Contacts
Info
چرتکه با محمد ماشین‌چیان برنامه‌ای است برای تحلیل شرایط ایران و جهان با منطق بازار و ابزارهای اقتصادی
Episodes & Posts
Episodes
Posts
6 NOV 2026 · شغل داشتن دیگر کافی نیست: از هر ۱۰ نفری که در یک سال گذشته شغل دوم گرفته بودند، ۸ نفر باز هم غذا و درمان را کاهش دادهاند. شاغلان تقریباً به اندازۀ بیکاران از خوراک و درمان کاستهاند. در این قسمت از برنامۀ چرتکه، محمد ماشین‌چیان کمپین معیشت را که از ۸ تا ۱۲ آبان برگزار شد، بررسی میکند.
برای شرکت در کمپین بررسی تأثیر افزایش نرخ بنزین بر مصرف، از این پیوند استفاده کنید:
https://t.me/Charsou_bot?start=qsx7YDAf-tv
0:00 شغل دوم هم جلوی کم کردن غذا و درمان را نگرفت
0:36 صورت مسئله، انحصار آمار و پروژه جدید چرتکه
1:41 خوشآمدید به چرتکه
2:07 کمپین معیشت؛ پایلوت ۸ تا ۱۲ آبان ۱۴۰۵
3:02 آمارتیا سن: آمار دروغ و ادامه سیاست غلط
4:41 آمار پنهان؛ از ونزوئلا و آرژانتین تا بانک مرکزی
6:27 چندشغلهها و خانوارهای چنددرآمدی هم از خوراک زدند
6:58 مزد پایه، شاغل فقیر و شکنجه آمار بیکاری
8:41 هر که بیشتر از خوراک زد، آینده را تاریکتر میبیند
9:33 برنامه جهانی غذا: از پله فشار به پله بحران
10:46 جمعبندی: در ایران ۱۴۰۵ شغل داشتن کافی نیست
11:19 کمپین بنزین؛ تغییر مصرف و نحوه شرکت
24 OCT 2026 · جایزه نوبل اقتصاد امسال به رابرت هال و مایکل وودفورد رسید؛ پژوهشهای آنها نشان میدهد نتیجه سیاست اقتصادی به انتظار خانوارها و بنگاهها از آینده و به اعتبار وعدههای بانک مرکزی بستگی دارد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان دستاورد این دو اقتصاددان را به زبان ساده توضیح داده و رهیافتهای آن را برای حکمرانی اقتصادی و زندگی مردم ایران بررسی میکند
16 OCT 2026 · گرانی نتیجه تصمیمها و ناکارآمدیهای حکومت است و تنها یکی از نشانههای بحران اقتصادی ایران به شمار میرود؛ کمبود دارو، برق، گاز و بنزین، زیاندهی صنعت خودرو و ناتوانی صندوقهای بازنشستگی نشانههای دیگر همین بحران است. حجت عبدالملکی، وزیر دولت رئیسی، مدعی است که اگر گرانی کنار گذاشته شود، اقتصاد ایران مشکل دیگری ندارد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان، دیدگاه عبدالملکی را به چالش کشیده و بررسی میکند که چگونه دیدگاه او به نتایج فاجعهبار کنونی منجر شده است.
0:20 ادعای «مسئله اقتصادی فقط گرانی است»
0:54 اسطورهسازی از دولت رئیسی
1:09 میراث رئیسی: کمبود دارو، گاز، برق و بنزین
2:39 یازده ابربحران جدا از گرانی
3:12 گرانی؛ معلول تصمیمها و ناکارآمدیهای حکومت
4:40 ناآشنایی با مفاهیم پایه اقتصاد
6:22 نسبت نقدینگی به تولید در دولت رئیسی
7:00 هدایت نقدینگی؛ خلق پول با نامی دیگر
8:18 انکار اثر تحریم
9:18 هزینه تحریم پس از خروج آمریکا از برجام
9:41 تحریم و ارزش پول ملی
10:19 خاطرات خوش از رئیسی و آمار واقعی
10:50 عبدالملکی؛ نماد نگاه اقتصادی جمهوری اسلامی
11:15 اقتصاد مقاومتی از احمدینژاد تا پزشکیان
2 OCT 2026 · دلار برای رسیدن از ۱۰۰ به ۱۵۰ هزار تومان ۳۰۹ روز زمان لازم داشت و برای رسیدن به ۲۰۰ هزار تومان ۲۰۹ روز. عبور از ۲۰۰ تا ۲۶۰ هزار تومان تنها اندکی بیش از یک ماه طول کشید. هر مرز تازه زودتر از مرز پیشین شکسته شد و به موازات آن، صدای گوش‌خراش ناقوس مرگ ریال هر روز بلندتر شده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان رابطهٔ نرخ دلار با قیمت کالاها را بررسی، و مسیر پیش روی دلار را پیشبینی میکند.
0:36 ریال؛ ناقوس مرگ و پاشنه آشیل حکومت
1:56 تحقق پیشبینیهای چرتکه: دلار ۲۰۰ و ۲۵۰ هزار تومانی
2:21 آغاز جنگ اقتصادی آمریکا و عبور دلار از ۲۵۰ هزار تومان
2:58 انکار مسئولان و شعار «آسیب به مردم را مانع میشویم»
3:46 الگوی عقبنشینیهای موقتی دلار و جشن سیاستگذار
4:41 مثالهای تاریخی: عقبنشینی مهر ۴۰۴ و بهار ۴۰۵
6:00 «نوسان موقتی» آقای همتی و ۳۶ روز تا عبور از ۲۵۰ هزار تومان
7:03 ارزش واقعی دلار چقدر است؟ تورم نقطهبهنقطه شهریور ۴۰۵
8:07 دلار آینه قیمتهاست، نه علت گرانی
8:40 اگر دلار از قیمت کالاها عقب بماند چه میشود؟
9:37 گرانی کالاها در قفسه فروشگاهها: روغن، تخممرغ، ماست، برنج و مرغ
11:06 پیشبینی آینده: عقبنشینی موقتی دلار و تزریق بانک مرکزی
12:07 شمارش معکوس برای دلار ۳۰۰ هزار تومانی
19 SEP 2026 · پرونده آمریکا علیه هالک‌بانک ۲۷ خرداد مختومه شد. دو ماه و ۱۸ روز بعد، در ۱۳ شهریور، خزانهداری آمریکا بانک گلدن گلوبال در ترکیه را تحریم کرد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان پرونده و سابقه کاسبی تحریم را از پاموکبانک تا هالک‌بانک و سپس گلدن گلوبال بررسی میکند.
0:00 گلدن گلوبال؛ بانکی کوچک با معاملات بزرگ
2:25 توضیح درباره مدیران گلدن گلوبال
2:45 پاموکبانک؛ نقطه شروع
4:14 دفتر تهران و ادغام با هالک‌بانک
5:14 تحریم بانک مرکزی و پول بلوکهشده نفت
5:41 رضا ضراب؛ تجارت طلا برای حکومت و غذا و داروی ساختگی برای مردم
6:34 تأسیس گلدن گلوبال و مدیران هالکبانکی
8:48 کارنامه گلدن گلوبال؛ طلا و اسکناس
10:20 تحریم و ورود نهاد ناظر ترکیه
10:52 جمعبندی؛ ترکیه و کاسبی تحریم
8 SEP 2026 · در سپتامبر ۱۹۹۲، اسکات بسنت در دفتر لندن صندوق جورج سوروس روی سقوط پوند سرمایهگذاری کرد و در روزی که به چهارشنبه سیاه معروف شد، بانک مرکزی انگلستان را در یک عملیات ارزی شکست داد. او اکنون وزیر خزانهداری آمریکاست و عملیات تازهای را علیه اقتصاد جمهوری اسلامی هدایت میکند که نامش را طرد اقتصادی گذاشته و آن را سختترین تحریم تاریخ خوانده است. در همان هفتهها دلار در تهران رکورد تازهای ثبت کرد، در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی همچنان میگویند این سیاست تفاوتی با تحریمهای پیشین ندارد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان بررسی میکند که این عملیات چه چیزی را هدف گرفته، چه تفاوتی با تحریمهای قبلی دارد و کمبود دلار در ایران از چه مسیری ساخته میشود.
0:00 - جهش دلار و اعلام عملیات ترد اقتصادی توسط بسنت
2:00 - بسنت و عملیات ارزی علیه پوند انگلیس (چهارشنبه سیاه)
3:42 - عملیات ارزی علیه ین ژاپن
4:24 - از وزارت خزانهداری تا اعلام عملیات ترد اقتصادی
5:22 - دو شاهراه حیاتی اقتصاد ایران؛ نفت و شبکه بانکی
6:05 - سقوط صادرات نفت و بستن شاهراه اول
6:40 - هدفگیری شاهراه دوم؛ صرافیها و بانکهای واسط
7:47 - اقدام علیه شعب امارات بانک دولتی مصر
8:33 - تحریم بانک گلدن گلوبال در ترکیه
9:10 - مسیرهای باقیمانده و رویارویی با چین
9:59 - چرخش معادله زمان به ضرر جمهوری اسلامی
10:22 - دو رویداد کلیدی مهرماه؛ سفر شی جینپینگ و سرنوشت بانک ملی لندن
25 AUG 2026 · قیمت بنزین در ایران ۹۹ سال است دستوری تعیین میشود و تاریخ آن با اعتصاب، اعتراض خیابانی و حتی ترور یک نخستوزیر گره خورده است. حالا جمهوری اسلامی در پی بزرگترین افزایش قیمت در تمام این ۹۹ سال است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان نشان میدهد حکومت برای اجرای این افزایش بیسابقه چه روشی در پیش گرفته است.
0:00 تاریخچه ۹۹ ساله بنزین: از ۵ قران تا ۵۸ برابر
2:20 از آبان ۹۸ تا سیاست جدید بنزین
3:42 مصوبه هیئت وزیران و ۴ حکم کلیدی
5:33 سهمیه لیتری در برابر سهمیه ریالی: تجربه یارانه نقدی
7:09 کاهش بیسر و صدای سهمیه
7:30 چرا فقر تدریجی اعتراض نمیآورد
8:16 سناریوهای توزیع و ارزش سهمیه
9:08 حذف روز رویارویی از تقویم
10:05 جمعبندی: پس گرفتن سهم مردم از نفت
14 AUG 2026 · حسابهای شرکت ملی نفت بر سر ۱ میلیارد دلار بدهی مسدود شد؛ اما این فقط گوشهٔ کوچک ماجراست. بدهی اصلی به بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی است؛ یعنی به پسانداز ملی و سفرهٔ مردم. و قانون بودجه، هر سال فقط با یک جمله، بازپرداخت آن را عقب میاندازد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان حساب کامل بدهی شرکت ملی نفت و بهای پنهان آن برای مردم ایران را بررسی میکند.
0:01 — مقدمه: توقیف حسابهای شرکت نفت
1:41 — ماجرای ۱۴ مرداد: توقیف، جریمه، ابطال
2:34 — بند پنهان ۶۳ میلیارد دلاری در بودجه
3:29 — امهال یعنی چه؟
4:24 — ریشه بدهی از سال ۹۰
6:06 — جمعبندی بدهی: کف ۸۰ میلیارد دلار
6:51 — مقایسه با بودجه و درآمد نفتی کشور
8:34 — بودجه پنهان: سه کارکرد امهال
10:03 — وام مردم در برابر بدهی شرکت نفت
10:52 — جمعبندی
1 AUG 2026 · فدرال رزرو آمریکا برای نصف کردن تورم یازده ماه زمان گذاشت و یازده بار نرخ بهره را بالا برد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی مدعی است که همین کار را در یک ماه و بدون تغییر نرخ سود انجام داده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان با مرور گزارش تورم تیرماه و تقویم یک ماه اختلال بانکی، بررسی میکند که این موفقیت ادعایی چگونه رقم خورده و هزینه آن را چه کسی پرداخته است.
24 JUL 2026 · از دلار هزار تومانی تا ۱۰۰ هزار تومان، ۱۵ سال طول کشید. از دلار ۱۰۰ هزار تومانی تا آستانه ۲۰۰ هزار تومان، تنها ۱۵ ماه طول کشیده است. اکنون حکومت برای دفاع از مرز ۲۰۰ هزار تومان سنگربندی کرده، در حالیکه بازار با ناباوری خود را برای مواجهه با آن آماده میکند. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان بررسی میکند که در هریک از سناریوهای پیش رو، از ادامه فرسایش تا گسترش جنگ و آتشبس، دلار چه زمانی از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور خواهد کرد.
0:00 مقدمه: از ۱۵ سال به ۱۵ ماه — شتاب سقوط ریال
1:42 فرمول چرتکه: محاسبه ارزش دلار بر مبنای تورم
2:38 برآورد ارزش دلار برای تیرماه: ۱۸۷ تا ۱۹۱ هزار تومن
3:08 ریسکهای اقتصادی جنگ و اثر آنها بر تقاضای دلار
3:52 تورم حسشده در برابر آمار رسمی
4:58 تاکتیک بانک مرکزی: مقایسه با دفاع از کانال ۹۰ هزار تومن
5:42 وضعیت فعلی: فاصله تا ۲۰۰ هزار تومن
6:30 سناریوی اول: تداوم فرسایش نیمهجنگی
7:29 سناریوی دوم: گسترش جنگ و فروپاشی صادرات نفت
8:54 سناریوی سوم: بازگشت به میز مذاکره
9:43 نوسانات اخیر بازار و سیاست ناامنسازی پسانداز مردم
10:34 جمعبندی سه سناریو و تقویم عبور از ۲۰۰ هزار تومن
11:06 نتیجهگیری پایانی: بازنده اصلی کیست؟
چرتکه با محمد ماشین‌چیان برنامه‌ای است برای تحلیل شرایط ایران و جهان با منطق بازار و ابزارهای اقتصادی
Information
| Author | ایران اینترنشنال |
| Organization | ایران اینترنشنال |
| Categories | Business News |
| Website | - |
| podcast@iranintl.com |
Copyright 2026 - Spreaker Inc. an iHeartMedia Company
