Berent, pisząc swoją powieść polifoniczną czytał „Gramatykę muzyki” Napoleona Odry i jaka cecha konstrukcji pracy Lefebrve’a nastręczała trudności interpretacyjnych? W jaki sposób założenia gatunkowe utworu muzycznego można przenieść na konstrukcję pracy naukowej tak, by pokazać wyłanianie się transdyscyplinarnego modelu badań? Jaką rolę odgrywa w tym procesie analiza gatunkowa fugi literackiej?
Te i inne kwestie są z tematem drugiej części rozmowy Marioli Wilczak z dr Aleksandrą Wójtowicz.
Pierwsza część rozmowy jest dostępna pt. https://www.spreaker.com/episode/architektura-tekstu-czyli-o-znaczeniach-wpisanych-w-konstrukcje-ksiazki-spotkanie-z-aleksandra-wojtowicz-cz-1--73775322.
Aleksandra Wójtowicz – dr, adiunkt w Pracowni Antropologii Współczesności Instytutu Badań Literackich PAN, kierownik i autorka programu studiów podyplomowych IBL PAN i NIAiU Humanistyka Architektoniczna; ekspertka w zakresie literaturoznawstwa architektonicznego w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata” (MNiSW NdS), kierownik projektów „Humanistyka architektoniczna jako propozycja w ramach humanistyki obywatelskiej” (MNiSW SON II) i „Dawne wzorce wobec nowych wyzwań. Przypadek Stanisława Staszica” (MNiSW Sokrates), członkini Zespołu Nazewnictwa Miejskiego m.st. Warszawy; członkini-korespondentka Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Autorka kilku książek, ostatnia The Staszic Palace as Affective Heterotopia: New Category of Spatial Description, Peter Lang (2024) oraz redaktor i współredaktor naukowy 10 tomów zbiorowych. Sformułowała założenia ścieżki badawczej literaturoznawstwo architektoniczne oraz zaproponowała kategorię heterotopii afektywnej, poszerzającej typologię Foucaulta.
Spis źródeł przywołanych podczas rozmowy:
- M. Antoniuk, I. Boruszkowska, Wstęp, „Konteksty Kultury” 2020/17, z. 3, s. 249-253
- J. S. Bach, “Little” Fugue in G minor, BWV 578, performed on organ by Stephen Malinowski, with an animated graphical score, https://www.youtube.com/watch?v=ddbxFi3-UO4, dostęp: 07.08.2026.
- M. Bachtin, Czas i przestrzeń w powieści, przeł. J. Faryno „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 4
- M. Bachtin, Problemy poetyki Dostojewskiego, przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970
- M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Nakład Jakóba Mortkowicza, Warszawa, 1911
- M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Wydawnictwo Polskie, Lwów. Poznań, 1924
- M. Bachtin, Ozimina, tom IV i V Pism, nakładem Gebethnera i Wolffa, Warszawa, 1933
- W. Berent, Źródła i ujścia Nieztscheanizmu, w: tenże, Pisma rozproszone. Listy, wstęp i oprac. W. Bolecki, R. Nycz, Kraków 1992
- M. Budzyński, Życie na placu Piłsudskiego — autorska wizja placu Piłsudskiego w Warszawie, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 2020, tom 48 (2020), s. 425-431
- M. Foucault, Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak, „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 117-125
- A. Hejmej, Muzyczność dzieła literackiego, wyd. II poprawione, Wrocław 2002
- Narodziny i rozwój dyscyplin naukowych, oprac. J. Kozłowski, http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/sn/archiwum/9601/kozlow.html, dostęp: 15.06.2015
- T. S. Kuhn, Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, posłowie J. Nowotniak, Wyd. Aletheia, Warszawa 2009
- H. Lefebvre, The Production of Space, tłum. D. Nicholson-Smith, Blackwell, 1991
- J. Leociak, Aryjskim tramwajem przez warszawskie getto, czyli hermeneutyka pustego miejsca, w: Maski współczesności. O literaturze i kulturze XX wieku, red. L.Burska. M. Zaleski, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2001, s. 75-8
- Literaturoznawstwo architektoniczne, strona projektu: https://la-ibl-pan.ehum.psnc.pl/
- R. Nycz, Homo irrequietus. Nietzscheaizm w twórczości Wacława Berenta, w: tenże, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997
- R. Nycz, Kulturowa natura: kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego, „Teksty Drugie” 2001, nr 5
- Refleksja humanistyczna w planowaniu przestrzennym, red. A. Wójtowicz, J. Paulinek, Warszawa 2019
- Paszek J., Polifoniczność „Oziminy” Berenta, „Tygodnik Kulturalny” 1973, nr 2
- N. Orda, Gramatyka muzyki czyli wykład rozbiorowy i praktyczny melodyi i harmonii z dodatkiem w krótkości o fudze, kontrapunkcie, instrumentach orkiestrowych, o organie, fortepianie i o nauce śpiewu, dla użytku pianistów, Druk Jana Jaworskiego, Warszawa 1873
- C. Rosiński, Sytuacje przestrzenne badań literackich, w: tenże, Przestrzeń i uważność w polskiej prozie najnowszej, rozprawa doktorska pod kier. T. Mizerkiewicza, Poznań 2019, s. 193-208, maszynopis, https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/82ef881d-c006-4668-8f82-83c2f3c01562/content dostęp: 07.08.2026
- E. W. Soja, Thirdspace: Journeys to Los Angeles and Other Real-and-Imagined Places, Oxford 1996
- Strona Pałacu Staszica https://palacstaszica.pan.pl/pl/o-stronie/
- B. Westphal, Geocriticism. Real and Fictional Spaces, przeł. R.T. Tally Jr., New York 2011
- A. Wójtowicz, M. Budzyński, K. Ilmurzyńska, B. Jałowiecki, A. Kronenberg, R. Mączewski, K. Modryński, D.M. Osiński, J. Paulinek, I. Piotrowski., A. Skalimowski, B. Stelmach, W. Tomasik, Z. Tucholski, Miejsca trudne – transdyscyplinarny model badań. O przestrzeni placu Piłsudskiego i placu Defilad, pod kier. nauk. A. Wójtowicz, Warszawa 2019
- A. Wójtowicz, Literaturoznawstwo architektoniczne. Wstępne rozpoznania, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276656/edition/240261
- A. Wójtowicz, Metamorfozy Pałacu Staszica, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2017, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/196572/edition/162556
- A. Wójtowicz, Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276529/edition/240166
- S. Wysołuch, Problematyka symultanizmu w prozie, Poznań 1981
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu:
https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Realizacja: Mariola Wilczak, Aleksandra Wójtowicz
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
10 AUG 2026 · Opowieść o mimetyzmie przestrzennym to opowieść o tekstowej wędrówce po Pałacu Staszica, gdzie czytelnik książki jest prowadzony od tyłu budynku poprzez kolejne sale oraz od wydarzeń historycznych po wczasy współczesne.
Heterotopia afektywna to nie tylko kategoria teoretyczna. To konstrukt myślowy, który pozwala dostrzec i uporządkować proces manipulacji świadomością zbiorową poprzez zmiany przestrzeni, a także odczytać działania oparte na emocjach społeczeństwa.
Na czym polega istota badania i zagospodarowania „miejsc trudnych”, uwikłanych w historię i politykę? Jak pokazać, że założenia teoretyczne mogą stać się podstawą działań na polu humanistyki zaangażowanej a prace literaturoznawcze i analizy humanistyczne mogą mieć praktyczne zastosowanie?
O uprzestrzennieniu tekstu, czyli pracach naukowych, w których sposób prowadzenia narracji i układ tekstu posiada przemyślaną konstrukcję, w rozmowie z Mariolą Wilczak opowiada dr Aleksandra Wójtowicz z Instytutu Badań Literackich PAN. Jej książki Metamorfozy Pałacu Staszica i Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta oraz współautorski tom Miejsca trudne. Transdysycplinarny model badań – o przestrzeni placu Piłsudskiego i Defilad, przygotowany pod jej kierownictwem a także opisy sal na stronie Pałacu Staszica posiadają swoistą architekturę korespondującą z treścią, sytuując te prace na określonym polu wobec takich ujęć, jak site-writing Jane Rendell czy rozpoznań na temat obecności Hansa Gumbrechta.
Druga część rozmowy dostępna jest pt. https://www.spreaker.com/episode/muzycznosc-dziela-literackiego-i-nie-tylko-spotkanie-z-aleksandra-wojtowicz-cz-2--73776129.
Aleksandra Wójtowicz – dr, adiunkt w Pracowni Antropologii Współczesności Instytutu Badań Literackich PAN, kierownik i autorka programu studiów podyplomowych IBL PAN i NIAiU Humanistyka Architektoniczna; ekspertka w zakresie literaturoznawstwa architektonicznego w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata” (MNiSW NdS), kierownik projektów „Humanistyka architektoniczna jako propozycja w ramach humanistyki obywatelskiej” (MNiSW SON II) i „Dawne wzorce wobec nowych wyzwań. Przypadek Stanisława Staszica” (MNiSW Sokrates), członkini Zespołu Nazewnictwa Miejskiego m.st. Warszawy; członkini-korespondentka Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Autorka kilku książek, ostatnia The Staszic Palace as Affective Heterotopia: New Category of Spatial Description, Peter Lang (2024) oraz redaktor i współredaktor naukowy 10 tomów zbiorowych. Sformułowała założenia ścieżki badawczej literaturoznawstwo architektoniczne oraz zaproponowała kategorię heterotopii afektywnej, poszerzającej typologię Foucaulta.
Spis źródeł przywołanych podczas rozmowy:
- M. Antoniuk, I. Boruszkowska, Wstęp, „Konteksty Kultury” 2020/17, z. 3, s. 249-253
- J. S. Bach, “Little” Fugue in G minor, BWV 578, performed on organ by Stephen Malinowski, with an animated graphical score, https://www.youtube.com/watch?v=ddbxFi3-UO4, dostęp: 07.08.2026.
- M. Bachtin, Czas i przestrzeń w powieści, przeł. J. Faryno „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 4
- M. Bachtin, Problemy poetyki Dostojewskiego, przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970
- M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Nakład Jakóba Mortkowicza, Warszawa, 1911
- M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Wydawnictwo Polskie, Lwów. Poznań, 1924
- M. Bachtin, Ozimina, tom IV i V Pism, nakładem Gebethnera i Wolffa, Warszawa, 1933
- W. Berent, Źródła i ujścia Nieztscheanizmu, w: tenże, Pisma rozproszone. Listy, wstęp i oprac. W. Bolecki, R. Nycz, Kraków 1992
- M. Budzyński, Życie na placu Piłsudskiego — autorska wizja placu Piłsudskiego w Warszawie, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 2020, tom 48 (2020), s. 425-431
- M. Foucault, Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak, „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 117-125
- A. Hejmej, Muzyczność dzieła literackiego, wyd. II poprawione, Wrocław 2002
- Narodziny i rozwój dyscyplin naukowych, oprac. J. Kozłowski, http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/sn/archiwum/9601/kozlow.html, dostęp: 15.06.2015
- T. S. Kuhn, Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, posłowie J. Nowotniak, Wyd. Aletheia, Warszawa 2009
- H. Lefebvre, The Production of Space, tłum. D. Nicholson-Smith, Blackwell, 1991
- J. Leociak, Aryjskim tramwajem przez warszawskie getto, czyli hermeneutyka pustego miejsca, w: Maski współczesności. O literaturze i kulturze XX wieku, red. L.Burska. M. Zaleski, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2001, s. 75-8
- Literaturoznawstwo architektoniczne, strona projektu: https://la-ibl-pan.ehum.psnc.pl/
- R. Nycz, Homo irrequietus. Nietzscheaizm w twórczości Wacława Berenta, w: tenże, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997
- R. Nycz, Kulturowa natura: kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego, „Teksty Drugie” 2001, nr 5
- Refleksja humanistyczna w planowaniu przestrzennym, red. A. Wójtowicz, J. Paulinek, Warszawa 2019
- Paszek J., Polifoniczność „Oziminy” Berenta, „Tygodnik Kulturalny” 1973, nr 2
- N. Orda, Gramatyka muzyki czyli wykład rozbiorowy i praktyczny melodyi i harmonii z dodatkiem w krótkości o fudze, kontrapunkcie, instrumentach orkiestrowych, o organie, fortepianie i o nauce śpiewu, dla użytku pianistów, Druk Jana Jaworskiego, Warszawa 1873
- C. Rosiński, Sytuacje przestrzenne badań literackich, w: tenże, Przestrzeń i uważność w polskiej prozie najnowszej, rozprawa doktorska pod kier. T. Mizerkiewicza, Poznań 2019, s. 193-208, maszynopis, https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/82ef881d-c006-4668-8f82-83c2f3c01562/content dostęp: 07.08.2026
- E. W. Soja, Thirdspace: Journeys to Los Angeles and Other Real-and-Imagined Places, Oxford 1996
- Strona Pałacu Staszica https://palacstaszica.pan.pl/pl/o-stronie/
- B. Westphal, Geocriticism. Real and Fictional Spaces, przeł. R.T. Tally Jr., New York 2011
- A. Wójtowicz, M. Budzyński, K. Ilmurzyńska, B. Jałowiecki, A. Kronenberg, R. Mączewski, K. Modryński, D.M. Osiński, J. Paulinek, I. Piotrowski., A. Skalimowski, B. Stelmach, W. Tomasik, Z. Tucholski, Miejsca trudne – transdyscyplinarny model badań. O przestrzeni placu Piłsudskiego i placu Defilad, pod kier. nauk. A. Wójtowicz, Warszawa 2019
- A. Wójtowicz, Literaturoznawstwo architektoniczne. Wstępne rozpoznania, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276656/edition/240261
- A. Wójtowicz, Metamorfozy Pałacu Staszica, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2017, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/196572/edition/162556
- A. Wójtowicz, Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276529/edition/240166
- S. Wysołuch, Problematyka symultanizmu w prozie, Poznań 1981
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu:
https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Realizacja: Mariola Wilczak, Aleksandra Wójtowicz
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
4 AUG 2026 · „Wiedziałam, że ktoś za mną stoi i ktoś zawsze mi kibicuje, i zawsze jest, nawet jeżeli ja boję się i mam bardzo dużo wątpliwości” – wspomina dziś czas olimpijskich zmagań Julia Magnowska, uczennica Liceum Ogólnokształcącego nr XII im. Bolesława Chrobrego we Wrocławiu, laureatka pierwszego miejsca w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego, wyróżniona również za najlepszą rozprawkę w konkursie o Nagrody im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald.
Podczas zawodów olimpijskich świadomie wybierała tematy, uznawane za żmudne lub nudne, aby przetestować swoją wewnętrzną wytrwałość. Na etapie szkolnym zajęła się tematem wsi w baroku i renesansie, mimo że niemal wszyscy jej to odradzali. Mimo że kwestie językowe były dla niej trudne i wymagały nauki „od zera”, na etapie ustnym wybrała języki słowiańskie, dzięki czemu dostrzegła w strukturach języka przykłady wspólnych korzeni ludzkości. Dziś jej głównym polem zainteresowań jest etymologia oraz powiązania między różnymi grupami językowymi, a w przyszłości chce zająć się badaniami nad pokrewieństwem między językami.
W jaki sposób Olimpiada pomogła Julii rozwinąć jej pasje i kształtowała u jej wytrwałość i odporność psychiczną? Dlaczego etap okręgowy Olimpiady był dla niej wyjątkowo stresującym doświadczeniem? Kto wspierał ją podczas olimpijskich zmagań?
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:
- strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
- strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Julii Magnowskiej: https://docs.google.com/document/d/103KrhAKF9SwCBsX7EGhtApjZ2vVorP5v/edit )
- artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
- inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
- „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
- Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycznej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
- Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
4 AUG 2026 · Gabriela Tymczuk, uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy, wyraźną niechęć do czytania książek w okresie szkoły podstawowej zamieniła na fascynację poezją Józefa Czechowicza i Bolesława Leśmiana, i na pierwsze miejsce w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego. Poezja, do której wcześniej była uprzedzona, stała się dla niej, jak mówi, „fascynującą przygodą intelektualną”.
Przełom nastąpił dzięki poloniście, Tomaszowi Dziurzyńskiemu, który prowadził lekcje tocząc z uczniami angażujące rozmowy, a podczas udziału z Olimpiadzie stał się dla niej ogromnym wsparciem, wierząc w jej sukces bardziej niż ona sama.
Udział w Olimpiadzie, w której zajęła również I miejsce za najlepszą interpretację w konkursie o Nagrodę im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald, stał się dla niej lekcją odwagi, systematyczności i budowania pewności siebie.
Jak z osoby, która przed olimpiadą nie wyobrażała sobie swobodnej rozmowy z komisją czy udzielania wywiadów stała się odważną młodą kobietą, która swobodnie wypowiada się publicznie? Jak udział w zawodach poszerzył jej horyzonty intelektualne? Jakie utwory literackie, dzięki udziałowi w Olimpiadzie, ceni dziś najbardziej? I do czego na studiach prawniczych może „przydać się” udział w olimpiadzie polonistycznej?
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:
- strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
- strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Gabrieli Tymczuk: https://docs.google.com/document/d/1IV0fd9RGkXgGLv5H8cXumdlZOBFrgZun/edit )
- artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
- inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
- „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
- Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycznej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
- Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
4 AUG 2026 · Agnieszka Gulcz, uczennica Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni oraz Aleksandra Palowska, absolwentka Liceum Ogólnokształcącego Zakonu Pijarów w Krakowie, poznały się podczas zawodów 56. Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Obie osiągnęły w niej maksymalny wynik. Zgodnie podkreślają, że sukces zawdzięczają determinacji i kolejnym podejściom do zawodów, podczas których nie tylko opanowały wiedzę o literaturze i języku polskim, ale także rozwinęły umiejętności miękkie, takie jak autoprezentacja i radzenie sobie ze stresem.
Agnieszka myślała strategicznie: wzięła udział w zawodach, ponieważ jako uczennica szkoły plastycznej chciałaby w przyszłym roku skupić się na przedmiotach zawodowych. Będzie również przygotowywać pracę dyplomową i portfolio na Akademię Sztuk Pięknych. Jak mówi, Aleksandra jest jej „bratnią duszą” pod względem wspólnych zainteresowań literaturą, sztuką i kulturą. Dla obu Olimpiada była przestrzenią spotkania literatury ze sztuką, psychologią czy socjologią, a także rozwoju interdyscyplinarnych zainteresowań, łączących literaturoznawstwo z naukami społecznymi, takimi jak socjologia czy nauki o kulturze, czy nawet z ekonomią.
Zdobywając maksymalny wynik oraz nagrodę specjalną za analizę porównawczą utworów poetyckich Agnieszka przełamała stereotyp, że laureatami zostają głównie uczniowie liceów ogólnokształcących. W Olimpiadzie startowała po raz drugi. Aleksandra z kolei odniosła sukces przy trzecim podejściu do olimpiady, kierując się zasadą „do trzech razy sztuka”. Dzięki swojemu uporowi nie tylko zajęła I miejsce, ale także otrzymała prestiżowe wyróżnienie: nagrodę im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald za najlepszą pracę literaturoznawczą.
Jak nie stracić motywacji po pierwszej nieudanej próbie? W jaki sposób pasja do sztuki pomaga w analizie literatury? Co najbardziej fascynuje Aleksandrę w opowieściach? I jaką rolę w rozwoju humanistycznych pasji Agnieszki odegrały podróże pociągiem?
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:
- strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
- strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Aleksandry Palowskiej: https://docs.google.com/document/d/1qBvdi7u0fBI1tFCeTLVVrWNMUkaoZInt/edit)
- artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
- inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
- „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
- Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycznej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
- Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
4 AUG 2026 · „Każdy język jest trochę jak klucz. I jeżeli ma się więcej takich kluczy w swoim pęku życiowym, to ma się jedne drzwi więcej, które można otworzyć” – mówi Maria Chabrzycka-Białek, mama tegorocznej laureatki Olimpiady Literatury i Języka Polskiego Marty Ravanelli, uczennicy Szkoły Polskiej im. Mikołaja Kopernika przy Konsulacie RP w Mediolanie, prowadzonej przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG).
Na co dzień Marta uczęszcza do włoskiego liceum, a w soboty realizuje program polskiej szkoły. Jak postrzega swoją przygodę z Olimpiadą, z finałem w Warszawie, gdzie, wraz ze swoją mamą, spotkała się z Mariolą Wilczak podczas uroczystej gali finałowej w Pałacu Staszica? Z jakimi wyzwaniami i trudnościami ona i inni uczestnicy musieli się mierzyć podczas przygotowań do zawodów olimpijskich?
Droga od wierszy Tuwima czytanych do poduszki, poprzez okres buntu wobec zajętych sobót, rodzinne, wakacyjne podróże samochodem do Polski, aż po plany studiów w Polsce wiodła przez Olimpiadę Literatury i Języka Polskiego, podczas której Marta nawiązała międzynarodowe kontakty z rówieśnikami z innych krajów (m.in. z Litwy, Białorusi i Francji) i doświadczyła poczucia wspólnoty ponad granicami państwowymi. Jak mówi, to właśnie język polski stał się dla nich wszystkich „wspólnym mianownikiem”, łączącym młodych ludzi żyjących na co dzień w odmiennych kulturach.
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:
- strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
- artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
- inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
- „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
- Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycznej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
- Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
15 JUL 2026 · [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #8]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.
Co sprawia, że biblioteka staje się miejscem dostępnym dla osób o bardzo różnych potrzebach? Jak zmieniały się sposoby udostępniania literatury osobom z niepełnosprawnościami na przestrzeni ostatnich czterech dekad? I czego o roli kultury można dowiedzieć się z codziennej pracy z czytelnikami?
W ósmym odcinku serii „Niepełnosprawność i zaangażowanie” rozmawiamy z Arletą Tuleyą, Magdaleną Gogulską i Julitą Niedźwiecką-Ambroziak z Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych w Toruniu, działającego w strukturach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej.
Punktem wyjścia jest historia Ośrodka – jednej z najstarszych tego typu instytucji w Polsce. Ale rozmowa prowadzi znacznie dalej. Dotyczy przemian w rozumieniu dostępności, rozwoju technologii wspierających czytanie, zmieniających się potrzeb użytkowników oraz miejsca biblioteki we współczesnym życiu społecznym. Rozmówczynie opowiadają także o pracy, która wykracza poza mury bibliotek oraz o codziennych spotkaniach, z których rodzą się długotrwałe relacje.
***
Arleta Tuleya – kierownik Ośrodka w latach 2018-2026 i pedagog. W swojej pracy szczególnie koncentrowała się na działaniach czytelniczo-terapeutycznych, organizacji wydarzeń dla użytkowników oraz inicjatywach integrujących środowisko czytelników, takich jak Galeria Ośrodka czy klub filmowy dla osób niewidomych i słabowidzących.
Magdalena Gogulska na co dzień odpowiada za obsługę wypożyczalni na parterze, dostarczanie materiałów bibliotecznych do domów czytelników oraz prowadzenie Dyskusyjnego Klubu Książki. Współorganizuje także spotkania i wydarzenia dla użytkowników. W 2026 roku przejęła obowiązki kierownika Ośrodka.
Julita Niedźwiecka-Ambroziak – doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach, związana z Ośrodkiem od 2018 roku. Koordynuje pracę 29 punktów bibliotecznych funkcjonujących w oparciu o zbiory Ośrodka oraz projekty służące jego rozwojowi i doposażeniu. Pełni również funkcję koordynatorki do spraw dostępności w Książnicy Kopernikańskiej.
Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.
***
W rozmowie wspomniano następujące osoby i publikacje:
- Franciszek Czajkowski – pomysłodawca i wieloletni kierownik OCCiN
- „Człowiek jest nieskończonym źródłem inspiracji. Czterdzieści lat Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych WBP − Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Wspomnienia pracowników”, red. Julita Niedźwiecka-Ambroziak, Toruń 2024, [dostęp online:] https://drive.google.com/file/d/1zsScNZ7zyFapz6mQnNHm8NdY6vvNBNMV/view
Strona internetowa Ośrodka: https://ksiaznica.torun.pl/kontakt/occin.html
Profil Ośrodka na Facebooku: https://www.facebook.com/occintorun
***
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
***
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Montaż odcinka: Klaudia Muca-Małek
Na okładce od lewej: Magdalena Gogulska, Arleta Tuleya i Julita Niedźwiecka-Ambroziak (fot. Ewa Pakalska).
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
8 JUN 2026 · [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #8]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.
Zapraszamy do wysłuchania drugiej części rozmowy z Katarzyną Mikke i Jagodą Wielkiewicz – doktorantkami, które zajmują się reprezentacją spektrum autyzmu w literaturze dla dzieci i dorosłych.
Czy osoby autystyczne muszą „tłumaczyć” swoje doświadczenia, dostosowywać swoje historie do obowiązujących norm i konwencji, by dotrzeć do czytelników? Dlaczego niektóre autystyczne doświadczenia łatwiej trafiają do literatury i mediów niż inne? Czy kanon literacki jest rzeczywiście otwarty na neuroróżnorodność?
W drugiej części rozmowy skupiamy się na samorzecznictwie, autobiografiach osób autystycznych oraz społecznych i politycznych wymiarach diagnozy. Rozmawiamy o nowych formach ekspresji rozwijających się w internecie, o problemie reprezentacji w kulturze, a także o tym, czego wciąż brakuje we współczesnych opowieściach o autyzmie. Wspólnie zastanawiamy się nad znaczeniem emancypacji, etyki badań oraz potrzebą oddawania głosu osobom, których doświadczenia przez długi czas były opisywane z zewnątrz.
* * *
Katarzyna Mikke – absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jej praca magisterska, obroniona w 2023 roku, poświęcona była sposobom ujmowania spektrum autyzmu w wybranych utworach dla dzieci i młodzieży. Obecnie jest na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Warszawskim.
Jagoda Wielkiewicz – w 2022 roku ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i obroniła pracę magisterską analizującą pisarstwo autobiograficzne Temple Grandin oraz Doroty Kotas. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, poświęconą roli języka medycznego w prozie autystycznych pisarek XXI wieku.
Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.
* * *
W rozmowie wspomniano następujące osoby, instytucje, dzieła, prace naukowe:
- Mark Osteen, „Narrating Autism”, w: „Worlds of Autism. Across the Spectrum of Neurological Difference”, red. J. Davidson, M. Orsini
- Dorota Kotas, „Czerwony młoteczek”
- Aoife Dooley, „Świat Frankie”
- „Pasjonatki. O dziewczynach w spektrum autyzmu” pod red. Ewy Furgał [z tekstem Katarzyny Zwolskiej-Płusa], dostęp online: https://dziewczynywspektrum.pl/wp-content/uploads/2021/12/Pasjonatki-O-dziewczynach-w-spektrum-autyzmu_www_rozkladowki.pdf
- Rick Riordan, „Córka głębin”
- Małgorzata Halber, „Hałas”
- „Special Books by Special Kids” kanał na YT: https://www.youtube.com/@SpecialBooksbySpecialKids
- Tadeusz Gałkowski (1936–2020)
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
8 JUN 2026 · [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #7]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.
Gościniami siódmego odcinka serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie" są Katarzyna Mikke i Jagoda Wielkiewicz – doktorantki, które zajmują się reprezentacją spektrum autyzmu w literaturze dla dzieci i dorosłych.
Jak literatura opowiada o spektrum autyzmu? Czy doświadczenie osób autystycznych można oddać za pomocą tradycyjnych narzędzi narracyjnych? Jakie stereotypy i uproszczenia pojawiają się w literackich przedstawieniach neuroróżnorodności?
W pierwszej części rozmowy zastanawiamy się nad miejscem autyzmu w literaturze współczesnej. Rozmawiamy o reprezentacjach osób autystycznych, o relacji między diagnozą a tożsamością, a także o tym, jak zmienia się język opisu neuroróżnorodności. Przyglądamy się zarówno tekstom literackim, jak i badaniom z obszaru humanistyki zaangażowanej, pytając o to, kto właściwie opowiada o doświadczeniu autyzmu i jakie konsekwencje mają te narracje dla społecznego rozumienia neuroróżnorodności.
Dyskutujemy o literaturze, a poprzez nią o budowaniu (aktualnej) wiedzy, rozwijaniu empatii oraz wzmacnianiu społecznej widzialności osób w spektrum autyzmu.
* * *
Katarzyna Mikke – absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jej praca magisterska, obroniona w 2023 roku, poświęcona była sposobom ujmowania spektrum autyzmu w wybranych utworach dla dzieci i młodzieży. Obecnie jest na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Warszawskim.
Jagoda Wielkiewicz – w 2022 roku ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i obroniła pracę magisterską analizującą pisarstwo autobiograficzne Temple Grandin oraz Doroty Kotas. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, poświęconą roli języka medycznego w prozie autystycznych pisarek XXI wieku.
Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.
* * *
W rozmowie wspomniano następujące osoby, instytucje, dzieła, prace naukowe:
- Elle McNicoll, „Iskry w mojej głowie”
- seria powieści Rafała Kosika „Amelia i Kuba”
- Temple Grandin i Margaret M. Scariano, „Byłam dzieckiem autystycznym”
- Dorota Kotas, „Cukry”
- Ewa Furgał i Fundacja „Dziewczyny w Spektrum”
- A. Conan Doyle, „Przygody Sherlocka Holmesa”
- Jules Verne, „W 80 dni dookoła świata”
- seria powieści o Harrym Potterze autorstwa J.K. Rowling
- Lucy Maud Montgomery, „Ania z Zielonego Wzgórza”
- Jane Austen, „Duma i uprzedzenie”
- Grunia Suchariewa (1891–1981)
- John Donvan i Caren Zucker, „Według innego klucza. Opowieść o autyzmie”
- Leo Kanner (1894–1981)
- Bruno Bettelheim (1903–1990)
- M. Remi Yergeau, „Authoring Autism: On Rhetoric and Neurological Queerness”
- Julia Miele Rodas, „Autistic Disturbances: Theorizing Autism Poetics from the DSM to Robinson Crusoe”
- Tracie Sydney Smith (Sydney Smith Special Education Advocates)
- Ido Kedar, „Ido w Krainie Autyzmu”
- Amanda Bugs, „In My Language”, dostęp online: https://www.youtube.com/watch?v=JnylM1hI2jc
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
11 MAY 2026 · Polonistyka jako odrębna dyscyplina akademicka funkcjonuje w ograniczonym zakresie w Japonii, a specjaliści od języka i literatury polskiej są raczej rozproszeni po różnych jednostkach. Studenci w Japonii mogą wybrać lektorat z języka polskiego, ale jest on postrzegany jako trudny do nauczenia się przez Japończyków, głównie ze względu na odmienność systemów językowych i trudności fonetyczne. Kluczowe problemy to: odmienność struktur gramatycznych, trudności z oddaniem poetyckości, konieczność wyjaśniania kontekstu historyczno-kulturowego. W związku z tym, jak zauważa Rozmówczyni, najtrudniejsze jest tłumaczenie poezji. Wynika to ze szczególnego uwrażliwienia na relacje między słowami występującymi obok siebie. Tłumacz musi zastanowić się nad efektem, jaki kolejność słów wywołuje u czytelnika, oraz odtworzyć go w systemie języka, na który przekłada tekst.
Pani Profesor planuje dalsze tłumaczenia, w tym dzieł kobiet, aby promować różnorodność perspektyw. Zajmuje się tematyką Holokaustu i pamięci o wojnie, porównując perspektywy japońską i polską. Literatura wojenna i antywojenna pomagają japońskiemu społeczeństwu zmierzyć się z traumą wojenną. To jest ważna tematyka, ale z czasem zapomina się o wojnie, coraz mniej o niej mówi, bo jej perspektywa oddala się wraz z kolejnymi pokoleniami. Równocześnie istnieje presja społeczna i polityczna, by unikać tematu wojny, zwłaszcza kwestii Japonii jako agresora. Z drugiej strony uwidacznia się nowa tendencja w podejmowaniu tematyki wojennej: przedstawić doświadczenia wojny z punktu widzenia “zwykłego człowieka”, na przykład z dziewczyny, która mieszkała w Hiroshimie. Japończycy chętnie sięgają w ostatnim czasie po literaturę feministyczną, zwłaszcza - co ciekawe - pochodzącą z Korei Południowej, w której silnie rozwija się ten nurt. W opinii Pani Profesor trend może wpłynąć pozytywnie na myślenie społeczeństwa japońskiego oraz sprzyjać wzajemnemu zrozumieniu.
Pani Profesor regularnie odbywa w Warszawie wizyty i staże naukowe. W czasie ostatniego pobytu udało nam się spotkać w Pałacu Staszica i przeprowadzić interesującą rozmowę.
dr Ariko Kato - profesor w Katedrze World Liberal Arts Uniwersytetu Studiów Międzynarodowych w Nagoi (Nagoya University of Foreign Studies, NUFS) w Japonii. Literaturoznawczyni, kulturoznawczyni, polonistka, tłumaczka literatury polskiej. Stopień doktora uzyskała na Uniwersytecie Tokijskim w 2010 roku. W 2010-2014 pracowała jako Assistant Professor na Uniwersytecie Tokijskim, a od 2014 pracuje w NUFS. Zajmuje się literaturą polską XX wieku (awangarda, Lwów i okolice, fotomontaż jako gatunek graniczny między literaturą a sztuką) oraz pamięcią o drugiej wojnie światowej w literaturze i sztuce w perspektywie komparatystycznej (m.in. rola fotografii). Autorka m.in. książki Bruno Schulz, modernista z Drohobycza. Księga, obraz, tekst (Warszawa 2023), tłumaczka na język japoński Medalionów Zofii Nałkowskiej oraz Akacje kwitną Debory Vogel.
Więcej informacji o działalności dr Ariko Kato na stronie internetowej: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/people/ariko-kato,51113/details
dr Piotr Bordzoł - adiunkt w Zespole Edytorstwa Naukowego Tekstów II Połowy XIX Wieku w Instytucie Badań Literackich PAN, Zastępca Redaktor naczelnej “Biuletynu Polonistycznego”.
Uniwersytet Tokijski: https://www.u-tokyo.ac.jp/ja/index.html
Uniwersytet Studiów Międzynarodowych w Nagoi: https://www-e.nufs.ac.jp/
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Podcast "Spotkania Biuletynu" to przestrzeń spotkań z ludźmi, którzy tworzą historię badań nad językiem polskim, literaturą i kulturą polską, którzy te badania uprawiają i stwarzają im warunki rozwoju. Skierowany jest...
show more
Podcast "Spotkania Biuletynu" to przestrzeń spotkań z ludźmi, którzy tworzą historię badań nad językiem polskim, literaturą i kulturą polską, którzy te badania uprawiają i stwarzają im warunki rozwoju.
Skierowany jest do wszystkich, których interesują literatura i kultura polska, język polski, polonistyka lub szerzej - literaturoznawstwo, językoznawstwo i humanistyka.
Pierwszy cykl tematyczny dotyczy mapy "Geopolonistyka", stanowiącej część internetowego "Biuletynu Polonistycznego" (biuletynpolonistyczny.pl), na której zaznaczone są ośrodki polonistyczne na całym świecie, oraz projektowi „Geopolonistyka – wirtualny most pomiędzy kulturami”, realizowanemu wspólnie przez cztery instytucje:
Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Wydział Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki w Łucku i Wydział Studiów Europejskich, Amerykańskich i Międzykulturowych Uniwersytetu Rzymskiego "Sapienza".
Projekt sfinansowała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej w ramach programu "Promocja Języka Polskiego".
Od października 2024 roku w ramach interdyscyplinarnego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" (program Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01) realizowany jest drugi cykl "Spotkań Biuletynu": Polonistyka zaangażowana.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się m.in. co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą, jak reaguje na problemy związane z kryzysem klimatycznym, jak może wpłynąć na zmianę postrzegania niepełnosprawności i choroby. Takie spojrzenie na polonistykę pozwala dostrzec, że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy, o czym rozmawiamy w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
Zachęcamy do słuchania, zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
"Biuletyn Polonistyczny": https://biuletynpolonistyczny.pl/
***
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
show less
Skierowany jest do wszystkich, których interesują literatura i kultura polska, język polski, polonistyka lub szerzej - literaturoznawstwo, językoznawstwo i humanistyka.
Pierwszy cykl tematyczny dotyczy mapy "Geopolonistyka", stanowiącej część internetowego "Biuletynu Polonistycznego" (biuletynpolonistyczny.pl), na której zaznaczone są ośrodki polonistyczne na całym świecie, oraz projektowi „Geopolonistyka – wirtualny most pomiędzy kulturami”, realizowanemu wspólnie przez cztery instytucje:
Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Wydział Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki w Łucku i Wydział Studiów Europejskich, Amerykańskich i Międzykulturowych Uniwersytetu Rzymskiego "Sapienza".
Projekt sfinansowała Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej w ramach programu "Promocja Języka Polskiego".
Od października 2024 roku w ramach interdyscyplinarnego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" (program Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01) realizowany jest drugi cykl "Spotkań Biuletynu": Polonistyka zaangażowana.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się m.in. co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą, jak reaguje na problemy związane z kryzysem klimatycznym, jak może wpłynąć na zmianę postrzegania niepełnosprawności i choroby. Takie spojrzenie na polonistykę pozwala dostrzec, że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy, o czym rozmawiamy w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
Zachęcamy do słuchania, zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
"Biuletyn Polonistyczny": https://biuletynpolonistyczny.pl/
***
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Information
| Author | Biuletyn Polonistyczny |
| Organization | Biuletyn Polonistyczny |
| Categories | Society & Culture , Education , Books |
| Website | - |
| biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl |
Copyright 2026 - Spreaker Inc. an iHeartMedia Company
