<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:podcast="https://podcastindex.org/namespace/1.0" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" version="2.0"><channel><title>Paryżewo</title><link>https://www.spreaker.com/podcast/paryzewo--6560255</link><description><![CDATA[PARYŻEWO to podcast historyczno-kulturalny Gabrieli Lisowskiej. Najciekawsze teksty ze strony <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a> od teraz dostępne w formie słuchowisk!<br /><br />Kim był samozwańczy prorok Ilja z Wierszalina? Jak wyglądała przedwojenna Warszawa z perspektywy dziewczynki z Powiśla? Dlaczego niektórzy mieszkańcy Podkarpacia do dziś noszą niemieckobrzmiące nazwiska? Jaką rolę odgrywa folklor we współczesnej kulturze Estonii? <br /><br />Słuchaj na Spotify, YouTube i Apple Podcasts.<br />Czytaj na <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a> <br /><br />Grafika: Mateusz Olech &amp; Małgorzata Kaczkowska<br />Realizacja: Adam Waleszyński<br /><br />Wspieraj tworzenie podcastu:<br /><a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a><br /><a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a>]]></description><atom:link href="https://www.spreaker.com/show/6560255/episodes/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><language>pl</language><category>History</category><copyright>Gabriela Lisowska / Paryżewo 2025</copyright><image><url>https://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/43e328da03fcdaaac547493103c24291.jpg</url><title>Paryżewo</title><link>https://www.spreaker.com/podcast/paryzewo--6560255</link></image><lastBuildDate>Thu, 29 May 2025 09:52:52 +0000</lastBuildDate><itunes:author>Gabriela Lisowska</itunes:author><itunes:owner><itunes:name>Gabriela Lisowska</itunes:name><itunes:email>twlisowska@gmail.com</itunes:email></itunes:owner><itunes:image href="https://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/43e328da03fcdaaac547493103c24291.jpg"/><itunes:subtitle>PARYŻEWO to podcast historyczno-kulturalny Gabrieli Lisowskiej. Najciekawsze teksty ze strony http://www.paryzewo.pl od teraz dostępne w formie słuchowisk!

Kim był samozwańczy prorok Ilja z Wierszalina? Jak wyglądała przedwojenna Warszawa z...</itunes:subtitle><itunes:summary><![CDATA[PARYŻEWO to podcast historyczno-kulturalny Gabrieli Lisowskiej. Najciekawsze teksty ze strony <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a> od teraz dostępne w formie słuchowisk!<br /><br />Kim był samozwańczy prorok Ilja z Wierszalina? Jak wyglądała przedwojenna Warszawa z perspektywy dziewczynki z Powiśla? Dlaczego niektórzy mieszkańcy Podkarpacia do dziś noszą niemieckobrzmiące nazwiska? Jaką rolę odgrywa folklor we współczesnej kulturze Estonii? <br /><br />Słuchaj na Spotify, YouTube i Apple Podcasts.<br />Czytaj na <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a> <br /><br />Grafika: Mateusz Olech &amp; Małgorzata Kaczkowska<br />Realizacja: Adam Waleszyński<br /><br />Wspieraj tworzenie podcastu:<br /><a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a><br /><a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a>]]></itunes:summary><itunes:category text="History"/><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:type>episodic</itunes:type><item><title>Zamieszańcy - zapomniana grupa etniczna na Podkarpaciu</title><link>https://www.spreaker.com/episode/zamieszancy-zapomniana-grupa-etniczna-na-podkarpaciu--66324552</link><description><![CDATA[Na Pogórzu Dynowskim na Podkarpaciu leży dziesięć wsi, które przed II wojną światową zamieszkiwała jedna z najmniejszych grup etnograficznych, licząca niewiele ponad 8 tys. osób. Grupa ta, czyli Zamieszańcy przez pięć wieków tworzyła ruską enklawę na górzystej, nieurodzajnej ziemi. Chociaż Zamieszańcy otoczeni byli zewsząd przez polskie wioski i utrzymywali życzliwe relacje z sąsiadami, do końca zachowali odrębność. Nie ulegli asymilacji i polonizacji.<br /><br />Dziś po Zamieszańcach pozostało przede wszystkim kilka urokliwych cerkwi, po 1945 roku przemianowanych na kościoły rzymskokatolickie. Pojedyncze chałupy z charakterystyczną kamienną podmurówką, kapliczki rozsiane przy drogach jak majowe kwiaty, a także opuszczone cmentarze z wyjątkowymi nagrobkami, będącymi wizytówką lokalnej sztuki kamieniarskiej. Zamieszańcy jako grupa etniczna już nie istnieją, jednak ich potomków noszących te same nazwiska można spotkać na całym świecie – głównie w Stanach Zjednoczonych, na Ziemiach Odzyskanych i na terenach dzisiejszej Ukrainy.<br /><br />Film jest wynikiem wyprawy rowerowej śladami Zamieszańców, która odbyła się wiosną 2024 roku. <br />Przeczytaj tekst: <a href="https://paryzewo.pl/kim-byli-zamieszancy-enklawa-ruska-na-podkarpaciu/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://paryzewo.pl/kim-byli-zamieszancy-enklawa-ruska-na-podkarpaciu/</a> <br /><br />Autorka: Gabriela Lisowska<br />Produkcja: Adam W. <br /><br /><br /><ul><li>Wspieraj tworzenie kanału na Patronite: <a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a></li><li>Postaw mi wirtualną kawę: <a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a></li><li>Zasubskrybuj kanał PARYŻEWO!</li></ul>]]></description><guid isPermaLink="false">https://api.spreaker.com/episode/66324552</guid><pubDate>Thu, 29 May 2025 09:41:28 +0000</pubDate><enclosure url="https://api.spreaker.com/download/episode/66324552/zamieszancy.mp3" length="40428480" type="audio/mpeg"/><itunes:author>Gabriela Lisowska</itunes:author><itunes:subtitle>Na Pogórzu Dynowskim na Podkarpaciu leży dziesięć wsi, które przed II wojną światową zamieszkiwała jedna z najmniejszych grup etnograficznych, licząca niewiele ponad 8 tys. osób. Grupa ta, czyli Zamieszańcy przez pięć wieków tworzyła ruską enklawę na...</itunes:subtitle><itunes:summary><![CDATA[Na Pogórzu Dynowskim na Podkarpaciu leży dziesięć wsi, które przed II wojną światową zamieszkiwała jedna z najmniejszych grup etnograficznych, licząca niewiele ponad 8 tys. osób. Grupa ta, czyli Zamieszańcy przez pięć wieków tworzyła ruską enklawę na górzystej, nieurodzajnej ziemi. Chociaż Zamieszańcy otoczeni byli zewsząd przez polskie wioski i utrzymywali życzliwe relacje z sąsiadami, do końca zachowali odrębność. Nie ulegli asymilacji i polonizacji.<br /><br />Dziś po Zamieszańcach pozostało przede wszystkim kilka urokliwych cerkwi, po 1945 roku przemianowanych na kościoły rzymskokatolickie. Pojedyncze chałupy z charakterystyczną kamienną podmurówką, kapliczki rozsiane przy drogach jak majowe kwiaty, a także opuszczone cmentarze z wyjątkowymi nagrobkami, będącymi wizytówką lokalnej sztuki kamieniarskiej. Zamieszańcy jako grupa etniczna już nie istnieją, jednak ich potomków noszących te same nazwiska można spotkać na całym świecie – głównie w Stanach Zjednoczonych, na Ziemiach Odzyskanych i na terenach dzisiejszej Ukrainy.<br /><br />Film jest wynikiem wyprawy rowerowej śladami Zamieszańców, która odbyła się wiosną 2024 roku. <br />Przeczytaj tekst: <a href="https://paryzewo.pl/kim-byli-zamieszancy-enklawa-ruska-na-podkarpaciu/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://paryzewo.pl/kim-byli-zamieszancy-enklawa-ruska-na-podkarpaciu/</a> <br /><br />Autorka: Gabriela Lisowska<br />Produkcja: Adam W. <br /><br /><br /><ul><li>Wspieraj tworzenie kanału na Patronite: <a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a></li><li>Postaw mi wirtualną kawę: <a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a></li><li>Zasubskrybuj kanał PARYŻEWO!</li></ul>]]></itunes:summary><itunes:duration>1011</itunes:duration><itunes:keywords>etnograficzna,historia,legendy,mniejszość,mniejszości,podkarpacie,polska,rosja,rosjanie,ruscy,rusini,ukraina,wieś,zamieszańcy</itunes:keywords><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:image href="https://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/5d92e687108ba6595f5e7e3a03f2115a.jpg"/><itunes:season>1</itunes:season><itunes:episode>3</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Siostry Bajko z Jabłonicy Polskiej. Wybitne ukraińskie śpiewaczki.</title><link>https://www.spreaker.com/episode/siostry-bajko-z-jablonicy-polskiej-wybitne-ukrainskie-spiewaczki--65347663</link><description><![CDATA[Znane ukraińskie śpiewaczki Danijela/Daniła Bajko (ur. w 1929-2019), Maria Bajko (ur. w 1931-2020) i Nina Bajko (ur. w 1933) to trzy spośród pięciu córek Jakóba i Magdaleny Bajko. Te trzy Ukrainki urodziły się w mojej rodzinnej miejscowości Jabłonicy Polskiej i mieszkały tam jeszcze w trakcie okupacji niemieckiej. Chociaż o ich istnieniu nikt już nie pamięta, w centrum wsi na gruncie niegdyś należącym do ich ojca nadal stoi duży drewniany budynek, w którym aktualnie mieści się fryzjer i pizzeria. Nieopodal tej dawnej chato-czytelni po drugiej stronie potoku znajduje się kapliczka, przy której jeszcze 80 lat temu mniejszość grekokatolicka obchodziła święto Jordanu. Z kolei w pobliskiej cerkwi, w 1946 roku przemianowanej na kościół rzymskokatolicki, siostry Bajko po raz pierwszy prezentowały szerszej publiczności swój wielki talent wokalny, zasilając szeregi chóru dziecięcego. <br /><br />Od lat 50. XX wieku trio sióstr Bajko (okresowo brały w nim udział także pozostałe siostry – Zenowija i Iryna) rozpoczęło swój twórczy szlak, popularyzując łemkowski folklor w niepowtarzalnym stylu. Koncertowały na całym świecie, m.in. Niemczech, Belgii, USA i w Kanadzie. Występowały nawet w siedzibie ONZ. Siostry Bajko prowadziły także szeroką działalność pedagogiczną, wykładały m.in. we Lwowskim Konserwatorium Państwowym im. Mykoły Łysenki. <br /><br />Udało mi się dotrzeć do kilku wywiadów z siostrami Bajko opublikowanych wiele lat temu w ukraińskich mediach. Zebrałam ich najciekawsze wspomnienia dotyczące m.in. dzieciństwa w mniejszości ukraińskiej w Jabłonicy Polskiej i relacji międzysąsiedzkich. Na język polski przetłumaczył je Mateusz Parkasiewicz. Na podstawie tych wypowiedzi stworzyłam barwne słuchowisko. Opatrzyłam je także moimi komentarzami dotyczącymi opisywanych miejsc. Zapraszam!<br /><br />Zdjęcie i wykorzystane materiały dźwiękowe: <a href="https://ukrmusic.online/encyclopedia/bayko-sestry-vokalne-trio-lviv-ukraina/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://ukrmusic.online/encyclopedia/bayko-sestry-vokalne-trio-lviv-ukraina/</a> <br /><br /><br />Realizacja: Adam Waleszyński<br />]]></description><guid isPermaLink="false">https://api.spreaker.com/episode/65347663</guid><pubDate>Fri, 04 Apr 2025 11:58:37 +0000</pubDate><enclosure url="https://api.spreaker.com/download/episode/65347663/paryzewo_s01e02_siostry_bajko_z_jab_onicy_polskiej_wybitne_ukrai_skie_piewaczki.mp3" length="87405120" type="audio/mpeg"/><itunes:author>Gabriela Lisowska</itunes:author><itunes:subtitle>Znane ukraińskie śpiewaczki Danijela/Daniła Bajko (ur. w 1929-2019), Maria Bajko (ur. w 1931-2020) i Nina Bajko (ur. w 1933) to trzy spośród pięciu córek Jakóba i Magdaleny Bajko. Te trzy Ukrainki urodziły się w mojej rodzinnej miejscowości Jabłonicy...</itunes:subtitle><itunes:summary><![CDATA[Znane ukraińskie śpiewaczki Danijela/Daniła Bajko (ur. w 1929-2019), Maria Bajko (ur. w 1931-2020) i Nina Bajko (ur. w 1933) to trzy spośród pięciu córek Jakóba i Magdaleny Bajko. Te trzy Ukrainki urodziły się w mojej rodzinnej miejscowości Jabłonicy Polskiej i mieszkały tam jeszcze w trakcie okupacji niemieckiej. Chociaż o ich istnieniu nikt już nie pamięta, w centrum wsi na gruncie niegdyś należącym do ich ojca nadal stoi duży drewniany budynek, w którym aktualnie mieści się fryzjer i pizzeria. Nieopodal tej dawnej chato-czytelni po drugiej stronie potoku znajduje się kapliczka, przy której jeszcze 80 lat temu mniejszość grekokatolicka obchodziła święto Jordanu. Z kolei w pobliskiej cerkwi, w 1946 roku przemianowanej na kościół rzymskokatolicki, siostry Bajko po raz pierwszy prezentowały szerszej publiczności swój wielki talent wokalny, zasilając szeregi chóru dziecięcego. <br /><br />Od lat 50. XX wieku trio sióstr Bajko (okresowo brały w nim udział także pozostałe siostry – Zenowija i Iryna) rozpoczęło swój twórczy szlak, popularyzując łemkowski folklor w niepowtarzalnym stylu. Koncertowały na całym świecie, m.in. Niemczech, Belgii, USA i w Kanadzie. Występowały nawet w siedzibie ONZ. Siostry Bajko prowadziły także szeroką działalność pedagogiczną, wykładały m.in. we Lwowskim Konserwatorium Państwowym im. Mykoły Łysenki. <br /><br />Udało mi się dotrzeć do kilku wywiadów z siostrami Bajko opublikowanych wiele lat temu w ukraińskich mediach. Zebrałam ich najciekawsze wspomnienia dotyczące m.in. dzieciństwa w mniejszości ukraińskiej w Jabłonicy Polskiej i relacji międzysąsiedzkich. Na język polski przetłumaczył je Mateusz Parkasiewicz. Na podstawie tych wypowiedzi stworzyłam barwne słuchowisko. Opatrzyłam je także moimi komentarzami dotyczącymi opisywanych miejsc. Zapraszam!<br /><br />Zdjęcie i wykorzystane materiały dźwiękowe: <a href="https://ukrmusic.online/encyclopedia/bayko-sestry-vokalne-trio-lviv-ukraina/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://ukrmusic.online/encyclopedia/bayko-sestry-vokalne-trio-lviv-ukraina/</a> <br /><br /><br />Realizacja: Adam Waleszyński<br />]]></itunes:summary><itunes:duration>2186</itunes:duration><itunes:keywords>gabrielalisowska,jabłonicapolska,paryżewo,podkarpacie,polska,śpiewaczki,twlisowska,ukraina,ukrainki</itunes:keywords><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:image href="https://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/140ed9af2f96765c9c284b341518ce2d.jpg"/><itunes:season>1</itunes:season><itunes:episode>2</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Eliasz Klimowicz i jego sekta. Samozwańczy prorok Ilja z Wierszalina.</title><link>https://www.spreaker.com/episode/eliasz-klimowicz-i-jego-sekta-samozwanczy-prorok-ilja-z-wierszalina--64913684</link><description><![CDATA[Osada w Wierszalinie na Podlasiu została założona w latach 30. XX wieku przez grupę religijną zwaną sektą grzybowską. Miała ona być Nowym Jeruzalem z Centralnym Placem Świata. Budowie przewodził Eliasz Klimowicz – niepiśmienny chłop z pobliskiej Grzybowszczyzny, samozwańczy prorok Ilja. Przybywali do niego ludzie z odległych stron, żeby ich rozgrzeszył i pobłogosławił. Był dla nich cudotwórcą, jasnowidzem, świętym. Jak do tego doszło? Kim był prorok Ilja i jego wyznawcy?<br /><br />Słuchaj na Spotify, YouTube i Apple Podcasts!<br />Odcinek w wersji tekstowej dostępny na stronie: <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a><br /><br />Grafika: Mateusz Olech<br />Realizacja: Adam Waleszyński<br /><br />Wspieraj tworzenie podcastu PARYŻEWO:<br /><a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a><br /><a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a><br />]]></description><guid isPermaLink="false">https://api.spreaker.com/episode/64913684</guid><pubDate>Sun, 16 Mar 2025 09:48:20 +0000</pubDate><enclosure url="https://api.spreaker.com/download/episode/64913684/paryz_ewo_s01e01.mp3" length="78372480" type="audio/mpeg"/><itunes:author>Gabriela Lisowska</itunes:author><itunes:subtitle>Osada w Wierszalinie na Podlasiu została założona w latach 30. XX wieku przez grupę religijną zwaną sektą grzybowską. Miała ona być Nowym Jeruzalem z Centralnym Placem Świata. Budowie przewodził Eliasz Klimowicz – niepiśmienny chłop z pobliskiej...</itunes:subtitle><itunes:summary><![CDATA[Osada w Wierszalinie na Podlasiu została założona w latach 30. XX wieku przez grupę religijną zwaną sektą grzybowską. Miała ona być Nowym Jeruzalem z Centralnym Placem Świata. Budowie przewodził Eliasz Klimowicz – niepiśmienny chłop z pobliskiej Grzybowszczyzny, samozwańczy prorok Ilja. Przybywali do niego ludzie z odległych stron, żeby ich rozgrzeszył i pobłogosławił. Był dla nich cudotwórcą, jasnowidzem, świętym. Jak do tego doszło? Kim był prorok Ilja i jego wyznawcy?<br /><br />Słuchaj na Spotify, YouTube i Apple Podcasts!<br />Odcinek w wersji tekstowej dostępny na stronie: <a href="http://www.paryzewo.pl" target="_blank" rel="noreferrer noopener">www.paryzewo.pl</a><br /><br />Grafika: Mateusz Olech<br />Realizacja: Adam Waleszyński<br /><br />Wspieraj tworzenie podcastu PARYŻEWO:<br /><a href="https://patronite.pl/paryzewo" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://patronite.pl/paryzewo</a><br /><a href="https://buycoffee.to/paryzewo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://buycoffee.to/paryzewo/</a><br />]]></itunes:summary><itunes:duration>1960</itunes:duration><itunes:keywords>ilia,polska,prorok,sekty,wierszalin</itunes:keywords><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:image href="https://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/9dfbe6d7978796d40da6eae3c5cd9dcb.jpg"/><itunes:season>1</itunes:season><itunes:episode>1</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item></channel></rss>
