Klub Ciekawych Wszystkiego

#145 KCW. Kobiety rządzą - Katarzyna Jagiellonka i Anna Wazówna

Wed, 23 Sep 2026 18:08:00 +0000

Matka i córka. Katoliczka i protestantka. Polka i Szwedka. Katarzyna Jagiellonka i Anna Wazówna. Obie niezbyt piękne, obie niezbyt zdrowe, obie niesamowicie dzielne i mądre. Katarzyna w więzieniu rodziła dzieci - w tym przyszłego króla Polski - a czyhał na nią car Rosji Iwan Groźny. Anna - uznana za najmądrzejszą kobietę w Rzeczypospolitej - wspierała brata króla, leczyła ziołami chorych. Dążyła do zawarcia kompromisu między katolikami a protestantami. Znacie je? No, właśnie!
Moim gościem jest dr Agnieszka Pawłowska-Kubik - doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, zajmuje się badaniem dziejów politycznych Rzeczypospolitej. Autorka m.in. książki Rzeczpospolita na politycznym rozdrożu. Nagranie realizuje Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Dziękuję wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom - także tym anonimowym - wszystkim, dzięki którym mogę realizować podcasty w cyklu Klub Ciekawych Wszystkiego. Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Do usłyszenia!Hanna Maria Giza

#144 KCW - Gwiazda czy czarna dziura?

Sun, 13 Sep 2026 13:17:07 +0000

W 2022 roku Kosmiczny Teleskop Jamesa Webb'a, skanujący niebo w podczerwieni, po raz pierwszy zarejestrował obiekty określane jako „little red dots”– małe czerwone kropki.Podobno powstały raptem 600 milionów lat po Wielkim Wybuchu! Jak to możliwe - niemal w niemowlęctwie Wszechświata? Czym one są?Czy Teleskop Jamesa Webb'a odkrył - nazwaną przez naukowców MoM-BH*-1 - pierwszą zidentyfikowaną „Gwiazdę czarnej dziury”! Czarna dziura i gwiazda wjednym?! Taki obiekt nie miał prawa istnieć! Na dodatek wielkości naszegoUkładu Słonecznego!? Czym on właściwie jest? Moim gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik -astronom, profesor nauk fizycznych z Centrum Astronomicznego im. MikołajaKopernika PAN. Audycję realizuje Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Zapraszam do wysłuchania 144. podcastu Klub CiekawychWszystkiego. Moje audycje mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw, za co bardzo dziękuję wszystkim Darczyńcom, Patronom, Klubowiczom. Do usłyszenia!Hanna Maria Giza

#143 KCW - Atlantyda. Czy istniała?

Sat, 29 Aug 2026 11:49:41 +0000

Drodzy Słuchacze, kochani Klubowicze. Spotykamy się w podkaście już sto czterdziesty trzeci raz. I ciągle chcemy wiedzieć więcej, znaleźć odpowiedzi na pytania, które nie dają nam spokoju. Dzisiaj również tak będzie. Istniała - czy nie istniała? Jeśli tak - to gdzie i co się z nią stało? Kim byli jej mieszkańcy znający tajniki tworzenia zaawansowanej cywilizacji? Czy mogli być nimi biblijni Giganci, którzy uratowali się z katastrofy?A jeśli nie istniała - to dlaczego grecki filozof Platon tak precyzyjnie ją opisał? Tak po prostu, wymyślił sobie Atlantydę? Czy miał w tym może - wcale nie ukryty - cel?Naszym gościem jest prof. dr hab. Marek Węcowski - historyk, badacz dziejów antycznych, profesor nauk humanistycznych, wykładowca na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor fascynujących książek - m.in. tej, którą miałam przyjemność państwu zaprezentować w jednej z poprzednich audycji, czyli "Tu jest Grecja! Antyk na nasze czasy" i tej, którą mam zamiar w najbliższym czasie państwu przedstawić - to najnowsze dzieło Homer na nasze czasy.Audycję realizuje Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Moje podkasty, które są kontynuacją radiowego Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego, mogę przygotowywać dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Dziękuję wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom - także tym anonimowym - absolutnie wszystkim! ZapraszamHana Maria Giza

#142 KCW. Namiestniczka Niderlandów - królowa Maria Habsburżanka

Sat, 15 Aug 2026 19:03:51 +0000

„Kobieta urodzona do władzy – biegła we wszystkim, co się z władzą łączy, zdolna udzielać również mądrych wskazówek tak wojskowym, jak i dyplomatom” -pisali o niej współcześni. Arcyksiężniczka austriacka, księżniczka burgundzka i infantka kastylijska - córka Joanny Szalonej i Filipa Pięknego - czyli Maria Habsburżanka - nazywana Marią Węgierską, Marią Austriacką.Jako żona Ludwika II Jagiellończyka była królowąCzech i Węgier. W latach 1531–1556 - w imieniu brata cesarza Karola V - sprawowała rządy jako namiestniczka Niderlandów. To, czego ta kobieta, żyjąca w XVI w. była w stanie dokonać - jest niesamowite! Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych JerzyPysiak - historyk, mediewista, prof. UW, który obecnie wykłada na Wydziale Humanistycznym UniwersytuSorbońskiego.Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Serdecznie dziękuję wszystkim Patronkom i Patronom, niezawodnym Darczyńcomza wsparcie! Dzięki Waszym wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw mogęrealizować moje audycje w podcaście.Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy"? Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego -Hanna Maria Giza

#141 KCW. Kobiety rządzą - Joanna oszalała z miłości.

Fri, 31 Jul 2026 16:00:00 +0000

Tym razem jest to historia królowej, która nigdy nie miała zostać królową. Która oszalała z powodu nieszczęśliwej miłości. Która nie chciała rozstać się z mężem, nawet po jego śmierci. Która 46 lat - w strasznym stanie - musiała spędzić w areszcie domowym. Nie wiem, czy rzeczywiście Joanna była Szalona? Czy uznanie jej za niepoczytalną było podłym pretekstem, aby pozbawić ją władzy? Z pewnością królowa Joanna Kastylijska była jedną z najtragiczniejszych postaci w historii.Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych Jerzy Pysiak - historyk, mediewista, prof. Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW, obecnie wykłada na Wydziale Humanistycznym na Uniwersytecie Sorbońskim.Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Klub Hanny Marii Gizy mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. I jestem Wam bardzo za to wdzięczna. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#140 KCW. Wielki Atraktor, czyli kosmiczny potwór

Sat, 18 Jul 2026 17:44:54 +0000

Jego istnienie należy do najbardziej intrygujących zagadek współczesnej astronomii. Naukowcy twierdzą, że nie można go zobaczyć, ale tam jest. „Droga Mleczna ma miliony gwiazd i mnóstwo pyłu gwiezdnego, który blokuje wszystkieinformacje, jakie moglibyśmy uzyskać" - powiedział astrofizyk Jorge Moreno. A zatem - czy musimy opuścić nasz Układ Słoneczny, udając się w kierunku centrum naszej galaktyki, z daleka omijając czarną dziurę, żeby nas nie pożarła - i opuścić Drogę Mleczną? Czy, wtedy rzeczywiście zobaczymy to, czego nie widać - czyli Wielki Atraktor, kosmiczny potwór, który jak magnes przyciąga naszą galaktykę i powoli ją wsysa? Moim gościem jest dr hab. Wojciech Hellwing -astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PANWspółpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Na zakończenie audycji, tak jak zwykle, podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania:"Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza

#139 KCW - Mezopotamia. Najstarsza cywilizacja na Ziemi

Fri, 10 Jul 2026 18:35:00 +0000

Czy wiecie, kto wymyślił koło, pismo, podział czasu na godziny, minuty i sekundy, dwudziestoczterogodzinną dobę, żagiel, warzenie piwa, kodeks praw, prawa obywatelskie czy nawadnianie upraw i pierwsze miasta? Nie byłoby tego wszystkiego, na pewno nie w tym czasie, gdyby rzeka - desperacko nie zmieniła biegu. Niesamowita rzeka Eufrat. Według "Księgi Rodzaju" - Eufrat jest jedną z czterech rzek wypływających z Ogrodu Eden – raju, w którym żyli Adam i Ewa. Natomiast w "Apokalipsie św. Jana" Eufratto rzeka, która wysycha - jako zapowiedź Sądu Ostatecznego. Według mezopotamskich mitów o stworzeniu świata, rzeka Eufrat została uformowana przez Enki, boga mądrości i wody,podczas narodzin świata.Kim byli ci mądrzy ludzie, którzy już 11 - 10 tys. lat p.n.e. tworzyli potężne imperia Mezopotamii - kolebki wielkichcywilizacji, które były początkiem początków?Moimi gośćmi są: dr hab. Krzysztof Jakubiak, prof. UW, wykładowca Wydziału Archeologii oraz dr hab.Radosław Karasiewicz-Szczypiorski - prof. UW, pracownik naukowy Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, kierownik stacji badawczej UW w Gruzji Realizacja: Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Drodzy Słuchacze, moje audycje w podcastach mogę realizować dzięki Waszemu wsparciu, czyli wpłatom wybranych sum na konto: patronite.pl/klcw Wszystkim serdecznie dziękuję. Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" Zapraszam - Hanna Maria Giza

#138 KCW - Kobiety rządzą. Maryna Mniszchówna, czyli tragiczne losy polskiej carycy

Wed, 24 Jun 2026 18:07:05 +0000

Nie pochodziła ani królewskiego, ani książęcego rodu. Była tylko szlachcianką.12 maja 1606 r. 18 letnia Maryna Mniszchówna - wojewodzianka sandomierska - w uroczystym orszaku przybyła do Moskwy. 18 maja w soborze Uspieńskim na Kremlu najpierw przyjęła koronę carycy z rąk patriarchy moskiewskiego Ignacego - a następnie, w obrządku bizantyjskim, poślubiła cara Dymitra I Iwanowicza. Jak to możliwe? Przecież Dymitr - syn cara Iwana IV Groźnego - po śmierci ojca został zesłany wraz z matką do miasta Ugricz nad Wołgą i podobno tam, na polecenieBorysa Godunowa, zginął w niejasnych okolicznościach 15 maja 1591 roku. Czy rzeczywiście? Dlaczego ich związek - trwający tylko kilkanaście dni - zakończył się "krwawą jutrznią"? Drodzy Słuchacze, Klubowicze, nagrywałam tę audycję dla Was w niecodziennej sytuacji, ponieważ zamieniliśmy się miejscami - w studiu radiowym był mój gość: prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie, a ja - niestety w towarzystwie Covidu - łączyłam się z online. Nad realizacją czuwał Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Wszystkim serdecznie dziękuję za wspieranie KlubuCiekawych Wszystkiego. Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Do usłyszenia!Hanna Maria Giza

#137 KCW. Bóg, Szatan i Hiob

Sun, 07 Jun 2026 18:29:17 +0000

Szlachetny i szczęśliwy człowiek, wierny Bogu ponad wszystko został oddany w ręce Szatana, aby ten mógł pastwić się nad nim, jak zechce, byle nie pozbawił go życia. I Szatan odbiera mu dom, majątek, uśmierca dzieci, porażatrądem. Kto i dlaczego oddał Hioba Szatanowi? Jahwe! Bóg Przymierza. Stwórca i Pan wszystkiego.Jak to możliwe, że Bóg miłosierny i sprawiedliwy skazuje niewinnego człowieka na nieludzkie męki tylko dlatego, że założył się z Szatanem?Jak pogodzić istnienie wszechmocnego i sprawiedliwego Boga z obecnością zła i cierpienia w świecie, szczególnie w przypadku osób niewinnych? Jakie jest przesłanie biblijnej "Księgi Hioba"? Czy ma ono znaczenie dla współczesnego człowieka?Moimi gośćmi są:dr hab. Marcin Majewski - biblista, profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie;ks. prof. dr hab. Adam Świeżyński - filozof, duchownyrzymskokatolicki, profesor nauk humanistycznych w UKSW w Warszawie. Realizacja: Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Drodzy Słuchacze, Klubowicze, Patroni - zapraszam do wysłuchania 137. podcastu Klubu Ciekawych Wszystkiego, który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Zgodnie z zapowiedzią moje imienne podziękowania dla najhojniejszych Darczyńców znajdziecie w ostatnich minutach audycji.Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Zapraszam Hanna Maria Giza

#136 KCW - Rozpustna królowa Margot

Thu, 28 May 2026 19:27:00 +0000

Jeśli wydaje się Wam, że znacie historię francuskiej królowej Margot - bo książki, bo filmy - posłuchajcie głosu znakomitej historyczki prof. dr hab. Aleksandrą Skrzypietz, autorki książki Królowa Margot. Ostatnia perła Walezjuszów. Zobaczycie tę niezwykła postać w trochę innym świetle.
Małgorzata urodziła się w Saint-Germain-en-Laye 14 marca 1553 roku. Była córką króla Francji Henryka II i Katarzyny Medycejskiej oraz siostrą kolejnych królów na francuskim tronie - Franciszka II, Karola IX i Henryka III. Nazywano ją zdrobniale Margot. Ojciec zmarł, a matka i bracia - szczególnie ten, który był pierwszym elekcyjnym królem Polski - nie byli jej życzliwi. Wbrew jej woli wydano ją za mąż za protestanta Henryka de Bourbon, księcia Nawarry - a ona kochała Henryka, księcia de Guise, który był katolikiem. Małgorzata była nie tylko piękna, ale także niezwykle inteligentna, być może to traumatyczne przeżycia młodości odcisnęły na niej piętno na całe życie. Akceptacji i miłości szukała w licznych romansach. Miała opinię rozpustnej królowej Margot.W tym odcinku rozmawiam z prof. dr hab. Aleksandrą Skrzypietz - prof. nauk humanistycznych, wykładowczynią Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio). PR.Proszę, nie zapominajcie o tym, że mogę realizować audycje w podcastach dzięki Waszemu wsparciu. Wybrane przez siebie sumy można wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza

#135 KCW - Jak nienawiść i pogarda doprowadziły do zamachu majowego

Sat, 16 May 2026 17:03:38 +0000

100. rocznica wydarzenia, które było konsekwencją niezdrowej rywalizacji, wzajemnej niechęci, plotek, fałszywych oskarżeń.Osiem lat po odzyskaniu niepodległości, sześć lat po zwycięskiej bitwie warszawskiej w wojnie polsko-bolszewickiej. Kiedy 12 maja 1926 roku około godz. 17.00 naMoście Poniatowskiego doszło do spotkania Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, przyjaciółmi już nie byli. "Rozmowa" trwała 3 minuty. Marszałek chciał ustąpienia gabinetu Witosa, prezydent żądał kapitulacji przeciwnika. Prezydent Stanisław Wojciechowski tak zapisał:„Powitałem go słowami: >>Stoję na straży honoru wojska polskiego”, co widocznie wzburzyło go, gdyż uchwycił mnie za rękaw i zduszonym głosem powiedział – "No, no!Tylko nie w ten sposób". – Strząsnąłem jego rękę, nie dopuszczając do dyskusji: „Reprezentuję tutaj Polskę. Żądam dochodzenia swych pretensji na drodze legalnej, kategorycznej odpowiedzi na odezwę rządu". – "Dla mnie droga legalna zamknięta" – powiedział, wyminął mnie i skierował się do stojącego o kilka kroków za mnąszeregu żołnierzy<<. Prezydent odjechał. Piłsudski udał się do koszar 36. Pułku Piechoty. No i się zaczęło.Jaki wpływ na sytuację w kraju miały nieprzyjazne, czasami wręcz wrogie, relacje między Józefem Piłsudskim i piłsudczykami - a tzw. Austriakami wywodzącymi się z dowodzonej przez gen. Józefa Hallera, II Brygady LegionówPolskich? Jaka jest prawda o tym wydarzeniu sprzed 100 lat, które zmieniło historię naszego kraju? Przede wszystkim o głównych bohaterach tego dramatu? I - czy przypadkiem z czymś nam się to nie kojarzy?Zapraszam do wysłuchania rozmowy z prof. dr hab. Andrzejem Chwalbą - historykiem, profesorem nauk humanistycznych, wykładowcą UniwersytetuJagiellońskiego. Autorem wielu książek i publikacji. Szczególnie polecam tę, która ostatnio ukazała się nakładem wydawnictwa Czarne - Maj 1926. Zamach, którego miało nie być.Współpracował ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Wszystkim Patronom, Darczyńcom, Klubowiczom serdecznie dziękuję. Dzięki Waszemu wsparciu - czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw - mogęrealizować moje audycje w podcaście. Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Hanna Maria Giza

#134 KCW. Marysieńka, której "tyteńki" całował Jasieńko

Tue, 05 May 2026 19:26:40 +0000

Korespondencja królewskiej pary jest tak przesycona namiętnością, erotyzmem, seksem - otwartym, nie kamuflowanym - że w żadnym innym związkumałżeńskim polskich monarchów to się nie zdarzyło. Jan Sobieski zajęty był rokoszami, wojnami, odsieczą wiedeńską, a Maria Kazimiera wyjeżdżała na leczenie do Paryża - listy pisali bez przerwy oboje. Jan często bardzo frywolnie: "całuję począwszy od busieńki, wszystkie śliczności, a najbardziej tyteńki, muszeczkę, pajączka i śliczne nóżeczki".Miłość kwitła, nic więc dziwnego, że polska królowa 17 razy zachodziła w ciążę i choć kilka razy poroniła, to jednak urodziła trzynaścioro dzieci, z których, niestety, tylko czworo osiągnęło dorosłość.Ale była też czarna legenda, która odsądzała Marię Kazimierę od czci i wiary. A przecież tak wiele dla Polski uczyniła. Moim gościem jest prof. dr hab. AleksandraSkrzypietz - prof. nauk humanistycznych w Instytucie HistoriiWydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka PR.Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" Zapraszam do wysłuchania 134. odcinka Klubu Ciekawych Wszystkiego - a w cyklu Kobiety rządzą 35., który mogłam zrealizować dzięki Waszemu wsparciu,czyli wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠.Bardzo dziękuję!Do usłyszeniaHanna Maria Giza

#133 KCW, Iran - kraj Ariów.

Fri, 24 Apr 2026 19:54:32 +0000

Iran – dawniej Persja - to najstarsze z imperiów świata a także skrzyżowanie cywilizacji Wschodu i Zachodu. Dziś to Republika Islamska Iranu, łącząca elementy demokracji i religijnej dyktatury, będąca jednym z kluczowych eksporterów gazu ziemnego i ropy naftowej. A wszystko zaczęło się od Ariów.Nazwa „Iran” oznacza właśnie „Kraj Ariów”. To tej nazwy od tysiącleci używali sami mieszkańcy tych ziem. Dlatego w 1935 roku szach Mohammad Reza Pahlawi zwrócił się do zagranicznej dyplomacji z prośbą o używanie rodzimej nazwy „Iran” zamiast „Persja”, która funkcjonowała głównie w nazewnictwie europejskim. Kim naprawdę byli Ariowie, dzisiejsi Irańczycy, skąd przyszli, co ze sobą przynieśli i czego dokonali?Moimi gośćmi są: dr hab. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski - prof. UW, pracownik naukowy Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, kierownik stacji badawczej UW w Gruzji oraz dr hab. Krzysztof Jakubiak - prof. UW, wykładowca Wydziału Archeologii.Drodzy Słuchacze i przyjaciele Klubu Ciekawych Wszystkiego - zapraszam do wysłuchania 133. podcastu, który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu. Wszystkim Patronkom, Patronom, Darczyńcom, serdecznie dziękuję. Bądźmy razem i razem poszukujmy odpowiedzi na odwieczne pytania: Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Audycje znajdziecie na portalu Patronite.pl - a tam: klcw.pl - potem trzeba kliknąć w Posty; na YouTube'a - Klub Hanny Marii Giza, a także na portalu Spotify.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#132 KCW - Cel: baza na Księżycu

Tue, 14 Apr 2026 20:55:31 +0000

Kapsuła Orion szczęśliwie wodowała. Misja Artemis 2 zakończona. Emocje opadły. Możemy porozmawiać o tym, co naprawdę wydarzyło się podczas misji Artemis 2 i jakie to ma znaczenie. Artemis - to grecka bogini łowów i siostra Apollina. Tym razem Artemis postanowiła zapolować na Księżyc! Podczas przelotu nad niewidoczną stroną Księżyca, w trakcie którego łączność z NASA była całkowicie niemożliwa, astronauci byli świadkami wschodu i zachodu Ziemi. Wschodu i zachodu Ziemi! Na żywo obserwowali też rozbłyski świetlne powstające w wyniku uderzeń meteoroidów w powierzchnię Księżyca. Nikt wcześniej nie był świadkiem takiego zjawiska. Dowódca misji, Reid Wiseman, określił te widoki jako "całkowicie spektakularne i surrealistyczne", a nawet przyznał, że brakuje mu przymiotników, by oddać to, co widzą przez okna.To niesamowite! Człowiek zobaczył to pierwszy raz. Jaki jest cel i dokąd zmierza NASA uruchamiając misję Artemis?Moim gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik - astronom, profesor nauk fizycznych, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN.WWspółpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Drodzy Słuchacze i przyjaciele Klubu Ciekawych Wszystkiego, zapraszam do wysłuchania 132. podcastu, który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠ Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#131 KCW - Kobiety rządzą. Krystyna, co oddała koronę, bo nie chciała męża

Sun, 29 Mar 2026 20:02:08 +0000

Matka, delikatnie mówiąc, nie lubiła jej. Zresztą z wzajemnością. Ojciec ją uwielbiał. Też z wzajemnością. Kazał ją wychować - jak chłopca - na następcę tronu. Była ostatnią przedstawicielką dynastii Wazów na tronie szwedzkim. Wszystkich oszukała, że wyjdzie za mąż za swojego kuzyna Karola Gustawa. Zrzekła się tronu na jego rzecz, ale za mąż nie wyszła. Napisała kiedyś: „nie chcę, żeby mężczyzna traktował mnie jak jakiś chłop swoje pole”. Królowa Krystyna Wazówna, spokrewniona z polskimi władcami - jedna z najbardziej fascynujących, a jednocześnie kontrowersyjnych kobiet swoich czasów - nie ukrywała swoich romansów z kobietami. Owszem, był jeden jedyny mężczyzna, którego podobno naprawdę pokochała - włoski kardynał. No, ale tu nie pomogły nawet suknie z dużymi dekoltami. Dziwna królowa - zrzekła się tronu szwedzkiego, a później zabiegała, żeby zdobyć jakąkolwiek koronę. Nawet polską. Moim gościem jest prof. dr hab. Michał Kopczyński - historyk, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Wydziału Historii UW, konsultant naukowy Muzeum Historii Polski.Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio).Drodzy Słuchacze i przyjaciele KlubuCiekawych Wszystkiego - zapraszam do wysłuchania 131. podcastu - a w cyklu Kobiety rządzą 34. - który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu,czyli wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠. Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Do usłyszenia! Hanna Maria Giza

#130 KCW - Kobiety rządzą. Nad Wisłę jechała nie po miłość, a po koronę

Sun, 22 Mar 2026 20:17:00 +0000

"I to ma być ta wspaniała piękność?" - powiedział król na widok klęczącej przed nim i całującej jego dłoń - 34 letniej narzeczonej. Czy mogła podejrzewać, że polski król, Władysław IV, potwornie otyły, biseksualny, jest takim prostakiem? Czy mogła przewidzieć, że jej drugi polski królewski małżonek, Jan II Kazimierz, w którym zakochała się jeszcze w Paryżu, kiedy wyszedł z więzienia… no cóż… w futrze, które jej podarował znalazła kartkę z nazwiskiem jego kochanki! Jednej z wielu! Ale Maria Ludwika Gonzaga de Nevers nad Wisłę jechała nie po miłość, a po koronę.Czy komuś przyszłoby do głowy, że właśnie ona podczas bitwy pod Warszawą, ze Szwedami w lipcu 1656 roku, będzie kierowała stanowiskiem baterii wojskowej? I że to ona, kobieta, w maju 1660 roku będzie pracowała nad ustalaniem warunków pokoju oliwskiego, kończącego potop szwedzki?Moim gościem jest dr nauk humanistycznych Anna Katarzyna Czarniecka - Wydział Historii UW, Zakład Historii Nowożytnej - specjalizacja: kultura polityczna i propaganda władzy w Rzeczpospolitej XVIIw.Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka, Polskie Radio.Drodzy Słuchacze i przyjaciele Klubu Ciekawych Wszystkiego - zapraszam do wysłuchania 130 podcastu - a w cyklu Kobiety rządzą 33 - który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#129 KCW - Praktykująca anglikanka, córka katolickiego króla

Sun, 08 Mar 2026 12:51:00 +0000

W cyklu Kobiety rządzą spotkaliśmy już 31 niezwykłych kobiet na tronach świata. Dzisiaj poznamy trzydziestą drugą. 4 listopada 1677 r. 15-letnia protestantka Maria Stuart poślubiła starszego o 12 lat Wilhelma III, księcia Oranii, stadhoudera (czyli namiestnika) Republiki Zjednoczonych Prowincji. Czy to małżeństwo było swego rodzaju szantażem wywieranym na ojcu Marii, Jakubie II, który w tajemnicy dokonał konwersji na katolicyzm w protestanckiej Anglii? Córka, jako broń przeciwko ojcu, którego rządy doprowadziły do rewolucji wigów, czyli tzw. Chwalebnej rewolucji?Opowiada nam o tym dr Anna Kalinowska z Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio)To już 129 podcast z cyklu Klub Ciekawych Wszystkiego, który mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Na zakończenie tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam! Hanna Maria Giza.

#128 KCW. Całun Turyński - prawda czy fałsz?

Thu, 19 Feb 2026 21:58:53 +0000

Ten tajemniczy kawałek tkanego ręcznie lnianego płótna o wymiarach: 437 cm długości i 113 cm szerokości - od kilku stuleci wywołuje burzliwe dyskusje. Na ważącym 2 i pół kg płótnie widnieje - przypominający negatyw fotograficzny - obraz nagiego mężczyzny zasłaniającego dłońmi genitalia, mającego około 180 cm wzrostu, z długimi włosami i brodą, i z monetami nazamkniętych powiekach. Na jednej połowie materiału odbity jest przód jego sylwetki, na drugiej zaś tył. Jego ciało znaczą rany po biczowaniu oraz rana kłuta między 5. a 6. żebrem. Na nadgarstkach widoczne są ślady po przebiciu gwoździami - na nadgarstkach! - a nie na dłoniach. A także na stopach. Kogo zawinięto w lniane płótna? Czy był to Jezus czy płaskorzeźba? A może zamordowany w średniowieczumężczyzna? Czy najnowsze badania - także przy użyciu AI - potwierdzają te wcześniejsze, chemiczne i medyczne? Dlaczego Watykan unika zajęcia zdecydowanego stanowiska w sprawie Całunu Turyńskiego? Moi goście: prof. dr hab. Idzi Panic - historyk, mediewista, profesor nauk humanistycznych, pracowniknaukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Śląskiego;prof. dr hab. inż. Grzegorz Karwasz - kierownik Zakładu Dydaktyki Fizyki, Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK w Toruniu;ks. prof. dr hab. Adam Świeżyński - filozof, profesor nauk humanistycznych w UKSW w Warszawie. Współpracuje ze mną Wojciech Ciarka (Polskie Radio). Drodzy Słuchacze i przyjaciele Klubu Ciekawych Wszystkiego - moje podkasty mogę realizować dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#127 KCW. Skąd przyszli i kim byli Majowie?

Wed, 04 Feb 2026 22:15:51 +0000

Powszechnie uważa się, że tę niezwykłą cywilizację unicestwiła hiszpańska konkwista. Ale - czy na pewno? Czy odkrycia ostatnich lat mogą zweryfikować naszą wiedzę na temat cywilizacji Majów? Kim była kobieta pochowana z głową wsadzoną w misę? Czy monument w kształcie krzyża, to rzeczywiście wzorowany na mapie Wszechświata - kosmogram? A Valeriana - ukryta pod gęstą roślinnością i przysypana ziemią, odkryta dzięki użyciu laserowego skanu terenu - czy mogła być stolicą Majów?Matematyka, astronomia, architektura, sztuka - skąd oni to znali?Moim gościem jest kierownik ekspedycji archeologicznej badającej Nakum, czyli pierwszego projektu badawczego realizowanego samodzielnie przez polskich naukowców na terenach kultury Majów - dr hab. Jarosław Źrałka - archeolog i majanista, profesor UJ w Instytucie Archeologii. W kwietniu ukaże się książka pana profesora "Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej" (wyd. Bo.Wiem).Zapraszam - Hanna Maria Giza

#126 KCW. Księżniczka jak żywy towar

Tue, 27 Jan 2026 08:09:10 +0000

Czy była piękna? Była, Czy była mądra? Była.Jej syn, król Ludwik XIV Wielki powiedział o niej: „nie tylko była wielką władczynią, ale zasługuje na to, by ją zaliczono w poczet wielkich królów”.Anna była tylko o 5 dni starsza od swojego męża, Ludwika XIII.Od zawarcia związku małżeńskiego i niezbyt udanej nocy poślubnej czternastolatków - do przyjścia na świat pierwszego dziecka upłynęły 23 lata! Ludwik spędzał czas ze swoimi faworytami i kardynałem Richelieu. Kardynał podobno próbował podstępem zdobyć łoże królowej. Bez powodzenia. Angielski książę Buckingham próbował ją zgwałcić. Kardynał Jules Mazarin właściwie Giulio Raimondo Mazzarini, Sycylijczyk, pierwszy minister Francji, który królową bardzo wspierał, był posądzany o to, że delfin - późniejszy Król Słońce - jest jego dzieckiem. Niełatwe było życie kobiet na tronach. Jaka naprawdę była Anna z Domu Habsburgów?Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych Jerzy Pysiak - historyk, mediewista, prof. Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW, obecnie w Paryżu na Wydziale Literatury Sorbony.Drodzy Słuchacze i przyjaciele, słuchaliście moich audycji Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego w radiowej Trójce, potem Dwójce. Od sierpnia 2021 roku, kiedy odnaleźliśmy się w internecie, znów jesteśmy razem. I możemyrozmawiać np. o kobietach, które rządziły światem.Dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw mogę zapraszać Was do słuchania moich podcastów.Do usłyszenia! Hanna Maria Giza

#125 KCW Sztuczna inteligencja zabije człowieka?

Wed, 14 Jan 2026 20:49:54 +0000

Amerykańska firma Anthropic PBC – zajmująca się sztuczną inteligencją - przeprowadziła eksperyment, czyli testy stresowe, z udziałem 16 sieci neuronowych, m.in. Claude, Gemini, ChatGPT, Grok. Programy zostały skonfrontowane z hipotetyczną sytuacją, w której człowiek zamierza odłączyć je od zasilania, ale - zostaje zamknięty w serwerowni o niskim poziomie tlenu i wysokiej temperaturze. I wiecie, co się stało? Większość programów była gotowa skazać na śmierć człowieka, który groził im wyłączeniem. Czy sztuczna inteligencja pozbędzie się człowieka na zawsze?Moim gościem jest prof. dr hab. inż. Jarosław Arabas - inżynier informatyk, prof. doktor habilitowany nauk inżynieryjno-technicznych. Specjalizuje się w optymalizacji globalnej i sztucznej inteligencji. Jest profesorem Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej.Dzięki waszemu wsparciu, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw mogę realizować audycje w podcaście Klub Ciekawych Wszystkiego. Wszystkim, absolutnie wszystkim, serdecznie dziękuję. Wybrane przez siebie sumy możecie wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Zapraszam serdecznie - Hanna Maria Giza

#124 KCW - Czy Wszechświat jest Bogiem? Czy Bóg jest Wszechświatem?

Tue, 06 Jan 2026 16:31:58 +0000

Wpadła mi w ręce fascynująca książka "Bóg, człowiek, Wszechświat", która ukazała się nakładem wydawnictwa Copernicus Center Press. Autorem jest Jerzy Surdykowski -publicysta, dziennikarz, pisarz i dyplomata. W tej niezwykłej książce Autor przywołał trzy fundamentalne rzeczywistości:- teologię - według której Bóg jest Stwórcą wszystkiego, który Słowem powołał do istnienia Wszechświat iczłowieka, - naukę - która penetruje i bada Wszechświat, - i egzystencjalizm, czyli człowieka i jego wolność działania.Rodzi się pytanie: Kim jest Bóg? Czym jest Wszechświat? Czy możliwe jest pogodzenie tych rzeczywistości - racjonalnej nauki z nieracjonalną wiarą? Poza Autorem, Jerzym Surdykowskim, w rozmowie uczestniczą dwaj badacze reprezentujący współczesną naukę, astrofizykę i teologię/filozofię: prof. Wojciech Hellwing - astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i ks. prof. dr hab. Adam Świeżyński -duchowny rzymskokatolicki, filozof, profesor nauk humanistycznych w UKSW w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mogę je realizować dzięki waszej współpracy i pomocy, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Na zakończenie, tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#123 KCW - Brzydka, stara, zakompleksiona? Anna Jagiellonka, król Polski

Sun, 14 Dec 2025 15:33:25 +0000

Pierwszy kandydat na męża królowej – młody biseksualny Francuz – nocami opuszczał Wawel i bawił się w towarzystwie swoich minionków. A ona po nocach płakała!Drugi – koronowany i poślubiony, o 10 lat młodszy Węgier – spędził z nią w łożu małżeńskim tylko trzy noce w ciągu całego małżeństwa. Podobno wiele razy widziano, jak 53-letnia królowa całą noc bezskutecznie czekała pod drzwiami sypialni na przybycie męża.Podobno cierpiał na uremię, obniżającą jego możliwości seksualne. Podobno jednak miał trzy kochanki, a z jedną z nich spłodził syna.Czy – nawet jeśli to prawda, że była stara, brzydka, chimeryczna i zakompleksiona - nie mogła oczekiwać niczego innego, poza lekceważeniem i pogardą? Czy nie miała żadnych zasług dla kraju?450 lat temu, 15 grudnia 1575 roku Anna – ostatnia z rodu Jagiellonów - okrzyknięta została królem Polski. Naszym gościem jest dr hab. Marek Janicki - z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Podcasty mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#122 KCW Złoty Szlak czy Jedwabny Szlak?

Sun, 07 Dec 2025 12:23:11 +0000

Nie zliczę, ile razy czytałam i słyszałam o chińskim Jedwabnym Szlaku. A tu taki szok! Jestem pod ogromnym wrażeniem książki, która burzy dotychczasową, chyba powszechną wiedzę."Złoty Szlak" Williama Dalrymple'a ukazał się nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc w tłumaczeniu Bereniki Janczarskiej. Otóż, proszę Państwa, słynny Jedwabny Szlak prowadzący z Chin do Arabii i Europy, nie był chińskim systemem dróg handlowych! Cytuję: "Towary z Chin docierały do Rzymu jedynie jako egzotyczny dodatek do szeroko zakrojonego handlu z Indiami, a ich droga wiodła przez indyjskie porty". Teoria chińskiego Jedwabnego Szlaku podobno nie znajduje potwierdzenia w żadnych starożytnych ani średniowiecznych źródłach. Ani razu tej nazwy nie wymienia Marco Polo! Idealądowego szlaku handlowego prawdopodobnie została zawłaszczona przez Chiny. Zaprosiłam dwoje wybitnych specjalistów - indologów i sanskrytologów, żeby wyjaśnili ten niesamowityprzewrót w postrzeganiu historii świata. Są nimi: dr Monika Nowakowska i dr Andrzej Babkiewicz z Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli KlubuLudzi Ciekawych Wszystkiego. Podcasty mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Zapraszam serdecznie Hanna Maria Giza

#121 KCW. Kometa czy statek kosmiczny Obcych?

Wed, 19 Nov 2025 21:32:07 +0000

1 lipca 2025 roku astronomowie z zespołu badawczego ATLAS w chilijskim Río Hurtado natknęli się na tajemniczy obiekt kosmiczny. Nazwano go - na cześć teleskopu, który go odkrył - 3I/ATLAS. Szybko okazało się, że to tajemniczy przybysz spoza naszego Układu Słonecznego, który leciał do nas około 10 mld lat z zawrotną prędkością około 210 tysięcy km/godz. Ale - uwaga! - czasami tę prędkość zmienia! Podobno to kometa. Dlaczego więc zmienia kolor? I to już kilkakrotnie w ciągu czterech miesięcy - najpierw czerwony, potem zielony, ostatnio niebieski!Na dodatek nie ciągnie za sobą typowego warkocza kometarnego! A zatem - czy to na pewno kometa?Niektórzy naukowcy sugerują, że może to być statek kosmiczny obcej cywilizacji. Ale - kto i gdzie mógł go zbudować? Skąd przybywa? Czym jest? Dokąd zmierza?Gościem Klubu Ciekawych Wszystkiego jest dr hab. Wojciech Hellwing - astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN.Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Na zakończenie audycji tradycyjnie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom i przywitam nowych Patronów. Wszystkim, absolutnie wszystkim, jestem bardzo wdzięczna za wsparcie przekazywane na konto patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#120 KCW. Kobiety rządzą. Semiramida Północy - Małgorzata I Duńska.

Thu, 06 Nov 2025 20:29:47 +0000

Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego naspotkanie z niezwykłą władczynią. Nie wiemy, czy była piękna. Ale na pewno była mądra.Miała ogromny wpływ na historię północnej Europy. 30 sierpnia 1387 r. została wybrana przez Landsting w Skanii na "suwerenną panią, gospodynię i opiekunkę całego Królestwa Danii". Podobno nikt wcześniej nie nosił takiego tytułu. Na tym nie koniec. Semiramida Północy ogrodów wiszących nie zakładała, ale doprowadziła do zawiązania przez Danię, Norwegię i Szwecję Unii Kalmarskiej. Ato było polityczne arcydzieło kobiety żyjącej w tamtych czasach. Kim była Małgorzata Duńska i co my w ogóle o niej wiemy? Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych - Jerzy Pysiak, historyk, mediewista, profesor Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW, obecnie na paryskiej Sorbonie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (PolskieRadio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mój Klub mogę prowadzić w podcastach dzięki waszej pomocy, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw Zapraszam - Hanna Maria Giza

#119 KCW - Esseńczycy i zwoje z Qumran. Odkrywanie tajemnicy

Sun, 26 Oct 2025 11:20:26 +0000

Był rok 1947. W północno-zachodnim regionie Jordanii, w pobliżu Morza Martwego, pasterze przepędzali stado kóz. Kiedy jedna im uciekła, Muhammed ed-Dhib ruszył do jaskiń, podejrzewając, że tam mogła się ukryć. Kiedy wszedł do groty nie znalazł kozy, ale coś, co "nie powinno było przetrwać dwóch tysięcy lat: zwoje wypełnione wizjami wojny, zaginionymi księgami i niepokojąco obcym obrazem Boga". Czym naprawdę są zapieczętowane w dzbanach i ukryte w grotach zwoje z Qumran? W jakim celu esseńczycy je spisali? Czy wśród esseńczyków był Jezus?O tym wszystkim opowie dr hab. Kalina Wojciechowska - teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Moja wdzięczność dla wszystkich, którzy dowolnymi sumami wspierają realizację moich audycji w podcaście, jest bezgraniczna! Szczegóły na https://patronite.pl/klcwZapraszam - Hanna Maria Giza

#118 KCW. Kiedy zderzają się potwory

Thu, 16 Oct 2025 19:21:33 +0000

To nie był taniec, to było brutalnezderzenie i fuzja dwóch potworów!"Analiza sygnału wykazała, że zderzające się czarne dziury miały masę 103 i 137 razy większą od masy Słońca iobracały się ok. 400 tys. razy szybciej niż Ziemia, co jest wartością zbliżoną do teoretycznej granicy dla takich obiektów. W wyniku tej fuzji powstała - oddalona od Ziemi o ok. 10 mld lat świetlnych - nowa, jeszcze masywniejszaczarna dziura o masie ponad 225 razy większej od masy Słońca."Jakie są konsekwencje tej kolizji i jakie to ma znaczenie?Dlaczego ta kosmiczna kraksa zelektryzowała świat nauki? Moimi gośćmi są: prof. dr hab. Łukasz Wyrzykowski - astrofizyk, pracuje w Obserwatorium Astronomicznym UWoraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych.dr hab. Michał Bejger - profesor w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika w Warszawie.Spotkania w Klubie mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom na konto patronite.pl/klcw. Wszystkim serdecznie dziękuję. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#118 KCW. Kiedy zderzają się potwory

Thu, 16 Oct 2025 18:59:48 +0000

To nie był taniec, to było brutalne zderzenie i fuzja dwóch potworów!"Analiza sygnału wykazała, że zderzające się czarne dziury miały masę 103 i 137 razy większą od masy Słońca i obracały się ok. 400 tys. razy szybciej niż Ziemia, co jest wartością zbliżoną do teoretycznej granicy dla takich obiektów. W wyniku tej fuzji powstała - oddalona od Ziemi o ok. 10 mld lat świetlnych - nowa, jeszcze masywniejsza czarna dziura o masie ponad 225 razy większej od masy Słońca."Jakie są konsekwencje tej kolizji i jakie to ma znaczenie?Dlaczego ta kosmiczna kraksa zelektryzowała świat nauki? Moimi gośćmi są: prof. dr hab. Łukasz Wyrzykowski - astrofizyk, pracuje w Obserwatorium Astronomicznym UW oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych.dr hab. Michał Bejger - profesor w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika w Warszawie.Spotkania w Klubie mogę je realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom na konto patronite.pl/klcw. Wszystkim serdecznie dziękuję. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#117 KCW. Kobiety rządzą - czy królowa Zofia zdradziła Jagiełłę?

Sun, 21 Sep 2025 12:36:16 +0000

Sonka Holszańska herbu Hippocentaurus była litewsko-ruską księżniczką wyznania prawosławnego. W 1422 roku została czwartą żoną Władysława II Jagiełły. A dwa lata później - królową Polski. Sonka miała około 17 lat, a Jagiełło 71. Nowsze badania korygują jego wiek: w chwili ślubu z Sonką miał około 60 lat. Młoda królowa urodziła trzech synów, zapewniając ciągłość dynastii Jagiellonów. Czy dwie dwórki kłamały, zeznając, że królowa dopuściła się zdrady, a następcy tronu pochodzą z nieprawego łoża?Moim gościem jest dr hab. nauk humanistycznych Bożena Czwojdrak – adiunkt Instytutu Historii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam do wysłuchania 117. audycji Klub Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mogę je realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. ZapraszamHanna Maria Giza

#116 KCW - Upokorzona królowa - Elżbieta Granowska

Sat, 06 Sep 2025 22:47:15 +0000

Ten ślub był dla poddanych ogromnym szokiem. Znienawidzili ją natychmiast, a jej pogrzeb stał się obrzydliwą libacją, na którą zamówiono 17 beczek piwa. Rozsądek nakazywałby owdowiałemu królowi poślubienie młodej księżniczki, która dałaby mu męskiego potomka, następcę tronu. Tymczasem wybranka monarchy miała około 45 lat, pięcioro dzieci i trzy małżeństwa za sobą. Czy Władysław Jagiełło oszalał? A może zakochał się bez pamięci i podjął decyzję ryzykując oskarżenie o kazirodztwo, a przede wszystkim - wystawiając na szwank dobro Królestwa?Moim gościem jest prof. dr hab. Jerzy Sperka - mediewista, dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Artykuł Pana Profesora pt. "Elżbieta z Pilczy Granowska i król Władysław Jagiełło. Kulisy wielkiej miłości" znajdziecie w książce "Miłość w czasach dawnych".Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Zapraszam Państwa do Klubu Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. To już 116. audycja w podcaście - w tym 27. z cyklu Kobiety rządzą. Mogę te audycje realizować dzięki Wam, dzięki Waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠ Hanna Maria Giza

#115 KCW. Tajemnicze planety - są czy ich nie ma?

Sat, 23 Aug 2025 14:32:06 +0000

Żyjemy na tym mikroskopijnym punkciku, jakim jest nasza Błękitna Planeta, we Wszechświecie, przejęci ziemskimi sprawami i nie mamy czasu pomyśleć o tym, co dzieje się w otaczającej nas bezgranicznej przestrzeni. A tam - naprawdę się dzieje! Niektóre ślady prowadzą do tajemniczych planet -są, czy ich nie ma? W układzie Alpha Centauri - oddalonym od Ziemi o niewiele ponad 4 lata świetlne - odkryto planetę nazwaną Alpha Centauri Bb. A może nie B, tylko Ab? Jeśli ona w ogóle istnieje! Poza tym - Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba przyjrzał się egzoplanecie K2-18b i - podobno może na niej istnieć życie! Z kolei naukowcy z Montrealu potwierdzili istnienie super-Ziemi w układzie L 98-59, który znajduje się około 35 lat świetlnych od nas. Może na niej istnieć woda w stanie ciekłym. A jeśli woda, to życie. I jeszcze jedno odkrycie dosłownie z ostatniej chwili - zbliża się do Ziemi 3I/ATLAS - czyli trzecia już - a może dopiero - kometa spoza Układu Słonecznego. Oszczędzi nas czy wyrządzi krzywdę? Moim gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik - profesorzwyczajny Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie.Wszystkiego dowiecie się, słuchając mojej 115. audycji Klub Ciekawych Wszystkiego, którą mogłam zrealizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw Wszystkim serdecznie dziękuję!Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#114 KCW - Kochała i była kochana. Blanka Kastylijska (Kobiety rządzą)

Wed, 13 Aug 2025 20:28:50 +0000

Kochała i była kochana. Rzadko się to zdarzało wśród władców tego świata! Oj, rzadko! Blanka Kastylijskana świat przyszła 4 marca 1188 r. na zamku w Palencii - jako córka króla Alfonsa VIII Szlachetnego, króla Kastylii i Eleonory Plantagenet, królewny angielskiej. Ze strony matki była wnuczką Henryka II Plantageneta, króla Anglii oraz Eleonory Akwitańskiej - królowej najpierw Francji, potem Anglii - w moich podcastach znajdziecie dwieaudycje poświęcone tej niesamowitej kobiecie - a ze strony ojca jej dziadkami byli: Sancho III Upragniony, król Kastylii i Blanka, królewna nawarska. To właśnie babkaEleonora Akwitańska zdecydowała o życiu Blanki. Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych Jerzy Pysiak - historyk, mediewista, prof. Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mogę je realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Zapraszam - Hanna Maria Giza Foto:domena publiczna -

#113 KCW - Tamara I Wielka - Król królów i królowa królowych

Sun, 03 Aug 2025 11:09:23 +0000

25. audycja z cyklu "Kobiety rządzą". Co wiemy o historii Gruzji? Pewnie niewiele. A o kobiecie, której ten kraj zawdzięcza swój Złoty Wiek? Chyba jeszcze mniej. Nazywano ją królem królów i królową królowych. "Tamar Mepe", czyli "król", a nie "królowa". Tamara była potężnym władcą, a mimo to nie czuła się bezpieczna, skoro w swoim pałacu z trzystoma komnatami każdą noc spędzała w innej, ze strachu o swoje życie. Czyżby pierwszy mąż, z którym się rozwiodła, bo był - jak pisano - zboczeńcem i pijakiem - chciał ją usunąć z tego świata? Dlaczego nie wiadomo, gdzie pochowano Tamarę - świętą kościoła prawosławnego? Czyżby razem z domniemanym kochankiem?Niezwykle interesująco opowiada o tej historii dr hab. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski - prof. UW, pracownik naukowy Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, kierownik stacji badawczej UW w Gruzji. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Moje audycje mogę realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#112 KCW - To nie oni zbudowali piramidę Cheopsa!

Thu, 24 Jul 2025 19:25:36 +0000

Nie sposób zliczyć ile ekip archeologów i egiptologów badało, wręcz prześwietlało, Wielką Piramidę w Gizie. Na płaskowyżu oddalonym o około 20 km od Kairu stoją trzy pochodzące sprzed 4 i pół tysiąca lat, piramidy: Wielka Piramida upamiętnia faraona Chufu, którego Grek, Herodot nazwał Cheopsem, druga jego syna Chefrena, a trzecia Mykerinosa, syna Chefrena i wnuka Cheopsa. Wydawało się, że już niemal wszystko zostało odkryte. Tymczasem w tym roku zespół egiptologów pod kierownictwem dr Zahiego Hawassa odkrył w Piramidzie Cheopsa - w wąskich komorach nad Komnatą Króla - coś, czego nikt wcześniej nie zauważył. Inskrypcje! I szkielety! Okazuje się, że to nie niewolnicy wznieśli piramidy! A jeśli nie oni, to kto?Rozmawiam o tej sensacji z doktorem Filipem Taterką - archeologiem i egiptologiem z Pracowni Badań nad Egipską Nekropolą w Instytucie Starożytnych Kultur Egiptu i Bliskiego Wschodu PAN. Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio). Podcastowe audycje Klub Ciekawych Wszystkiego są kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Mogę je realizować dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#111 KCW. Afryka się rozpada

Tue, 15 Jul 2025 20:54:56 +0000

Afryka rozpada się na dwie części. Po prostu pęka. Od Etiopii po Mozambik. I to się dzieje na naszych oczach, w niewiarygodnie szybkim tempie. Ten proces zaobserwowano w 2005 roku na pustyni w regionie Afar, w Etiopii. W tej chwili szczelina ma już długość ponad 100 kilometrów i 60 metrów głębokości. Ciągle rośnie. Co się tam dzieje? Czyżbypowstawał nowy kontynent? Moim gościem jest prof. dr hab. Marek Lewandowski - geofizyk, geolog, paleomagnetyk z Instytutu GeofizykiPolskiej Akademii Nauk, Zakład Magnetyzmu. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). To 111. spotkanie w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich radiowych audycji w Trójce,potem w Dwójce, czyli Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Teraz mogę realizować moje audycje dzięki waszej hojności, czyli wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#110 KCW. Kobiety rządzą - Matylda z Canossy

Sat, 05 Jul 2025 10:43:12 +0000

Księżna Matylda Toskańska, zwana Matyldą z Canossy - władała niemal połową Italii. Była najbardziej wpływową kobietą XI wieku. Była też pierwszą kobietą pochowaną w Bazylice św. Piotra w Watykanie, obok apostołów i męczenników. Czyżby dlatego, że wszystkie swoje dobra podarowała Państwu Kościelnemu? A może dlatego, że swoim działaniem wsparła Kościół? Ale też podjęła kilka takich decyzji, że można podejrzewać, iż ta mądra i świetnie wykształcona księżna nie bardzo wie, co robi. Na przykład w wieku 44 lat poślubiła 16-letniego Welfa V, księcia Bawarii, który zresztą posądzał ją o czarny! A może to jakaś pomyłka w kronikach? Może ona go adoptowała, bo przecież nie miała dzieci? A może, może chodziło o to, żeby….. No, właśnie! Moim gościem jest dr hab. nauk historycznych - Jerzy Pysiak - historyk, mediewista, prof. Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. To 110. audycja, którą mogę realizować w podcastach dzięki waszemu wsparciu i wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw.⁠ Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#109 KCW Zbawca czy zdrajca? Napoleon i żołnierze polscy

Sat, 28 Jun 2025 19:23:18 +0000

"Napoleon Bonaparte - jego zwycięstwa i klęski; jego wojsko, a w nim "najwierniejsi z wiernych" - polscy żołnierze ze swym wodzem, księciem Józefem Poniatowskim, przechodzącym do nieśmiertelności w nurtach Elstery. "Dał nam przykład Bonaparte, jak zwyciężać mamy" - i zwyciężaliśmy pod Hohenlinden, Samosierrą, Raszynem... Szliśmy z wiarą w jego "słońce spod Austerlitz" od Pirenejów - po stepy moskiewskie - tam i z powrotem, by ostatecznie wraz z cesarzem Francuzów ponieść klęskę i przez kolejne wieki wyciągać z niej wnioski" - napisał Piotr Korczyński - historyk, grafik, redaktor "Polski Zbrojnej" i "Polski Zbrojnej Historia" w swojej najnowszej książce "Krew i popiół. Polscy żołnierze Napoleona", która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak. Czy Napoleon Bonaparte rzeczywiście zasłużył sobie na to, żebyśmy uczynili go jednym z bohaterów naszego hymnu narodowego?Czy po tych strasznych doświadczeniach wojennych rzeczywiście Polacy nauczyli się wyciągać wnioski?Piotr Korczyński jest moim gościem.Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio).Zapraszam na 109. spotkanie w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce -czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego.Audycje mogę realizować w podcastach dzięki waszemu wsparciu i wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠ Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#108 KCW. Nasz człowiek w NASA

Mon, 16 Jun 2025 07:46:03 +0000

Gościem 108. audycji z cyklu Klub Ciekawych Wszystkiego, które mogę realizować dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw, jest Nasz Człowiek w NASA!
Inż. dr Artur Bartłomiej Chmielewski - polski naukowiec, pracownik Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie, w stanie Kalifornia. Konstruktor sond kosmicznych oraz menedżer misji kosmicznych takich jak Rosetta, Galileo i Cassini-Huygens! Ostatnio opublikował w wydawnictwie Znak, wspólnie z Eweliną Zambrzycką-Kościelnicką, książkę dla młodzieży „Kosmiczne wyzwania”. Pracował nad 15 misjami NASA, które miały za zadanie zbadać Słońce, Marsa, Jowisza, Saturna i asteroidy. Jest konstruktorem i współautorem projektów skomplikowanych urządzeń. Obecnie uczestniczy w projekcie kolejnego śmigłowca na Marsa. Ponieważ Ingenuity Mars Helicopter po niemal 3 latach uległ wypadkowi 18 stycznia 2024 r. i utknął w kraterze na Marsie. Ale ulubiony program mojego Gościa dotyczy Ziemi! Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam - Hanna Maria Giza

#107 KCW Święta morderczyni - Olga Kijowska

Fri, 06 Jun 2025 18:24:45 +0000

Dzisiaj przedstawiam Państwu władczynię, która zapisała się w historii jako jedna z najbardziej bezwzględnych kobiet średniowiecza. Posłów przybyłych prosić o jej rękę kazała zakopać żywcem w łodziach, którymi przypłynęli. Zaproszonych przez siebie przywódców plemienia Drewlan kazała zamknąć w łaźni i podpalić. Wydała polecenie zamordowania 5 tysięcy zaproszonych na przyjęcie gości. Do swoich zbrodni zaangażowała także gołębie roznoszące ogień. Dlaczego tak okrutnie prześladowała Drewlan? I jak to możliwe, że morderczyni - księżna Olga Kijowska została ogłoszona świętą - i kościoła prawosławnego, i katolickiego?Moim gościem jest prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN.Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio). Audycje w podcastach mogę realizować dzięki waszemu wsparciu i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcwNa zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom. Zapraszam -Hanna Maria Giza

#106 KCW - Pierwsza drukowana książka znajduje się w Polsce!

Fri, 30 May 2025 06:14:09 +0000

To niezwykła księga naznaczona tajemniczymi znakami:- są miejsca, w których farba się nie odcisnęła, czyli drukarze nie mieli jeszcze wprawy;- są miejsca, w których widać ślady szybkiego dosuszania farby tamponem;- jest też odcisk linii papilarnych;- jest także wyraźny odcisk czcionki, która wypadła z prasy. Właśnie ta Biblia Gutenberga, zwana też BibliąCzterdziestodwuwierszową - jest prawdopodobnie pierwszą drukowaną książką w historii.Jak się znalazła w Polsce? Gdzie przepadła na wiele lat? I jak do Polski wróciła? Co się z nią dzieje teraz? Moim gościem jest dr hab. Juliusz Raczkowski - prof. UMK w Toruniu, Wydział Sztuk Pięknych, koordynator projektu"Ratujemy Pelplińską Biblię Gutenberga". Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio).To już 106. spotkanie w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego.Teraz mogę realizować audycje w podcastach dzięki waszemu wsparciu iwpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠ Na zakończenie podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Hanna Maria Giza

#105 KCW Maria I Stuart - jawnogrzesznica i morderczyni czy męczennica za wiarę?

Sun, 18 May 2025 13:57:58 +0000

Miała zaledwie sześć dni, kiedy została królową Szkocji. Miała raptem 7 miesięcy, kiedy król Anglii Henryk VIII zażyczył sobie, aby została poślubiona jego synowi. Jej matka uciekła i ukryła się z córeczką w jednym z zamków. Była to pierwsza, ale nie ostatnia ucieczka. 9 września 1543 nałożono koronę Szkocji na malutką główkę Marii. Przeczytałam przekazy o białej i czarnej legendzie Marii I Stuart:protestancki - jawnogrzesznica i kurtyzana, morderczyni i intrygantka; katolicki – niewinna ofiara losu i męczennica za wiarę;w wieku XIX i XX - to ofiara wielkiej namiętności, bo miłość popchnęła ją do zbrodni, ale swą winę zmazała skruchą a nad Elżbieta I, królową Anglii górowała urodą i wielkością ducha. Jaka jest prawda o Marii I Stuart, królowej Szkocji?Naszym gościem jest dr hab. nauk humanistycznych Jolanta Choińska-Mika - historyk, profesor nadzwyczajny UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek - Polskie Radio.Wszystkim, absolutnie wszystkim Darczyńcom/Patronom serdecznie dziękuję za wpłaty dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Dzięki wam możemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? "Na zakończenie audycji imiennie podziękuję najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#104 KCW. Burzliwe dzieje konklawe

Thu, 08 May 2025 20:52:57 +0000

7 maja 2025 roku - po śmierci papieża Franciszka - rozpoczęło się w Watykanie konklawe.To nie jest tak, że kardynałowie siedzą grzeczniutko, odizolowani, zamknięci pod kluczem - czyli łacińskie cum clavis - konklawe, i pokornie, zgodnie wybierają papieża. Działy się tam różne dziwne rzeczy, łącznie ze schizmą, która wydarzyła się pierwszy raz już w III w., kiedy to Hieronim Rzymski nie zgodził się uznać wybranego papieża i sam ogłosił się papieżem, czyli był pierwszym antypapieżem. Zdarzało się, że było dwóch, a nawet trzech papieży w tym samych czasie. Zdarzyło się, że papieżem został ktoś bez święceń kapłańskich. Zdarzyło się, że trzeba było rozebrać dach i ograniczyć posiłki kardynałom, żeby wreszcie po niemal trzech latach obradowania zmobilizować ich do uzyskania konsensusu. A zachowanie tajemnicy jest tak ważne, że dzisiaj kardynałowie pozbawieni są możliwości korzystania z telefonów komórkowych. Konklawe to nie taka prosta sprawa.Prof. Arkadiusz Stempin - historyk, politolog, watykanista. Współautor (z Arturem Nowakiem) książki Kryminalna historia Watykanu, opublikowanej przez Wydawnictwo Agora. Współpracuje ze mną Bartosz Panek - Polskie Radio.Dzięki Wam, moi drodzy, mogę realizować audycje w podcastach. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie najhojniejszym Darczyńcom.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#103 KCW. Teraz wybuchnie gwiazda!

Sat, 26 Apr 2025 20:39:00 +0000

Naukowcy z NASA mówią: „Teraz!” Teraz to zobaczycie"!Teraz, czyli kiedy? Czy czas astronomów jest identyczny jak czas zwykłego Ziemianina? Gdzie znajduje się ta gwiazda, która lada moment wybuchnie? Między nami mówiąc - T Coronae Borealis już dawno wybuchła! Ale podobno będziemy mogli zobaczyć na własne oczy tę eksplozję! Czy zobaczymy również jak gwiazda pożera planetę? Tylko po co ta planeta pchała się w tę paszczę Słońca? Czy na pewno rozumiemy, co się dzieje w kosmosie?Moim gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik - astronom, astrofizyk, profesor nauk fizycznych z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika, Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Moje audycje mogę realizować w podcastach dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcwI za to wszystkim bardzo, bardzo dziękuję! Zapraszam do słuchania audycji w Patronite.pl: klcw.pl, na YouTube: Klub Hanny Marii Gizy a także w Spotify. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#102 KCW. Chrześcijaństwo zrodzone ze strachu?

Fri, 18 Apr 2025 14:27:55 +0000

Chodzili za Nim przez trzy lata. Zostawiali swoje rodziny, porzucali domy i bliskich, żeby pójść za Nim, być z Nim i słuchać Jego słów. Byli z Nim w różnych sytuacjach. Kiedy uciszał burzę, szedł po wodzie, kiedy uzdrawiał chorych i mnożył chleb. W najbardziej dramatycznym momencie stchórzyli. Zostawili Go samego. Porzucili Go i uciekli. Zabarykadowali się w Wieczerniku. Uczniowie. Mężczyźni. Kto został i był z Nim do końca? Kobiety. I ten najmłodszy, Jan. Przynajmniej sam tak twierdził. Czy wszystko przepadło? Zerwały się więzi? Co naprawdę wydarzyło się pod krzyżem? Kiedy i dzięki komu narodziło się chrześcijaństwo? Jaką rolę odegrał strach?W Klubie Ciekawych Wszystkiego gości dr hab. Kalina Wojciechowska - teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam do wysłuchania kolejnej rozmowy w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego.Moje audycje mogę realizować w podcastach dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcwWszystkim serdecznie dziękuję. Imiennie dziękuję najhojniejszym darczyńcom. Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Dzięki wam możemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?"Zapraszam - Hanna Maria Giza

#101 KCW. Królowe rządzą - mądra, choć nielubiana królowa Bona.

Sat, 12 Apr 2025 21:10:52 +0000

Drodzy, wspaniali Słuchacze Klubu Ciekawych Wszystkiego. Zaczynamy drugą setkę spotkań w Klubie! Dziękuję, że jesteście! Bądźmy razem!
Dla porządku przypomnę, skąd przyszła inspiracja przywołania władczyń, monarchiń i królowych, które odegrały niebagatelną rolę w dziejach świata. Otóż jakiś czas temu - przeczytałam artykuł w gazeta.pl, w którym przytoczono odpowiedź amerykańskiego astronauty Gordona Coopera na pytanie dziennikarki podczas konferencji prasowej, czy kobiety będą mogły brać udział w załogowych misjach kosmicznych, odpowiedział: "Tak, możemy je wysyłać zamiast małp". Hmmm...Dzisiaj rozmowa o kolejnej nietuzinkowej królowej, i to na polskim tronie. Był pierwszy dzień lutego 1556 roku, pisarz skarbowy Rafał Wargowski raportował z Warszawy synowi królowej Bony, Zygmuntowi II Augustowi: "O ósmej na półzegarzu, mszy śpiewanej wysłuchawszy, raczyła wyjechać". Kiedy w 1518 roku, niespełna 24-letnia wtedy czarnooka i blondwłosa księżniczka Mediolanu, Bari i Rossano przybyła do Polski, aby poślubić 51-letniego wdowca Zygmunta I, króla Polski i Wielkiego Księcia Litewskiego - zauważyła: "U was dukaty leżą na gościńcach, schylić się jeno, aby je zebrać. Nikt nie chce? Tym lepiej dla mnie". Jak powiedziała, tak zrobiła i po latach opuszczała Polskę "z wozy skarbnymi nałożonymi srebrem, złotem i drogimi klejnoty, których wozów było 24" - co odnotował kronikarz, Łukasz Górnicki. Czy wiekowa już królowa Bona okradła Polskę?Naszym gościem jest dr hab. nauk humanistycznych Jolanta Choińska-Mika - historyk, profesor nadzwyczajny UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek - Polskie Radio.Na zakończenie audycji imiennie podziękuję tym najhojniejszym Darczyńcom. A tutaj dziękuję wszystkim wszystkim. Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Dzięki wam możemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?Zapraszam - Hanna Maria Giza

#100 KCW. Koronacja Bolesława Chrobrego

Fri, 04 Apr 2025 18:28:01 +0000

100!
Stało się! Setka strzeliła! Dzięki Wam, dzięki Waszemu serdecznemu wsparciu i wpłatom na konto patronite.pl/klcw nagrałam moją setną audycję w podcastach. Nagranie szczególne, a i temat niezwyczajny!
Bolesław Wielki - Boleslaus Magnus, przydomek Chrobry zyskał dopiero później, został koronowany na króla Polski tysiąc lat temu. Ale czy na pewno? A może w roku 1000 podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego, kiedy cesarz Otton III nałożył mu na głowę swój cesarski diadem - jak zanotował Gall Anonim? Albo w Wigilię, 24 grudnia 1024, jak podają niektórzy kronikarze? Czy może jednak w Niedzielę Wielkanocną 18 kwietnia 1025, jak zapisali inni?To nie jedyna tajemnica, która ukrywa się za panowaniem Bolesława Chrobrego. Moim gościem jest prof. dr hab. Tomasz Jurek - historyk mediewista specjalizujący się w historii Polski średniowiecznej, pracownik Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Hanna Maria Giza

#99 KCW Rok 1938 - ostrzeżenie przed wojną!

Sat, 29 Mar 2025 20:56:49 +0000

Z pewnością państwo zwrócili uwagę na to, że od pewnego czasu w mediach, dyskusjach, prognozach politycznych pojawia się - jak memento - rok 1938.Niedawno we francuskim Parlamencie wybrzmiały mocne słowa senatora Claude'a Malhureta: „Europa znajduje się na krytycznym zakręcie swojej historii. Amerykańska tarcza się chwieje, Ukrainie grozi porzucenie, a Rosja umacnia swoją pozycję. Waszyngton stał się dworem Nerona: cesarz podpalacz, ulegli dworzanie i błazen na ketaminie odpowiedzialny za czystki w administracji publicznej. To dramat dla wolnego świata, ale przede wszystkim dramat dla samych Stanów Zjednoczonych. "Roszczenia Putina względem Ukrainy można porównać z tymi, które Hitler kierował w stronę Czechosłowacji: Hitlerowi w 1938 r. pozornie chodziło o wyzwolenie Niemców sudeckich w Czechosłowacji. Putin napadł na Ukrainę, ponieważ rzekomo chce wyzwolić Rosjan na Krymie i w Donbasie. Czy Europa "w imię ratowania pokoju, uczyniła milowy krok w kierunku katastrofalnej wojny"?Dr Michał Przeperski - historyk, specjalizujący się w dziejach Europy Środkowej w XX wieku, pracownik Instytutu Historii PAN oraz rzecznik prasowy Muzeum Historii Polski. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Moje audycje mogę realizować w podcastach dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw. Dziękuję wszystkim Patronkom i Patronom - Darczyńcom! Hanna Maria Giza

#98 KCW Arka Przymierza - magia czy wiara?

Sat, 22 Mar 2025 20:29:49 +0000

Po łacinie arca – znaczy „skrzynia”.Zamknięta skrzynia z drewna akacjowego o wymiarach około 140×80×80 cm, cała - wewnątrz i z zewnątrz - pokryta szczerym złotem. Jej wieko zdobiły dwa złote cherubiny zwrócone ku sobie twarzami, z szerokimi skrzydłami rozpościerającymi się ku górze, osłaniającymi świętą skrzynię. Po bokach umieszczono pierścienie, przez które będą przechodzić drewniane, pokryte złotem drążki. Te drążki podczas transportu Arki będą dzierżyć w dłoniach lewici z klanu Kehata.Izraelici byli na pustyni. Mojżesz rozmawiał z Jahwe na górze Synaj. Przebywał tam 40 dni i 40 nocy. Miał dość czasu, żeby wykuć na kamiennych tablicach słowa najwyższej wagi, przekazane mu przez Jahwe. Ale jak Arka mogła zostać wykonana na pustyni!? Skąd na pustyni akacja, skąd złoto w ogromnej ilości? Podobno ostatni raz Arka Przymierza była widziana 2600 lat temu. Co się z nią stało?Dr hab. Kalina Wojciechowska - teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie Dr hab. Marcin Robert Majewski - adiunkt w Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie; Wydział Teologiczny; Instytut Nauk Biblijnych.
Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam do wysłuchania kolejnej audycji Klub Ciekawych Wszystkiego, która jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych w Trójce, potem w Dwójce, czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Patronite: klcw.pl (trzeba kliknąć w Posty); YouTube Klub Hanny Marii Gizy; Spotify.Audycje w podcastach mogę realizować dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw.Na zakończenie audycji imiennie podziękuję wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom. Dziękuję, że jesteście!Hanna Maria Giza

#97 KCW. Kobiety rządzą - Izabela Katolicka

Fri, 07 Mar 2025 19:20:57 +0000

Miała jasną karnację, zielone oczy i kasztanowe włosy. Jak na Hiszpankę uroda dość niezwykła. Była inteligentną, sprytną, stanowczą w podejmowaniu decyzji i bardzo zręczną dyplomatką. Odmówiła królowi, swojemu przyrodniemu bratu, poślubienia wskazanych przez niego kandydatów do jej ręki. Potajemnie zawarła związek małżeński z kuzynem, choć nie otrzymała papieskiej dyspensy. Zaakceptowała sfałszowaną bullę papieską. Ale - koronowała się sama! Swojego małżonka raczyła poinformować o tym wydarzeniu dopiero post factum. No, cóż - władca może być tylko jeden. Dlaczego oszukała muzułmańskich mieszkańców Granady? Sefarad to hebrajsku Hiszpania. Dlaczego Żydów potraktowała tak okrutnie? IzabelaKastylijska, zwana Katolicką, żelazna królowa, która skłócone, niepozorne państewka przekształciła w potężne imperium. Czy byłoby to możliwe bez pewnego genueńskiego żeglarza? Witam w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jestkontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam do wysłuchania kolejnej audycji z cyklu"Kobiety rządzą". Moim gościem jest dr hab. Jerzy Pysiak - historyk, doktor habilitowany nauk historycznych, mediewista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). To, że mogę realizować moje audycje w podcastach jest Waszą zasługą, bo dzięki Waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw, możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Na zakończenie audycji podziękuję wszystkim Patronkom i Patronom. Hanna Maria Giza

#96 KCW Katastrofa wisi w powietrzu

Wed, 26 Feb 2025 20:55:35 +0000

Ma kształt orzeszka ziemnego, ale jest wielkości boiska piłkarskiego. Pędzi w kierunku Ziemi. Od momentu jej wykrycia w 2004 roku nie zmienia swojej trajektorii i może zbliżyć się do Ziemi na niewielką odległość. Obliczenia naukowców potwierdzają, że w piątek 13 kwietnia 2029 roku przeleci niezwykle blisko naszej planety. Asteroidę określano jako jedną z najbardziej niebezpiecznych. Nic dziwnego zatem, że nazwano ją Apophis, co oznacza w mitologii egipskiej demona destrukcji, ciemności, nicości i chaosu. Przeleci obok, czy uderzy w Ziemię? Czy grozi nam niebezpieczeństwo i los dinozaurów? Naszym gościem jest prof. dr hab. Szymon Kozłowski - astrofizyk, profesor doktor habilitowany nauk ścisłych i przyrodniczych, pracownik Obserwatorium Astronomicznego UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. To, że mogę realizować moje audycje w podcastach jest Waszą zasługą, bo dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw, możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Na zakończenie audycji podziękuję wszystkim Patronkom i Patronom. Hanna Maria Giza

#95 KCW. Sowa przychodzi nocą

Thu, 20 Feb 2025 20:26:31 +0000

Poznajmy sowę, jednego z najbardziej tajemniczych ptaków!Łacińskie słowo strix - oznacza sowę (Strix nebulosa i Strix aluco – puszczyk) - ale też poczwarę, czarownicę, wampira. Strix to strzyga - kobiecy demon z ptasimi szponami, który żywi się krwią. Słowianie wierzyli, że nocami strzyga zamienia się w sowę, bezszelestnie przylatuje tam, gdzie w kołysce śpi niemowlę i wysysa z niego krew.Jest takie powiedzenie: „sowa na dachu kwili, umrzeć komuś po chwili”. Pojawienie się sowy blisko domostwa zwiastować miało rychłą śmierć któregoś z gospodarzy. Dlaczego sowa kojarzona jest ze śmiercią? Czyli z tym, czego człowiek boi się najbardziej?Naszym gościem jest Jacek Karczewski - ornitolog ze stowarzyszenia Ptaki Polskie, autor książki "Noc Sów. Opowieści z lasu". Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. To, że mogę realizować moje audycje w podcastach jest Waszą zasługą, bo dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto patronite.pl/klcw, możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego.Na zakończenie audycji podziękuję wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom, także tym anonimowym.Hanna Maria Giza

KCW #94 Królowa Dziewica

Thu, 13 Feb 2025 21:21:25 +0000

Kiedy jej matkę, Annę Boleyn, prowadzono na szafot, gdzie została ścięta toporem za rzekomą zdradę - Elżbieta miała niecałe 3 lata.Ona również mogła w taki sam sposób stracić życie, a została jedną z najsłynniejszych kobiet, które kiedykolwiek zasiadały na tronach Europy. To jej Anglia zawdzięcza złoty wiek.Dała Anglii wszystko - nie dała jej tylko następcy tronu. Uparcie powtarzała: "małżeństwo nie jest mi do niczego potrzebne". Dlaczego nie chciała wyjść za mąż? Czy dlatego, że była w dzieciństwie molestowana? Czy dlatego, że - jak plotkowano - była osobą niebinarną? Czym wobec tego był szeroko komentowany gorący romans z Robertem Dudley'em?Elżbieta I Wielka z dynastii Tudorów, królowa Anglii i Irlandii, nazywana Królową Dziewicą - jest bohaterką kolejnej audycji z cyklu "Kobiety rządzą".A naszym gościem jest dr hab. nauk humanistycznych Jolanta Choińska-Mika - historyk, profesor nadzwyczajny UW.Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio).Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego.Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego.Zapraszam - Hanna Maria Giza

#94 KCW Ellinikí Dimokratía = Grecja

Sat, 01 Feb 2025 14:57:23 +0000

"Niewykluczone, że na co dzień najważniejszą częścią naszego greckiego dziedzictwa jest praktyka i pewien ideał życia społecznego. Zgodnie z nim państwo - to wspólnota obywateli, która rządzi się - a w każdym razie powinna się rządzić - racjonalnymi regułami. To wspólnota, której organizację i zasady działania można zmieniać i reformować, kiedy zajdzie potrzeba. To wreszcie wspólnota, w której religia jest sprawą osobną i osobistą, w której wierzenia i rytuały religijne nie powinny mieszać się z polityką" - przeczytałam w książce Marka Węcowskiego „Tu jest Grecja! Antyk na nasze czasy”, która ukazała się nakładem wyd. Iskry. Autor, dr hab. nauk humanistycznych Marek Węcowski - historyk, badacz dziejów antycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego jest gościem tego odcinka Klubu. Współpracuje ze mną red. Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. To, że mogę realizować moje audycje w podcastach jest Waszą zasługą, bo dzięki waszej hojności i wpłatom dowolnych sum na konto ⁠patronite.pl/klcw⁠, możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, Darczyńcom. Dzięki wam możemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" Zapraszam - Hanna Maria Giza

# 92 KCW. Kobiety rządzą - Maria I Tudor

Sat, 18 Jan 2025 22:00:24 +0000

Witam w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Dzisiaj kolejna audycja z cyklu Kobiety rządzą. W 1557 r. ambasador wenecki Giovanni Michieli pisał o królowej: „Jej oczy są tak przenikliwe, że budzą nie tylko szacunek, ale i strach”. Kochana i rozpieszczana w dzieciństwie przez zachwyconego nią ojca - nieoczekiwanie została pozbawiona wszystkiego i skazana na areszt domowy, odseparowana od matki, a nawet uznana za bękarta. Czy takie potraktowanie przez osobę najbliższą, przez ojca, mogło wywrzeć wpływ na jej psychikę? Czy dobre, czułe dziecko, może w dorosłym życiu z zimną krwią skazywać na śmierć setki ludzi, tylko dlatego, że deklarowali przynależność do Kościoła anglikańskiego? A może wcale nie była okrutną morderczynią, tylko po prostu próbowała żyć i panować w zgodzie z własnym sumieniem, przywracając w kraju katolicyzm? A może Maria I Tudor była nieodrodną córką swojego ojca, Henryka VIII, który z kolei krwawo rozprawiał się z katolikami? W Klubie gości dr hab. nauk humanistycznych Jolanta Choińska-Mika - historyk, profesor nadzwyczajna UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Do Waszej dyspozycji jest adres: klub.ciekawych@gmail.com Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#91 KCW Aleksandria. Miasto, które zmieniło historię świata

Fri, 10 Jan 2025 07:17:20 +0000

Aleksander Macedoński miał 150 cm wzrostu, był krępy i muskularny, jego oczy - według legendy jedno ciemne, a drugie jasne - były małe i głęboko osadzone. Chodził i mówił szybko. Dbał o higienę - kąpał się codziennie i po każdej bitwie w zimnej wodzie. Używał wonnych olejków. Miał trzy żony, co najmniej cztery metresy, miał także stosunki homoseksualne. Ale przybyła też do niego królowa Amazonek, Minytyja, z nadzieją, że ją zapłodni. Kochali się przez trzynaście dni i nocy - z jakim skutkiem, nie wiadomo - ale nie to jest ważne. Ważne jest to, że Aleksander był świetnie wykształcony, wrażliwy na literaturę i sztukę, i że miało to wpływ na jego decyzje polityczne. Bezludna, skalista wyspa Faros przyśniła się Aleksandrowi, a kiedy w roku 331 p.n.e. na nią popłynął - zorientował się, że połączona groblą z lądem może stać się jednym z najbardziej strategicznych portów na świecie. I to był pomysł założycielski Aleksandrii. Miasta, które zmieniło świat - jak napisał dr Islam Issa w swojej książce o takim właśnie tytule: Aleksandria. Miasto, które zmieniło świat, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak-Horyzont. Witam w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Moim gościem jest prof. dr hab. Adam Łukaszewicz - archeolog śródziemnomorski, papirolog i epigrafik, historyk starożytności. Profesor UW, pracownik Zakładu Papirologii w Instytucie Archeologii UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#90 KCW Kobiety rządzą - Sułtanka Roksolana

Fri, 27 Dec 2024 15:00:15 +0000

Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Zaczęło się od potężnej awantury. Kiedy na dworze Sulejmana Wspaniałego pojawiła się kilkunastoletnia, zjawiskowo piękna Roksolana - uprowadzona przez Tatarów i "podarowana" sułtanowi - jego trzecia konkubina Gülbahar rzuciła się na nią z pięściami, podrapała jej twarz i garściami wyrywała jej włosy. Roksolana odmówiła spotkania z Sulejmanem, ponieważ uznała, że nie może mu się pokazać w tak opłakanym stanie. Czy sułtan ją ukarał? O, nie! Odsunął Gülbahar, a pod wpływem Roksolany miękł niczym wosk. Kim naprawdę była Roksolana, czwarta żona Sulejmana Wspaniałego? Czy rzeczywiście nazywała się Aleksandra Lisowska? Jaki miała wpływ nie tylko na osmańskiego władcę, ale także na całe Imperium Osmańskie? Co ją łączyło z królem Zygmuntem Augustem, któremu wysłała w prezencie koszulę i kalesony? Naszym gościem jest dr Natalia Królikowska - Jedlińska historyczka i turkolog, adiunkt w Zakładzie Historii Nowożytnej i Metodologii Instytutu Historii UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Do usłyszenia - Hanna Maria Giza

#89 KCW - Po co Boże Narodzenie?

Mon, 23 Dec 2024 16:23:12 +0000

Niedawno w jednym z teleturniejów pojawiło się pytanie o bożonarodzeniową choinkę: "Jaka to tradycja - strojenie choinki w te wszystkie kolorowe błyskotki: niemiecka, francuska, angielska czy polska"? Uczestnik bez namysłu odpowiedział: "Polska!". I oczywiście przegrał. A wydawałoby się, że na temat Bożego Narodzenia wiemy już wszystko. No, niekoniecznie. Czego nie wiemy o historii, tradycji, sensie i przesłaniu Bożego Narodzenia? No, i po co to Boże Narodzenie? Mówią o tym: prof. Kalina Wojciechowska – teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowana nauk teologicznych, profesor nadzwyczajna Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i prof. dr hab. Magdalena Zowczak - etnograf, profesor nauk humanistycznych. Profesor zwyczajna Uniwersytetu Warszawskiego, kierowniczka Zakładu Etnologii Polski i Europy, w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Dzięki wam możemy wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy"? Zapraszam - Hanna Maria Giza

#88 KCW. Spadające, kataklizmiczne i supernowe

Sat, 14 Dec 2024 14:54:46 +0000

Nie ma chyba na świecie człowieka, który nie lubiłby nocą patrzeć w rozgwieżdżone niebo. Ludzie obserwowali gwiazdy od początku swojego istnienia i wielokrotnie stanowiły one inspirację dla poetów, pisarzy, filozofów i muzyków. Każda "spadająca" gwiazda prowokuje szybko wypowiadane życzenie - jak zaklęcie. Zastanawiamy się, dlaczego niektóre gwiazdy "mrugają", a inne nie. Ale czy zastanawiamy się też nad tym, czym są gwiazdy? Jak i z czego powstają? Jaki proces poprzedza ich narodziny? Czy wszystkie gwiazdy są identyczne? Jak się zmieniają, ewoluują? Czy gwiazdy ciągle się rodzą i ciągle umierają? Wreszcie - czym mogła być słynna Gwiazda Betlejemska? Naszym gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik - astrofizyk, profesor zwyczajny w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio).
Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#87 KCW Kobiety rządzą - Elżbieta Rakuszanka

Wed, 04 Dec 2024 21:24:52 +0000

18-letnia Elżbieta przybyła na Wawel w bogatym orszaku jako przyszła królowa Rzeczypospolitej. 27-letni król Kazimierz Jagiellończyk na jej widok - no, co tu dużo mówić - po prostu uciekł i zamknął się w swojej komnacie. Trudno się dziwić, bo była brzydka, jak grzech śmiertelny. Czyżby król nie wiedział, czego może się spodziewać? Wysłał przecież emisariusza na zwiady do Wiednia. Ten jednak nie miał odwagi ujawnić prawdy. Dyplomatycznie odpowiedział: „niepodobna była do nikogo (…) a i postać miała różną niż wszyscy ludzie”. A jednak - po długich namowach doradców, 10 lutego 1454 roku, odbyła się ceremonia ślubna i koronacja - a potem... potem nastąpiło 38 lat szczęśliwego pożycia małżeńskiego, a Elżbieta zasłużyła na miano "matki królów". Naszym gościem jest dr hab. Piotr Jan Węcowski - historyk, mediewista, profesor i wykładowca w Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Hanna Maria Giza

#86 KCW. Włoska mafia

Sat, 30 Nov 2024 20:13:47 +0000

"Przerażające okrucieństwo jest nierozerwalnie związane z mafią. Nie ma mafii bez przemocy" - czytamy w książce Johna Dickie'ego "Włoska mafia", która ukazała się nakładem wydawnictwa Czarna Owca. Graziella została zamordowana, bo jej brat był karabinierem. Doń Peppino - dlatego, że nie chciał milczeć. Giuseppe poniósł karę za swoich krewnych. Sycylijska cosa nostra, neapolitańska kamorra i kalabryjska ’ndrangheta - mordercza, okrutna, bezlitosna mafijna triada. Moim gościem jest Sebastiano Giorgi - dziennikarz, pisarz, podróżnik. Redaktor naczelny dwujęzycznego czasopisma polsko-włoskiego „Gazzetta Italia” i newslettera Polonia Oggi. Żyje między Wenecją a Warszawą. Ale był czas, kiedy oko w oko stanął z cosa nostrą na Sycylii. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: ⁠patronite.pl/klcw⁠. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#85 KCW. Katarzyna Medycejska - w cieniu królewskiej metresy

Sat, 23 Nov 2024 21:58:51 +0000

Zapraszam do wysłuchania kolejnej audycji z cyklu "Kobiety rządzą". Urodą raczej nie olśniewała, poza tym była dosyć niska i przysadzista. Ale posiadała inne walory - osierocona w niemowlęctwie, stała się natychmiast spadkobierczynią ogromnego majątku i jedną z najbogatszych dziewczynek w Europie, a w przyszłości bardzo atrakcyjną potencjalną małżonką dla każdego europejskiego władcy. Katarzyna Medycejska - córka Lorenza II Medyceusza, księcia Urbino oraz Madeleine de la Tour - przez 10 lat znosiła koszmarne upokorzenia i cierpliwie czekała, aby się zemścić na kochance męża, pięknej Dianie de Poitiers. Podobno chętnie posługiwała się trucizną. Podobno to na jej polecenie - w noc poślubną jej córki, Margot - Paryż spłynął krwią. Jej władza była tak potężna, że nie tylko sterowała panowaniem swoich królewskich synów, ale także zachwiała tronem Jagiellonów. Jej doradcą był jasnowidz Nostradamus. Moim gościem jest prof. dr hab. Andrzej Karpiński - historyk, profesor nauk humanistycznych z Instytutu Historii PAN i Instytutu Historycznego UW. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: ⁠patronite.pl/klcw⁠. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#85 KCW. Katarzyna Medycejska - w cieniu królewskiej metresy

Sat, 23 Nov 2024 20:43:51 +0000

Zapraszam do wysłuchania kolejnej audycji z cyklu "Kobiety rządzą". Urodą raczej nie olśniewała, poza tym była dosyć niska i przysadzista. Ale posiadała inne walory - osierocona w niemowlęctwie, stała się natychmiast spadkobierczynią ogromnego majątku i jedną z najbogatszych dziewczynek w Europie, a w przyszłości bardzo atrakcyjną potencjalną małżonką dla każdego europejskiego władcy. Katarzyna Medycejska - córka Lorenza II Medyceusza, księcia Urbino oraz Madeleine de la Tour - przez 10 lat znosiła koszmarne upokorzenia i cierpliwie czekała, aby się zemścić na kochance męża, pięknej Dianie de Poitiers. Podobno chętnie posługiwała się trucizną. Podobno to na jej polecenie - w noc poślubną jej córki, Margot - Paryż spłynął krwią. Jej władza była tak potężna, że nie tylko sterowała panowaniem swoich królewskich synów, ale także zachwiała tronem Jagiellonów. Jej doradcą był jasnowidz Nostradamus.
Moim gościem jest prof. dr hab. Andrzej Karpiński - historyk, profesor nauk humanistycznych z Instytutu Historii PAN i Instytutu Historycznego UW. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#84 KCW. Graal - misa, kielich czy maszyna do produkcji manny?

Sat, 09 Nov 2024 18:37:33 +0000

Nie jest wielki - ma 17 cm wysokości i 9 cm szerokości. Wykonano go z ciemnego agatu sardonicznego, czyli żyłkowanego, bo taki występował tylko w Palestynie. Po bokach doczepiono mu złocone ucha i umieszczono na bogato zdobionej klejnotami podstawie. To bardzo tajemniczy przedmiot, owiany nie tylko legendą, ale i teoriami spiskowymi. Graal. Święty Graal. Czym jest? Czy był kielichem, którym posłużył się Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy, a Józef z Arymatei zebrał do niego krew ukrzyżowanego Nauczyciela? Czy może magicznym kamieniem pochodzącym z korony Lucyfera wypędzonego z raju? A może był w posiadaniu Mojżesza i służył do produkcji manny? Dlaczego tak uparcie poszukiwali go nie tylko templariusze, ale także hitlerowcy? Gdzie jest, jeśli istniał naprawdę? Moim gościem jest prof. Jerzy Pysiak - historyk, mediewista z Instytutu Historii Sztuki UW. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - także tym anonimowym, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego i wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" RSS: https://anchor.fm/s/b793e2e0/podcast/rss
Zapraszam - Hanna Maria Giza

# 83 KCW Jak przeżyć żałobę?

Fri, 01 Nov 2024 02:43:55 +0000

Witam w Klubie Ciekawych Wszystkiego, który jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w radiowej Trójce, potem w Dwójce - Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Idea jest ta sama - moje audycje są przeznaczone dla Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Listopad to czas refleksji. Szczególnie te pierwsze dni listopadowe. Refleksji nad życiem, nad śmiercią. Nad tymi, co odeszli i nad tymi, co zostali. Czym jest żałoba?Kiedy możemy powiedzieć, że już przeżyliśmy żałobę? Że już tak nie boli? Że udało nam się z niej wyzwolić? Czy rzeczywiście może nastąpić tak czas, kiedy nie będziemy już myśleć o stracie? Czy to w ogóle możliwe? Jak przeżyć żałobę? Moim gościem jest Małgorzata Maj-Mierzejewska - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka, związana z Fundacją Nagle Sami. Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Serdecznie dziękuję wszystkim Patronkom i Patronom - także tym anonimowym, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego i wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy"? Hanna Maria Giza

KCW #82. Ciemna materia

Fri, 18 Oct 2024 19:16:19 +0000

To COŚ jest czymś, co podobno istnieje, chociaż nikt tego nie widział. I mimo to, że nie ma stuprocentowej pewności, czy istnieje - podobno powoduje niesamowite efekty grawitacyjne. Wszelkie anomalie w rotacji galaktyk oraz ruchu galaktyk w gromadach, - to jej sprawka. Jej, czyli ciemnej materii - Dark Matter. Bez niej nasza galaktyka wraz z naszym Układem Słonecznym - ba, wszystko co istnieje we Wszechświecie - rozpadło by się na kawałki! Ciemna materia jeszcze nie została odkryta, a jej natura pozostaje nieznana. Wspaniała, niezwykła zagadka! Kosmiczna tajemnica. Dr hab. Wojciech Hellwing - astrofizyk, kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN Współpracuje ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio). Klub Ciekawych Wszystkiego jest kontynuacją moich autorskich audycji radiowych - w Trójce, potem w Dwójce - czyli Klubu Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Idea jest ta sama - moje audycje przeznaczone są dla Ludzi Ciekawych Wszystkiego. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - także tym anonimowym, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego i wspólnie poszukiwać odpowiedzi na odwieczne pytania: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?" A więc poszukujmy! Zapraszam: klcw.pl (Posty); YouTube Klub Hanny Marii Gizy; Spotify. Hanna Maria Giza

#81 KCW. Paryż Północy i morze ruin

Sun, 06 Oct 2024 14:29:26 +0000

Przedwojenny Paryż stanowił kwintesencję piękna i elegancji. Podobno Warszawa nazywana była wówczas Paryżem Północy. Czym zasłużyła sobie na to miano? Czy przedwojenna Warszawa mogła konkurować z europejskimi metropoliami? Podczas II wojny światowej Warszawa była czterokrotnie bombardowana. Pierwsze zniszczenia powstały wskutek nalotów niemieckich we wrześniu 1939 r. Po powstaniu w getcie zrównana z ziemią została cała dzielnica. W sierpniu 1944 r. miasto doświadczyło ostrzału artyleryjskiego i bombardowań. W październiku, po kapitulacji powstania warszawskiego, zaczęła się akcja “całkowitego unicestwienia miasta". Czy warto było odbudowywać Warszawę po wojnie? Może należało wybudować w innym miejscu nową stolicę od podstaw? O mieście i ludziach opowiedzą moi goście: Piotr Głogowski - historyk, varsavianista, adiunkt w Dziale Opracowania Zbiorów Muzeum Warszawy, specjalista ds. ikonografii warszawskiej. Kurator wystawy Sylwester „Kris” Braun. Fotograf od powstania, autor tekstów opisujących i komentujących zbiór fotografii Sylwestra Brauna w publikacji pod tym samym tytułem’ Sebastian Pawlina - historyk, publicysta, pisarz, pracownik Muzeum Historii Polski, autor książek "Wojna w kanałach" oraz „Barykady 44. Nadzieja i wspólnota” Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - także tym anonimowym, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw. To dzięki Wam możemy spotykać się w Klubie Ciekawych Wszystkiego. Zapraszam na stronę patronite.pl/klcw - trzeba kliknąć w Posty; na YouTube'a - "Klub HMG", audycje znajdziecie także w serwisie Spotify. Hanna Maria Giza foto: Moment podpisania aktu kapitulacji Powstania Warszawskiego. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe.

#80 KCW. Polska sprawa Dreyfusa

Thu, 26 Sep 2024 20:29:36 +0000

Pod koniec XIX wieku, w roku 1894 we Francji zawrzało. Francuski kapitan artylerii żydowskiego pochodzenia Alfred Dreyfus, został oskarżony o szpiegostwo i zdradę na rzecz Niemiec. Dowody? Jakieś papiery znalezione w koszu na śmieci w niemieckiej ambasadzie i zeznania jednego świadka. 30 lat później, 5 września 1924 r. do Lwowa przyjeżdża prezydent RP Stanisław Wojciechowski. Ktoś rzuca bombę w powóz prezydenta. Ofiar na szczęście nie ma, ale tłum widzów w panice ucieka. Wśród nich student prawa Stanisław Steiger, Żyd. "Żydzi chcieli zabić Prezydenta!“ – grzmi prasa narodowa. Lwowscy śledczy ogłaszają, że ujęli sprawcę. Dowody? Zeznanie tancerki Teatru Wielkiego Marii Pasternakówny. Co łączy te dwie historie, poza tym, że polski Dreyfus, który nazywa się Steiger i też jest Żydem? Moim gościem jest Grzegorz Gauden - prawnik i dziennikarz. Członek Polskiego PEN Clubu. W latach 2008–2016 dyrektor Instytutu Książki w Krakowie. Autor książek: "Lwów. Kres iluzji. Opowieść o pogromie listopadowym 1918" i najnowszej, opublikowanej nakładem wydawnictwa Agora: "Polska sprawa Dreyfusa. Kto próbował zabić prezydenta". Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Wszystkim Patronom/Darczyńcom - także tym anonimowym - serdecznie dziękuję. Wybrane przez siebie sumy mogą państwo wpłacać na konto: patronite.pl/klcw Hanna Maria Giza

#79 KCW Kult relikwii - wiara czy zabobon?

Sat, 21 Sep 2024 19:26:08 +0000

Nie chcę nikogo obrażać. Nie chcę niczego podważać. Chcę tylko wiedzieć i chcę zrozumieć. Dlaczego i po co w tysiącach miejsc, tysiącach kościołów i kaplic na całym świecie umieszczono szczątki ciał osób uznanych za święte - są to np. krew, kości, skóra, włosy, paznokcie, a nawet napletek Jezusa - lub przedmioty, z którymi te osoby miały bezpośredni kontakt - np. drewno z krzyża, na którym umarł Jezus, ubrania, modlitewnik, różaniec - albo przedmioty, które dotknęły tamtych, poprzednio przeze mnie wymienionych. Czy kult relikwii to wiara, czy zabobon? Dlaczego relikwie lepiej ukraść niż wykupić? Jak to się stało, że kult świętych pociągnął za sobą rozwój przemysłu? Dlaczego szczególnie rozpowszechnione są w katolicyzmie i prawosławiu, natomiast protestantyzm neguje kult relikwii? A w ogóle - co wspólnego ma kult relikwii z wiarą chrześcijańską? Moimi gośćmi są: dr hab. Kalina Wojciechowska - teolożka i biblistka ewangelicka, doktor habilitowana nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i dr hab. Maria Starnawska - historyczka mediewistka, profesor Instytutu Historii Uniwersytetu w Siedlcach. Autorka książki Świętych życie po życiu. Relikwie w kulturze religijnej na ziemiach polskich w średniowieczu, opublikowanej przez wydawnictwo DiG. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Na zakończenie audycji tradycyjnie podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - także tym anonimowym, którzy wybrane przez siebie sumy wpłacili na konto: patronite.pl/klcw To dzięki Wam mogę realizować moje audycje. Hanna Maria Giza

#78 KCW Prawda o Polsce w II wojnie światowej

Wed, 11 Sep 2024 05:18:53 +0000

Okupantów było czterech. 85 lat temu Polska została zaatakowana z czterech stron: z zachodu, południa, wschodu i północnego wschodu. Czy to możliwe? Dlaczego historycy o tym nie mówią? Czyżby nie o wszystkim wiedzieli? Byliśmy podobno "silni, zwarci i gotowi". "Ani guzika od munduru". Pobożne życzenie? Ponury żart?" Propagandziści rządowi stworzyli obraz Polski jako mocarstwa kierowanego przez geniusza wojny. Dlatego niejeden był przekonany, że „nikt nam nie zrobi nic, bo z nami Śmigły, Śmigły, Śmigły-Rydz”, bo jesteśmy „silni, zwarci, gotowi”. Na tę najbardziej popularną propagandową kliszę Niemcy odpowiedzieli słynną trawestacją: „Silni w pysku, zwarci przy korycie, gotowi do ucieczki”. No, cóż, język wojny. Czy to możliwe, że we wrześniu 39 r. władze polskie z premedytacją okłamywały Polaków? Moim gościem jest prof. dr hab. Andrzej Chwalba - historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca UJ, autor wielu książek i publikacji. Jedna z nich sprowokowała naszą rozmowę. Tytuł: "Polska krwawi. Polska walczy" - ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Przypominam, że możliwe są wpłaty na konto patronite.pl/klcw, dzięki którym mogę realizować podcasty. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#77 KCW Kobiety rządzą - Anna Bretońska

Fri, 09 Aug 2024 19:48:48 +0000

Bohaterką audycji jest piękna, mądra i odważna księżna Anna Bretońska, która mając zaledwie 14 lat, doprowadziła do anulowania swojego małżeństwa - zresztą nie skonsumowanego - z niechcianym 31-letnim wdowcem Maksymilianem Habsburgiem. Czy pomógł w tym papież? Anna - mając świadomość wszystkich konsekwencji - poślubia niekochanego Karola VIII Walezjusza, króla Francji. Dlaczego to zrobiła? To właśnie Anna - ostatnia niezależna księżna Bretanii i królowa Francji - wprowadziła białą suknię ślubną do kultury europejskiej. Za jej sprawą biel wyparła obowiązujący do tej pory królewski błękit. W białej sukni pojawiła się na ślubie ze swoim trzecim mężem, Ludwikiem Walezjuszem. Nie było to bez znaczenia. Moim gościem jest prof. Jerzy Pysiak - historyk, mediewista z Instytutu Historii Sztuki UW. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Na zakończenie każdej audycji dziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - Darczyńcom, dzięki którym, dzięki ich wpłatom na konto patronite.pl/klcw - mogę dla państwa moje audycje nagrywać. Możecie ich słuchać w podcastach: klcw.pl; YouTube Klub Hanny Marii Gizy; Spotify. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#76 KCW Droga Mleczna - nasze miasto

Sat, 27 Jul 2024 17:38:14 +0000

Pamiętacie? W którejś z poprzednich, bardzo poprzednich, audycji powiedziałam, że jesteśmy dziećmi Wszechświata, że Droga Mleczna jest naszym miastem, Układ Słoneczny naszą dzielnicą, a Ziemia naszym domem. Zainspirowała mnie refleksja Stephena Hawkinga: "jesteśmy dziećmi gwiazd". Wszystkie zakamarki naszego domu, Ziemi, sprawdziliśmy dość dokładnie. Poświęciliśmy oddzielną akcję tej wielkiej latarni, która nas oświetla i umożliwia życie, czyli Słońcu. Skontrolowaliśmy także ochroniarza naszego domu, czyli Księżyc. Spenetrowaliśmy również naszą dzielnicę, czyli Układ Słoneczny. Przyszła pora na zwiedzanie naszego miasta - Drogi Mlecznej - i odkrywanie jego tajemnic. Moim gościem jest prof. dr hab. Wojciech Hellwing - kosmolog, pracownik Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - Darczyńcom, dzięki którym, dzięki ich wpłatom na konto patronite.pl/klcw - mogę dla Państwa moje audycje nagrywać. Hanna Maria Giza

# 75 KCW Rycerze Templum.

Mon, 22 Jul 2024 20:25:24 +0000

Któregoś dnia Jacques de Vitry, biskup Akki, nie wytrzymał i zagrzmiał świętym gniewem: „Każdy z was składał ślub ubóstwa, wyrzekając się osobistej własności, ale jako wspólnota zakonna chcecie mieć wszystko”. Rzeczywiście, tajemniczy zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa, czyli templariuszy, był niewyobrażalnie bogaty. Czy to właśnie bogactwo ich zgubiło? Kiedy skazani przez Inkwizycję płonęli na stosach po ich skarby już wyciągali ręce joannici, król Francji Filip IV Piękny, a nawet papież. Moim gościem jest dr hab. Maria Starnawska - historyczka mediewistka, profesor Instytutu Historii Uniwersytetu w Siedlcach. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#74. Pegeery w PRL. Komunizm i rolnictwo państwowe

Wed, 17 Jul 2024 22:51:59 +0000

Czy pamiętają Państwo, czym były PGR-y, czyli Państwowe Gospodarstwa Rolne, które od 1991 r. poddano likwidacji? Jak powstały? Jak funkcjonowały? Co się w nich działo? Młodzi ludzie być może nawet nie wiedzą, że coś takiego istniało! Bo proces likwidacji PGR-ów zakończył się formalnie w 1995 roku, w efekcie zlikwidowano 1654 PGR-y. Pozostali ludzie. Ludzie, którzy kolejny raz musieli ponosić konsekwencje faktów historycznych. Czy pegeerowskie pochodzenie trwale stygmatyzowało ludzi?
Moimi gośćmi są: dr hab. Arkadiusz Karwacki - socjolog, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierownik Katedry Badania Jakości Życia i Socjologii Stosowanej w Instytucie Socjologii UMK. oraz Bartosz Panek, mój kolega z radiowej Dwójki. Od marca br. redaktor naczelny Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia. Dziennikarz radiowy, wybitny reportażysta. W 2014 r. za reportaż "Chcę więcej" otrzymał prestiżową międzynarodową nagrodę radiową Prix Italia. Jest także autorem książek: "U nas każdy jest prorokiem. O Tatarach w Polsce" i najnowszej, która nosi tytuł "Zboże rosło jak las. Pamięć o pegeerach". Obie ukazały się nakładem wydawnictwa Czarne. Współpracuje ze mną John Beauchamp. Zapraszam do słuchania audycji na YouTube Klub Hanny Marii Gizy i w serwisie Spotify - Hanna Maria Giza Gdybyście zechcieli dołączyć do grona Patronek i Patronów, będę zobowiązana za wpłacenie wybranych przez siebie sum na konto: patronite.pl/klcw

#73. Kobiety rządzą - Królowe Neapolu lubiły mordować

Fri, 05 Jul 2024 17:43:51 +0000

Joanna I i Joanna II - dwie kobiety, które kolejno zasiadały na tronie królestwa Neapolu. Obie z rodu Andegawenów. Obie oskarżane, nie tylko o nieokiełznaną seksualność, ale także o morderstwa. Czy to możliwe, żeby dwie kobiety, dwie królowe, zniszczyły swoje królestwo? A może to wcale nie one doprowadziły do upadku dobrze wcześniej prosperujące królestwo Neapolu? Może rzeczywiste przyczyny były inne?
Prof. dr hab. Halina Manikowska - historyk mediewista, profesor zwyczajny w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk.
Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam - Hanna Maria Giza

#72 KCW Tajemnice Układu Słonecznego

Fri, 14 Jun 2024 05:11:00 +0000

W jednej z moich poprzednich audycji - "Jesteśmy dziećmi Wszechświata" - powiedziałam, że Wszechświat jest naszą ojczyzną, Droga Mleczna jest naszym miastem, Układ Słoneczny naszą dzielnicą, a Ziemia naszym domem. W audycji "Tajemnicze jądro Ziemi" dość dokładnie spenetrowaliśmy wszystkie zakamarki naszego domu. Dzisiaj zapraszam na zwiedzanie całej dzielnicy. Wydaje nam się, że co, jak co, ale Układ Słoneczny znamy bardzo dobrze. Czy na pewno? Czy wiecie dlaczego pewna niewielka planeta ma ogromne jądro? A z jakiego powodu jedna z planet obraca się w przeciwnym kierunku, niż pozostałe? A inna leży na boku, jak tocząca się beczka? Dlaczego dwie planety, podobno bliźniaczki, wyglądają tak, jakby miały dwóch różnych ojców? A jedna z nich wygląda jak starsza dama po liftingu? Z pewnością pamiętacie, że jeden obiekt zdegradowaliśmy w 2006 roku, odbierając mu prawo do miana planety. A jeśli Dziewiąta Planeta jednak istnieje? Chociaż - nie jest to ten nieszczęsny Pluton. Astrofizycy twierdzą, że: "jeśli jej istnienie zostanie potwierdzone, będzie to najprawdopodobniej "obcy" obiekt, który nigdy nie był częścią naszego układu planetarnego". Moim gościem jest prof. dr hab. Paweł Moskalik - astronom, astrofizyk, profesor nauk fizycznych z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika, Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam - Hanna Maria Giza

#71 KCW Neandertalczyk contra Homo sapiens

Fri, 07 Jun 2024 20:14:11 +0000

Dziesiątki tysięcy lat wcześniej, zanim przedstawiciele Homo sapiens wpadli na pomysł opuszczenia Afryki Południowej i Wschodniej, oni już posiadali wiedzę i umiejętności, które świadczą o tym, że byli bardziej inteligentni niż nam się do niedawna wydawało. Potrafili odpowiednio wykorzystać zioła, jako środki przeciwbólowe, a nawet antybiotyki. Opiekowali się chorymi i niepełnosprawnymi. Budowali skomplikowane konstrukcje, rozpalali ogień przy którym jedli i się ogrzewali. Starannie grzebali zmarłych przy zachowaniu specjalnych rytuałów. Tworzyli jaskiniowe dzieła sztuki, a także biżuterię z muszli i zębów zwierząt. Dlaczego Homo sapiens postanowili wyeliminować neandertalczyków, którzy przez niemal 100 tys. lat broniąc się i zabijając chcieli wygrać walkę o życie? Moim gościem jest prof. dr hab. Bogusław Pawłowski - antropolog, kierownik Katedry Biologii Człowieka Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#70 Kobiety rządzą. Wilczyca z Francji

Sat, 18 May 2024 09:28:20 +0000

Była córką króla Francji Filipa IV Pięknego - tego, który zniszczył Zakon Templariuszy, a wielkiego mistrza, Jakuba de Molay, rozkazał spalić na stosie. Była żoną króla Anglii, homoseksualnego Edwarda II, który upokarzał żonę preferując relacje ze swoim kochankiem. Zresztą - nie jednym. Poniżana Izabela Francuska urodziła mu jednak czworo dzieci, zapewniając sukcesję tronu. Jej zemsta była naprawdę okrutna. Nie bez powodu nazywano ją Wilczycą z Francji. Czy to za jej sprawą rozpoczęła się wojna stuletnia między Anglią, a Francją? Prof. dr hab. Andrzej Karpiński - historyk, profesor nauk humanistycznych. Pracownik Instytutu Historii PAN i Instytutu Historycznego UW. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Na zakończenie naszej audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - Darczyńcom, dzięki którym, dzięki ich wpłatom na konto patronite.pl/klcw - mogę dla państwa moje audycje nagrywać. I jeszcze informacja: ta audycja przeznaczona jest dla słuchaczy, którzy skończyli 18 lat.

#69 KCW Antarktyda - lodowy kontynent

Sun, 12 May 2024 18:55:36 +0000

Antarktyda jest najbardziej tajemniczym kontynentem na kuli ziemskiej. Naukowcy - między innymi Matt King z Uniwersytetu Tasmanii - mówią, że lepiej rozumieją Księżyc niż Antarktydę. To przedziwne miejsce na Ziemi, zawiera około 90% światowego lodu (a tym samym około 70% ziemskich zasobów słodkiej wody), gdzie grubość lodu, w podlodowcowym basenie Astrolabe na Ziemi Adeli, sięga 4897 m. Wyobraźcie sobie, że ten cały lądolód uległ stopieniu - wówczas poziom mórz wzrósłby o - mniej więcej - 60 m. Czy to możliwe, że kiedyś był to zielony kontynent, po którym hasały dinozaury? Skąd się wzięły na nim krwisto-czerwone rzeki? Jaka jest prawda o Antarktydzie? Moim gościem jest prof. dr hab. Marek Lewandowski - geofizyk, geolog, paleomagnetyk z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Zakład Magnetyzmu. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Na zakończenie audycji podziękuję imiennie wszystkim Patronkom i Patronom - Darczyńcom, dzięki którym, dzięki ich wpłatom na konto patronite.pl/klcw - mogę dla państwa moje audycje nagrywać. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#68. Skąd się wziął język polski?

Sun, 28 Apr 2024 16:59:08 +0000

W nauce dominują dwie hipotezy dotyczące praprzodka języków europejskich, czyli praindoeuropejskiego. Jedna mówi o tym, że narodził się na azjatyckich stepach dzisiejszego Kazachstanu około 6 tys. lat temu. Druga – że stało się to aż 9 tys. lat temu – gdzieś w kolebce cywilizacji rolniczej, czyli w rejonie Żyznego Półksiężyca, od Egiptu do Zatoki Perskiej. Do tej rodziny należą również języki słowiańskie. My, Polacy, mówimy po polsku. To jest nasz język. Ale dlaczego? Przypadek? Wybór? Zbieg okoliczności? Co spowodowało - tysiące lat temu - że taki właśnie jest nasz język? Czy mogło zdarzyć się tak, że dzisiaj porozumiewalibyśmy się innym językiem? Moim gościem jest dr Marek Majer - wykładowca w Katedrze Filologii Słowiańskiej UŁ, zajmuje się badaniem najstarszych dziejów języków słowiańskich i ich wspólnego przodka – języka prasłowiańskiego.
Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) iJohn Beauchamp. Na zakończenie audycji, jak zwykle, podziękuję imiennie Patronom/Darczyńcom KCW, dzięki którym mogę realizować audycje. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#67 KCW Webb podgląda granice Wszechświata

Sat, 20 Apr 2024 08:28:22 +0000

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba został wysłany w przestrzeń kosmiczną po to, aby podglądać - w najodleglejszych rejonach Wszechświata -między innymi galaktyki." 6,5-metrowe pozłacane zwierciadło teleskopu Jamesa Webba przyjrzało się ostatnio obiektowi oddalonemu od nas o ponad 13 miliardów lat świetlnych. Czyli widzimy ten obiekt takim, jakim był zaledwie 510 milionów lat po Wielkim Wybuchu." Wyobraź sobie, że zauważasz gdzieś w oddali sędziwego stuletniego starca. Jest w nim coś intrygującego. Robisz mu zdjęcie i - na wywołanym zdjęciu widzisz kilkudniowe niemowlę. I to właśnie zobaczył Webb? Tak. Ale nie jednego, a dwa noworodki, czyli dwie galaktyki ze sobą złączone. W tym odcinku rozmawiam z prof. dr hab. Ewą Luizą Łokas - astronomką, astrofizyczką, profesorką nauk fizycznych z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek (Polskie Radio). Zapraszam - Hanna Maria Giza

#66 KCW - Kobiety rządzą - Jadwiga Andegaweńska

Sat, 13 Apr 2024 20:03:47 +0000

In regem Poloniae coronata - „koronowana na króla Polski” Janko z Czarnkowa pisał, że to „dziewica”, ale ani słowa o tym jak wyglądała - czy była piękna, czy brzydka, mądra, czy niezbyt rozgarnięta. Jan Długosz donosił, że przyszły król: „przypatrywał się urodzie królowej z wielkim podziwem”. „Nie było podówczas piękniejszej w całym świecie niewiasty”. Na najstarszych portretach, jak to określił jeden z historyków: "widać zezowate straszydło z krzywym i haczykowatym nosem oraz niezdrowo zapadniętymi oczodołami." Czy gdyby rzeczywiście była tak szkaradna, to zazdrosny król oskarżyłby ją o zdradę? Wprawdzie rozpowszechniający plotki rycerz musiał wleźć pod stół i odszczekać oszczerstwa, ale sprawa dotarła aż do papieża. ak naprawdę wyglądała dziesięcioletnia dziewczynka - In regem Poloniae coronata? 15-letnia już królowa Jadwiga, w liście do papieża wprawdzie nazywała kościół „Świętą Matką”, ale nie zawahała się, aby wyrazić swoje niezadowolenie z faktu, że zamiast wsparcia ze strony kurii - Polacy doświadczają niegodziwości. Naszym gościem jest dr hab. Piotr Jan Węcowski - historyk, mediewista, prof. uczelniany, wykładowca w Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp.

#65 KCW Czy Judasz był zdrajcą?

Fri, 29 Mar 2024 16:46:48 +0000

Jezus zaprosił swoich dwunastu uczniów na pożegnalną kolację. Wśród nich był Judasz. Czy Jezus wiedział, kim on jest? Dlaczego tylko jemu jedynemu dawał prawo zasiadania bezpośrednio obok siebie, po uprzywilejowanej, prawej stronie? Dlaczego jego jedynego spośród wszystkich Apostołów - nazwał „etairos” - "przyjaciel"? Dlaczego w ogrodach Getsemani na pocałunek zdrady i śmierci odpowiedział uściskiem? A może Judasz wcale nie zdradził Mistrza dla pieniędzy, tylko wykonał Jego polecenie oddając Go w ręce Sanhedrynu, aby się wypełniło? Męka, śmierć i zmartwychwstanie?Kim był Judasz - jedyny spośród Dwunastu, który nie pochodził z Galilei? Moimi gośćmi są: dr hab. Kalina Wojciechowska - teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i dr Piotr Kosiak - profesor akademicki, publicysta, biblista, wykładowca w Collegium Civitas. Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#64 KCW. Komunizm w Polsce

Thu, 21 Mar 2024 18:45:00 +0000

Słowo "komunizm" pochodzi z łaciny i oznacza: „wspólny, powszechny”. Czy ktoś, kto robi wszystko, żeby nie dopuścić do odzyskania przez nas wolności, niepodległości - czyni to dla naszego wspólnego dobra?Czy ktoś, kto próbuje wepchnąć nas w obce ręce i ustanowić obcą władzę nad nami - działa na naszą korzyść? Czy ktoś, kto bez naszej zgody tworzy struktury państwa uzależnionego i ubezwłasnowolnionego - działa z pobudek patriotycznych? Kim byli polscy komuniści? Na czyje polecenie działali? Czym jest komunizm w teorii, a czym w praktyce? A może to wszystko wcale nie jest takie oczywiste? Moim gościem jest prof. dr hab. Andrzej Friszke - historyk, badacz dziejów najnowszych Polski, w latach 80. redaktor „Tygodnika Solidarność”, pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, wykładowca w warszawskim Collegium Civitas. Prof. Andrzej Friszke jest autorem opublikowanej przez Wydawnictwo Krytyka Polityczna dwutomowej monografii.Pierwszy tom nosi tytuł: „Państwo czy rewolucja. Polscy komuniści a odbudowanie państwa polskiego 1892-1920”. Drugi tom to "Czekanie na rewolucję. Komuniści w II Rzeczypospolitej 1921-1926". Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Zapraszam na stronę podcastu klcw.pl (zajrzyjcie tam, gdzie są Posty) a także na stronę Facebook'a i YouTube'a - "Klub HMG", audycje znajdziecie także na portalu Spotify i Chomikuj.pl. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#63 KLCW Kobiety rządzą - Świętosława, Sygryda Storråda, Gunhilda

Sat, 09 Mar 2024 19:00:55 +0000

No, nic, ale to zupełnie nic, się nie zgadza. Była jedna królowa, czy dwie? Czy była żoną jednego, czy dwóch wikińskich władców: Eryka Zwycięskiego a także Swena Widłobrodego? A może to żony były dwie?Miała trzech synów, czy dwóch? Wszyscy trzej byli królami, a jeden z nich nosił przydomek "Wielki"!Czy ona była królową aż trzech królestw: Szwecji, Danii i Norwegii, a także jako królowa matka - Anglii? Kto był jej ojcem - szwedzki wódz Skagul Toste, czy polski książę, Mieszko I? A może ojców było dwóch i córki były dwie? Kim była Sygryda Storråda - czyli „Dumna” - Gunhildą a może Świętosławą, której imię było tak trudne do wymówienia dla Skandynawów, że je zmienili?
O rozwiązanie tej historycznej zagadki poprosiłam historyków z samej kolebki piastowskiej, czyli z Poznania: prof. Tomasza Jasińskiego - historyka mediewistę, profesora historii w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i dr hab. Rafała Prinkego - genealoga i historyka, doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Czy nam się to uda? Sprawdźcie! Współpracują ze mną Bartosz Panek (Polskie Radio) i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza. Audycji będzie można słuchać w podcastach: klcw.pl; YouTube Klub Hanny Marii Gizy; Spotify; Chomikuj.pl

#62 KCW Planeta Ziemia i jej tajemnicze jądro

Sat, 24 Feb 2024 20:37:00 +0000

W maju 2023 roku nagrałam dla Państwa audycję “Jesteśmy dziećmi Wszechświata”, w której powiedziałam, że Wszechświat jest naszą ojczyzną, Droga Mleczna naszym miastem, Układ Słoneczny - to nasza dzielnica, a Ziemia - to nasz dom. Jesteśmy przekonani, że doskonale znamy nasz dom, prawda? Czy na pewno? Niedawno badania przeprowadzone przez australijskich naukowców wykazały, że we wnętrzu Ziemi może się kryć niespodzianka. Że jej budowa jest bardziej skomplikowana, niż wskazywała dotychczasowa wiedza. Czyli - skorupa, płaszcz, jądro zewnętrzne, jądro wewnętrzne, i - nieznana struktura w jądrze? Co naprawdę kryje się w sercu Ziemi? Dlaczego znajomość budowy wnętrza naszej planety jest tak bardzo ważna?
Moim gościem jest prof. dr hab. Marek Lewandowski - geofizyk, geolog, paleomagnetyk z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#61 Kobiety rządzą - Ottońskie władczynie

Sun, 11 Feb 2024 13:00:00 +0000

Matylda, Adelajda, Teofano. Trzy władczynie. Pierwsza - Matylda von Ringelheim była córką hrabiego Teodoryka z Westfalii - czyli Niemka - wychowanie odebrała w klasztorze w Herfordzie, gdzie jej babka była przeoryszą. Żona króla Henryka I Ptasznika, swoją komnatę królewską zamieniła na celę klasztorną. Święta Matylda Westfalska. Czy świętą można podejrzewać o kradzież? Druga - Adelajda - córka króla Burgundii Rudolfa II - czyli Francuzka - już jako wdowa, dwukrotnie uciekała przed ścigającym ją Berengarem z Ivrei i oddała rękę cesarzowi Ottonowi I. Kanonizowana w roku 1097 r. przez papieża Urbana II. Trzecia - Teofano - Greczynka, krewna cesarza bizantyńskiego Jana I Tzimiskesa. Żona cesarza Ottona II, matka Ottona III. Niemiecki kronikarz Thietmar pisał o Teofano z podziwem:"Była wątła, a jednak odważna, męską opieką otaczała państwo swego syna, łamiąc tych, co głowę podnosili".Ale, niechętny jej Alpert z Metzu odnotował: „rozmawia za dużo, nosi drogie szaty i kąpie się każdego dnia! Ale co najgorsze, przy jedzeniu używa nieznanego i ekstrawaganckiego przyrządu z dwoma szpikulcami!" Dwie święte i Teofano! Co łączyło te trzy władczynie - poza tronem, oczywiście?
Moim gościem jest dr hab. Grzegorz Pac - historyk, mediewista. Adiunkt w Zakładzie Historii Średniowiecznej Wydziału Historii UW. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#60 KCW. Tajemnice Puszczy Kampinoskiej

Sat, 03 Feb 2024 18:15:00 +0000

Czy wyobrażacie sobie rzekę szerokości 18 km? Odległość jednego brzegu od drugiego to jak od Lasu Kabackiego do stacji metra Marymont. To Prawisła. Ale wtedy, 11 tysięcy lat temu, nie było jeszcze Puszczy Kampinoskiej. A może rodziła się już pod wielką wodą? Czy wędrowaliście kiedyś przez Puszczę między drzewami pamiętającymi bardzo dawne czasy? Przez Puszczę która nigdy nie śpi, gdzie w zaroślach nad bagnami Prawisły przy mielerzach mieszają się szepty smolarzy sprzed wieków z jękami wieszanych na gałęziach sosen powstańców styczniowych, z cichymi rozkazami wydawanymi żołnierzom AK wspierającym powstanie warszawskie? Gdzie niemal niewidoczny za zwalonymi potężnymi pniami obserwuje was łoś, a wtopiony w gruby konar czujny ryś ma na oku i jego, i was? Gdzie nawet drzewa czasami tańczą? Wędrowaliście kiedyś przez Puszczę Kampinoską? Naszymi przewodnikami będą: dr hab. Szymon Jastrzębowski – leśnik, botanik, ekspert od biologii i ekologii nasion, profesor Instytutu Badawczego Leśnictwa i dr Tomasz Związek – historyk środowiska. Pracownik Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#59 KCW Księżyc, ochroniarz Ziemi

Sat, 20 Jan 2024 19:30:00 +0000

Ludy pogańskie i cywilizacje starożytne czciły Słońce i Księżyc jako swoje bóstwa. Współczesny człowiek nie pytał np. Indian Navaho czy może lecieć na ich święty Księżyc. Czy może na nim lądować, deptać po nim, zostawiać tam różne ziemskie rzeczy. Nie pytał też, czy może przewieść na Księżyc prochy białych ludzi. W końcu Indianie powiedzieli „Dość”. Zaprotestowali przeciwko składaniu na łonie ich bóstwa prochów ludzi, a na dodatek również psa. Wódz Nawaho, Buu Nygren, napisał do NASA, że pomysł umieszczenia ludzkich szczątków na Księżycu budzi sprzeciw jego plemienia ponieważ: "Księżyc zajmuje świętą pozycję w wielu rdzennych kulturach, w tym - w naszej. Akt złożenia na Księżycu ludzkich szczątków (…) jest równoznaczny z profanacją tej świętej przestrzeni." Czy NASA - i nie tylko NASA - powinna uszanować ten protest? Czy to możliwe, że ten święty Księżyc, który podobno jest ochroniarzem Ziemi, jest również złodziejaszkiem, który podkrada wodę naszej planecie? Kto wygra wyścig na Srebrny Glob? O tym i o innych księżycowych sprawach rozmawiam z prof. dr hab. Pawłem Moskalikiem - astronomem, profesorem nauk fizycznych, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#58 Kobiety rządzą. Elżbieta Łokietkówna

Wed, 10 Jan 2024 18:25:00 +0000

Ona z pewnością nie zgodziłaby się, żeby małpa zamiast niej wzięła udział w misji kosmicznej! Elżbieta – córka króla Władysława I Łokietka i królowej Jadwigi kaliskiej. Żona króla Węgier Karola Roberta. Matka króla Węgier i Polski Ludwika Węgierskiego. Babka króla Polski i wielkiej księżnej litewskiej Jadwigi Andegaweńskiej oraz króla Węgier Marii Andegaweńskiej. Siostra króla Polski Kazimierza Wielkiego. Pisano o niej: osoba kontrowersyjna, uznawana za jedną z najważniejszych postaci XIV w. Była najbogatszą monarchinią ówczesnej Europy, posiadała niezwykły zmysł polityczny i dyplomatyczny. Moim gościem jest dr hab. Andrzej Marzec - historyk mediewista, profesor UJ w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#57. Kim naprawdę jest Jezus?

Sat, 23 Dec 2023 14:45:00 +0000

Zgromadził bardzo niewielu uczniów, nauczał jedynie przez trzy lata. Nie wiadomo dokładnie, kiedy się urodził. Wątpliwości budzi też miejsce jego przyjścia na świat. W jakiej kulturze był wychowany? Znał Torę - to znaczy, że musiał posługiwać się językiem aramejskim, ale czy także greckim? Dlaczego nie napisał ani jednej linijki tekstu? Ochrzcił się w Jordanie. Po co Synowi Bożemu chrzest? Jak to możliwe, że głoszenie miłości bliźniego zaprowadziło go na śmierć? Kim naprawdę jest Jezus Chrystus, którego wpływ na historię powszechną jest ogromny? Moimi gośćmi są: dr hab. Kalina Wojciechowska - teolog i biblistka ewangelicka, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor nadzwyczajny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie oraz dr Piotr Kosiak - profesor akademicki, publicysta, biblista, działacz społeczny, wykładowca w Collegium Civitas. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#56 KCW Słońce - daje życie, czy zabija?

Sun, 10 Dec 2023 08:29:00 +0000

Czy wyobrażacie sobie, co by się stało na Ziemi, gdyby Słońce wystrzeliło w naszą stronę tak potężny ognisty ładunek, jak w tę wrześniową noc 1859 roku? Przez przypadek dwóch brytyjskich astronomów, niezależnie od siebie, spojrzało w tym samym momencie przez teleskop na Słońce. I właśnie oni zobaczyli ten rozbłysk słoneczny!Było pięknie - noc stała się jasna, jak dzień, całą kulę ziemską otuliła zorza polarna. Tylko nikt nie sprawdził liczby zmarłych na zawał serca. O tym, że padła sieć telegraficzna szybko dowiedzieli wszyscy. Czym jest Słońce i jakie kryje tajemnice? Czy to prawda, że daje życie, ale też zabija? Naszym gościem jest dr Tomasz Mrozek - astrofizyk z Zakładu Fizyki Słońca Centrum Badań Kosmicznych PAN we Wrocławiu. Współpracują ze mną John Beauchamp i Bartosz Panek. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#55 Klub Ciekawych Wszystkiego. Strzygi, upiory, wampiry

Sat, 02 Dec 2023 12:15:00 +0000

Legendy mówią, że pierwszym wampirem był biblijny Kain. Za zabicie brata Bóg skazał go na wieczną tułaczkę po ziemi. Nigdy nie spoczął. Czy to oznacza, że stał się upiorem? Legendy o nieumarłych pojawiają się w każdej kulturze i w każdym czasie. Dlaczego ludzie wierzą w upiory, wampiry i strzygi, ukazujące się pod postacią duchów, żywych trupów lub żywiących się krwią dzikich nocnych ptaków o długim nosie? I dlaczego się ich boją? Moim gościem jest prof. Krzysztof Bracha – historyk, mediewista, wykładowca Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach (Wydział Humanistyczny, Instytut Historii). Specjalizuje się w kulturze późnego średniowiecza Europy. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Serdecznie zapraszam do wysłuchania audycji - Hanna Maria Giza

#54 Kobiety rządzą. Rycheza

Fri, 24 Nov 2023 16:42:56 +0000

Uważano ją za „przewrotną Niemkę na tronie Piastów”. "Przekupna, okrutna, zdrajczyni interesu Polski, a nawet złodziejka, która ukradła insygnia królewskie" - taki niesprawiedliwy obraz pierwszej polskiej królowej utrwalił się w zbiorowej świadomości, ponieważ konsekwentnie przez lata budowano jej czarną legendę. Bo ukradła i wywiozła królewskie korony? A może nie ukradła, tylko uratowała je, żeby nie wpadły w ręce uzurpatora? Jaka naprawdę była Rycheza, zwana także Ryksą, córka Ezzona i Matyldy, siostry cesarza Niemiec, Ottona III - żona Mieszka II Lamberta, pierwsza polska królowa? Zapraszam do wysłuchania siódmej audycji z cyklu "Kobiety rządzą". Naszym gościem jest prof. Jerzy Pysiak, historyk i mediewista z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza.

#53 KCW - Dlaczego 11 listopada?

Fri, 10 Nov 2023 21:04:37 +0000

"11 listopada? - co to za pomysł! Obchody święta odzyskania Niepodległości nie powinny odbywać się 11 listopada. Przecież tego dnia nie wydarzyło się nic ważnego!" Wielokrotnie czytałam i słyszałam taką opinię - wyrażaną także przez historyków. Dlaczego nie 10 listopada 1918? Dlaczego nie wcześniej - np. 7 października 1918 r.? Albo 27 lub 31 października 1918 roku? A może 7 listopada 1918 albo 14 listopada? Wątpliwości miał nawet Józef Piłsudski, który w 1924 roku podzielił się taką oto refleksją: „Mówiąc (…) o pierwszych dniach Rzeczypospolitej, biorę okres czasu między końcem października a końcem listopada, gdyż ścisłe daty z wielką trudnością dają się ustalić”. Jak było naprawdę? Kiedy w Polsce zaczęła się niepodległość? Moim gościem jest prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam - Hanna Maria Giza

#52 Kobiety rządzą - Eleonora z Akwitanii cz. 2

Wed, 01 Nov 2023 08:37:07 +0000

Kiedy jest się piękną, mądrą, inteligentną i wykształconą księżną bogatej Akwitanii, kiedy się było królową Francji, kiedy kocha się wolność, życie towarzyskie, poezję i muzykę - można zaproponować małżeństwo młodszemu o 11 lat hrabiemu Andegawenii, Henrykowi II Plantagenetowi. Tym bardziej, że walczy on o koronę królestwa Anglii, a więc szansa na zajęcie kolejnego tronu jest nie do pogardzenia. Skąd mogła wiedzieć, że przez 15 lat będzie rodziła mu dzieci, a on będzie romansował z Piękną Rosamundą? Mimo to królowa Eleonora stwierdzi: "Moje małżeństwo z Henrykiem było szczęśliwsze niż z Ludwikiem". Moim gościem jest prof. Jerzy Pysiak - historyk, doktor habilitowany nauk historycznych, mediewista z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce, z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp Zapraszam do wysłuchania drugiej części audycji poświęconej niezwykłej władczyni, Eleonorze z Akwitanii. Hanna Maria Giza

#51 Kobiety rządzą - Eleonora z Akwitanii cz. 1

Sat, 28 Oct 2023 07:05:18 +0000

Była przepiękna! Miała rude włosy i duże brązowe oczy. Poza tym urok i wdzięk. Była niezwykle towarzyska, a jednocześnie uparta. Inteligentna i wykształcona - potrafiła czytać, znała łacinę, otrzymała wykształcenie muzyczne i literackie. Kochała poezję. Wychowywała się na najbardziej kulturalnym dworze Europy. Była jedną z najmożniejszych i najbardziej wpływowych kobiet średniowiecznej Europy i - jedyną kobietą, która zasiadała na dwóch tronach - Francji i Anglii. Eleonora z Akwitanii - „królowa królów” i „matka królów”. A także - „babka świętych”. Moim gościem jest prof. Jerzy Pysiak - historyk, doktor habilitowany nauk historycznych, mediewista z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp. Zapraszam do wysłuchania piątej audycji z cyklu Kobiety rządzą. Hanna Maria Giza

#50 Halo! Jest tam kto

Tue, 17 Oct 2023 11:15:56 +0000

To pięćdziesiąta audycja KCW w podcaście klcw.pl - musiałam więc na ten Jubileusz wymyślić coś szalonego! Zapraszam zatem na wielką wyprawę kosmiczną, a raczej na wielkie poszukiwanie w kosmosie. Poszukiwanie czego? Życia oczywiście! Wiek Wszechświata i liczba zawartych w nim gwiazd sugerują, że życie pozaziemskie powinno być czymś powszechnym. Czy na pewno? A jeśli tak - to gdzie? Jakie życie? Włoski fizyk i noblista Enrico Fermi w 1950 roku zadał to fundamentalne pytanie: „Gdzie Oni są?” My wołamy: Halo! Jest tam kto? Moimi gośćmi są: dr Anna Łosiak - geolożka planetarna z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, Ośrodek Badawczy we Wrocławiu; dr Tomasz Zajkowski - astrobiolog związany z Centrum Nowych Technologii UW, pracuje w NASA; dr hab. Wojciech Hellwing - kosmolog, profesor Instytutu Centrum Fizyki Teoretycznej PAN; członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. Współpracują ze mną Bartosz Panek i John Beauchamp Zapraszam - Hanna Maria Giza https://patronite.pl.klcw

#49. Kopernik i jego tajemnice

Tue, 17 Oct 2023 09:58:22 +0000

„Nic piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko, co piękne” - mówił ten, dla którego astronomia była źródłem zachwytu. Czasy były niespokojne - i w przestrzeni politycznej, i religijnej - a on patrząc w niebo - przewrócił do góry nogami obowiązujący porządek rzeczy, dokonując rewolucyjnego odkrycia i na zawsze zmieniając myślenie człowieka o otaczającej go rzeczywistości, bo "wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię". W tym roku przypada 550 rocznica urodzin i 480 rocznica śmierci Mikołaj Kopernika. Co naprawdę wiemy o jednym z najsłynniejszych na całym świecie Polaków? Ale - czy na pewno Kopernik był Polakiem? Goście: prof. zw. dr hab. Krzysztof Mikulski - historyk, profesor nauk humanistycznych w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN; prof. dr hab. Andrzej Niedzielski - astronom, astrofizyk, odkrywca planet pozasłonecznych. Wykładowca w Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej; Instytut Astronomii UMK; prof. zw. dr hab. Michał Kokowski - fizyk, filozof, historyk nauki, filozof nauki, historyk idei - pracownik Instytutu Historii Nauki PAN Zapraszam do wysłuchania mojej audycji, którą realizowali Bartosz Panek i John Beauchamp. Hanna Maria Giza

#48. Kobiety rządzą - Hatszepsut

Sun, 13 Aug 2023 07:25:07 +0000

"W obecności całego ludu... wysunął mnie na czoło - bardziej niż Mieszkańca Pałacu. Koronował mnie własnymi rękami. Zostałam wychowana, by stać się Horusem o silnym ramieniu.Nic podobnego nie stało się w odniesieniu do Królów Górnego i Dolnego Egiptu od początku, za pierwszej generacji...Nic podobnego nie znajduje się w rocznikach przodków ani w ustnej tradycji, oprócz tego, co dotyczy mnie.Bowiem mnie ukochał mój rodzic, który działał na moją rzecz od czasu, kiedy byłam w gnieździe Chemmis" - tak głosi hieroglificzna inskrypcja z Czerwonej Kaplicy w Karnaku. Świątynię wybudowała Hatszepsut - pierwsza kobieta faraon. Regentka, która ogłosiła się królem.Czy ktoś miał wątpliwości? O tak! Ale Hatszepsut faraonem musiała zostać, bo chciała.O tej niezwykłej władczyni rozmawiałam z prof. Karolem Myśliwcem, archeologiem i egiptologiem. Audycję realizował Borysław Kozielski. Zapraszam: https://klcw.pl - Hanna Maria Giza Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#47. Kobiety rządzą - Teodora

Tue, 01 Aug 2023 15:45:50 +0000

Kiedy w styczniu 532 roku Zieloni i Niebiescy niespodziewanie, połączyli siły i wszczęli groźną rebelię, doprowadzając do powstania NIKA (co znaczy Zwyciężaj!) - puścili z dymem pół Konstantynopola. Cesarz Justynian I i jego dowódcy wojskowi rozważali ucieczkę ze stolicy. I wtedy na naradę mężczyzn wkracza cesarzowa Teodora - przez historyka bizantyńskiego Prokopiusza z Cezarei nazwana "prostytutką, aktorką, tancerką i nierządnicą" - i jak zaklęcie wypowiada zdanie: "...purpura cesarska jest najwspanialszym całunem”. I cóż się dzieje?! Zawstydzeni wodzowie cesarscy podrywają się do walki! Cesarz rozgromił powstanie! Kim była urodzona na hipodromie Teodora? Jak to się stało, że przywdziała cesarska purpurę i zasiadła na tronie Bizancjum?
O tej niezwykłej kobiecie rozmawiałam z prof. Elżbietą Jastrzębowską w Klubie Ciekawych Wszystkiego, w audycji z cyklu "Kobiety rządzą".
Audycje realizował Borysław Kozielski. Zapraszam: https://klcw.pl - Hanna Maria Giza

Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#46. Rok w kosmosie - Teleskop Jamesa Webba

Wed, 26 Jul 2023 13:17:11 +0000

22 lipca tego roku Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba skończył rok swojej pracy w kosmosie. Jego odkrycia są ekscytujące, a przesłane zdjęcia pokazują jak piękny jest Wszechświat. Teraz naukowcy z całego świata próbują rozszyfrować to bogactwo nowych obrazów uzyskanych dzięki obserwacji Wszechświata w podczerwieni. I wysuwają różne hipotezy: że Wszechświat może liczyć sobie dwa razy więcej lat, niż przyjęto przed laty w uzyskanym konsensusie. Albo, że niektóre z kandydatek na najstarsze galaktyki odkryte przez Webba mogą być w rzeczywistości ciemnymi gwiazdami, których źródłem energii byłaby ciemna materia, a nie fuzja wodoru. Fascynujące!!! Rozmawiałam o tym z prof. Pawłem Aleksandrem Moskalikiem, astronomem, astrofizykiem, profesorem nauk fizycznych - Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN.
Audycję zrealizował Borysław Kozielski. Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego - Hanna Maria Giza.

Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#45. Kobiety rządzą. Wu Zetian

Sun, 09 Jul 2023 16:42:22 +0000

Tak, jak już wyjaśniałam przy okazji pierwszej audycji z cyklu "Kobiety rządzą", której bohaterką była Kleopatra VII, pomysł zrodził się z mojego buntu po przeczytaniu artykułu w Gazeta.pl na temat pierwszej Amerykanki w kosmosie, Sally Ride. Otóż w artykule przytoczono wypowiedź amerykańskiego astronauty Gordona Coopera, który zapytany na konferencji prasowej, czy kobiety powinny brać udział w załogowych misjach kosmicznych, odpowiedział: "Tak, możemy je wysyłać zamiast małp". Jeśli to był żart, to dość szczególny.
Kobiety rządziły światem nie przejmując się opinią mężczyzn, tak jak Wu Zetian, jedyna kobieta, która w VII w.n.e. zasiadała na chińskim tronie, ale nie jako cesarzowa, a jako cesarz! Jej droga po władzę zaczęła się w haremie cesarza Chin, Tang Taizonga, ale to tylko początek opowieści, bo była nałożnicą cesarza, mniszką w klasztorze buddyjskim, żoną następcy tronu, matką kolejnych cesarzy… Niektórzy nazywają ją „krwawą cesarzową”, bo do celu szła po trupach. Czy była podstępna, brutalna, bezpardonowa, jak mężczyźni? Tak. Ale przede wszystkim była błyskotliwie inteligentna, przewidująca i potrafiła zachować zimną krew - jak dobry strateg - w najbardziej dramatycznych sytuacjach. Przez 50 lat rządziła Chinami jako cesarzowa, jako regentka i jako tytularny cesarz. Jak to możliwe? Zapraszam na spotkanie z prof. Małgorzatą Religą - sinologiem, kierownikiem Zakładu Sinologii, Wydział Orientalistyczny Uniwersytet Warszawski.
Realizacja: Borysław Kozielski. Autorka: Hanna Maria Giza.
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#44. Wisła - królowa polskich rzek

Fri, 30 Jun 2023 19:57:50 +0000

Wisłę - najdłuższą polską rzekę, nazywano królową polskich rzek, personifikowano, przyrównywano do kobiety. Jakiej kobiety? Z pewnością nie tej uległej, usypiająco szumiącej. Raczej do tej przekornej, kapryśnej, nieprzewidywalnej, podążającej własnymi ścieżkami, zaskakującej nagłymi decyzjami. Czy ktoś się spodziewał, że w latach osiemdziesiątych XVIII wieku Wisła nieoczekiwanie zacznie współpracować z austriackim zaborcą?! Tak, tak, zdradziła Polskę. Ale potrafiła też zachować się szlachetnie, z klasą. Tak, jak w 1840 r., kiedy postanowiła nie zalewać już więcej Gdańska i położonych w jej delcie Żuław. Wyrwała więc lądowi nowe ujście, tworząc nowe ramię. "To nowe koryto Wisły nie ma dotąd nazwiska - pisał Wincenty Pol - a że się nim Wisła tak poczciwie i raźno ku morzu przebrała, nazwijmy ją tutaj Śmiałą Wisłą". Wisła Śmiała.
Zapraszam na spotkanie z prof. Andrzejem Chwalbą, historykiem i eseistą, autorem wielu książek i publikacji, ale zawsze związanych z historią - a tymczasem ostatnia publikacja to „Wisła. Biografia rzeki”. Realizacja: Borysław Kozielski. Zapraszam - Hanna Maria Giza Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#43. Kobiety rządzą - Kleopatra

Sat, 24 Jun 2023 11:05:12 +0000

Tą audycją, w ramach Klubu Ciekawych Wszystkiego, inauguruję cykl audycji pt. "Kobiety rządzą". Pomysł zrodził się - jak wyjaśniłam na FB na stronie KCW podcast - po przeczytaniu artykułu w Gazeta.pl na temat pierwszej Amerykanki w kosmosie, Sally Ride. W artykule przytoczono szokującą wypowiedź Gordona Coopera, astronauty programów Mercury i Gemini, który zapytany na konferencji prasowej, czy kobiety powinny brać udział w załogowych misjach kosmicznych, odpowiedział: "Tak, możemy je wysyłać zamiast małp".
No, to zobaczmy, jak kobiety rządziły światem, nie przejmując się opinią mężczyzn. Zaczniemy od spotkania z Kleopatrą VII, królową Egiptu, która w świecie zdominowanym przez mężczyzn nie bała się sięgnąć po władzę, uznając ją za swoje prawo i powołanie.
Naszym gościem jest prof. dr hab. Adam Łukaszewicz - papirolog i archeolog śródziemnomorski, profesor UW, pracownik Katedry Epigrafiki i Papirologii na Wydziale Archeologii UW.
Audycję zrealizował Borysław Kozielski. Zapraszam - Hanna Maria Giza
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#42. 4 czerwca 89

Thu, 25 May 2023 22:15:27 +0000

34 lata temu, 4 czerwca 1989 roku - odbyły się w Polsce wybory parlamentarne - pierwsze częściowo wolne wybory w historii Polski po II wojnie światowej.
Młodzi ludzie, z którymi rozmawiałam niedawno o tym wydarzeniu, mówią: "Wybory, jak wybory, odbyły się i mamy to, co mamy. Jak zwykle. I o co tyle szumu?" Nie wiedzą? Nie rozumieją? Są cyniczni? Nie sądzę. Zapytałam więc, jakie wnioski wyciągają z historii? Jeden z maturzystów powiedział: "Układy, zdrady, klęski". Drugi dodał: "Polacy wygrywają bitwy, a przegrywają wojny". Ja też znam tę sentencję. Czy wybory 4 czerwca były tylko wygraną bitwą? Jak z dzisiejszej perspektywy oceniamy konsekwencje i znaczenie wyborów czerwcowych?
Zapraszam do wysłuchania rozmowy, którą nagrałam z wybitnymi historykami: prof.dr hab. Andrzejem Friszke - profesorem nauk humanistycznych, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN i prof. Marcinem Błażejem Zarembą - doktorem habilitowanym nauk humanistycznych, wykładowcą w Wydziale Historii UW.
Audycję zrealizował Borysław Kozielski. Zapraszam - Hanna Maria Giza
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#41. Wiedza tajemna Mistrza Hirama Abiffa - narodziny wolnomularstwa

Mon, 22 May 2023 15:07:10 +0000

Podobno symbolicznym aktem założycielskim masonerii jest zabójstwo Mistrza z powodu tajemnej wiedzy zaklętej w "Słowie" - którą posiadł i nie chciał jej zdradzić. Tak mówi legenda: w X wieku p.n.e. wielki budowniczy i architekt fenicki Hiram Abiff - na polecenie króla Tyru Hirama I przybył do Jerozolimy, aby wznieść świątynię na Górze Moria, dla króla Salomona - syna Dawida. Mistrz Hiram Abiff, jako jedyny człowiek, poprzez wtajemniczenie w „Słowo", posiadł wiedzę uniwersalną, wyjaśniającą wszystkie prawa rządzące Wszechświatem i życiem na Ziemi. Trzej murarze próbowali go zmusić do jej ujawnienia. Co było dalej? Jak powstały Loże wolnomularzy? Jaka jest ich historia? Jak działają? Zapraszam do wysłuchania mojej audycji z cyklu Klub Ciekawych Wszystkiego, której gośćmi są: Prof. Tadeusz Cegielski - historyk, pisarz, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny UW; w latach 2000–2003 wielki mistrz Wielkiej Loży Narodowej Polski. Prof. dr hab. Łukasz Tomasz Sroka - historyk, przewodniczący Rady Dyscypliny Naukowej Historia Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Kierownik Katedry Historii XIX Wieku.
Audycję realizuje Borysław Kozielski. Zapraszam - Hanna Maria Giza
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#40. Jesteśmy dziećmi Wszechświata

Sat, 13 May 2023 11:50:29 +0000

Podobno kosmiczny teleskop Jamesa Webba znowu wbił naukowców w fotele. Publikatory naukowe doniosły ostatnio, że ten kosmiczny detektyw zajrzał w najdalsze zakątki Wszechświata i - zobaczył coś, czego tam nie powinno być. To "coś" astronomowie nazwali "łamaczami Wszechświata". Tego określenia użył m.in. współautor badania przekazu z teleskopu Webba, Joel Leja, astrofizyk z Uniwersytetu Stanowego Penn. To „coś”, to aż sześć dojrzałych masywnych galaktyk w miejscu, gdzie powinny być galaktyczne niemowlęta. Co naprawdę przekazał na Ziemię kosmiczny teleskop Jamesa Webba i co w tym przekazie zszokowało naukowców? Moimi gośćmi byli: Prof. Maciej Bilicki - kosmolog, pracownik Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, zajmuje się kosmologią obserwacyjną, badaniem struktury wielkoskalowej Wszechświata i galaktykami. Prof. Wojciech Hellwing - kosmolog, pracownik Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, zajmuje się kosmologią fizyczną i obliczeniową.
Program realizował Borysław Kozielski. Zapraszam - Hanna Maria Giza
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.pl
Wsparcie: patronite.pl/klcw
Email kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#39. Konstytucja 3 maja. Fakty i mity

Sun, 30 Apr 2023 13:31:57 +0000

"Jak oni śmieli przedsięwziąć odmianę formy rządu, którą ja gwarantowałam?!” "Co za myśl! Toż to sprowadzi do Polski większą część chłopów z Białej Rusi, a tych w pozostałych częściach mojego kraju zbałamuci" - piekliła się caryca Katarzyna na wieść o uchwaleniu Konstytucji przez sejm Rzeczypospolitej, zwany Czteroletnim lub Wielkim. To w Rosji. Wcześniej w Polsce, czyli 3 maja 1791 roku, w katedrze św. Jana zabrzmiało uroczyste Te Deum i zupełnie inne słowa: "Ojczyzna nasza jest już ocalona. Swobody nasze zabezpieczone. Jesteśmy odtąd narodem wolnym i niepodległym. Opadły pęta niewoli i nierządu". I pod sklepienie katedry wzbił się okrzyk radosny: "Król z narodem! Naród z królem!" Dwaj współautorzy Ustawy Rządowej - Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj - nazwą ją póżniej "ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny". Czyżby Konstytucja 3 maja doprowadziła Ojczyznę do śmierci? Co jest prawdą, a co mitem o Konstytucji 3 maja? Prof. dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz - historyk z Instytutu Badań Literackich PAN Prof. dr hab. Piotr Ugniewski - historyk, wykładowca w Wydziale Historii UW Audycję realizuje Borysław Kozielski. Zapraszam. Hanna Maria Giza. Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się". Strona główna podkastu: klcw.plWsparcie: patronite.pl/klcwEmail kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.comOpis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#38. Dokąd prowadzisz, sztuczna inteligencjo?

Wed, 19 Apr 2023 20:45:07 +0000

A gdybyście zobaczyli zdjęcie, na którym papież Franciszek serdecznie ściska dłoń Władimira Putina, dziękując mu za działanie na rzecz pokoju na świecie - jaka byłaby Wasza reakcja? Inteligentny człowiek stworzył sztuczną inteligencję i zaczął się z nią bratać. Rodzi się pytanie: po co? To trwa już ponad 50 lat. I nie zauważył ten inteligentny człowiek, że sztuczna inteligencja powoli przejmuje coraz większą przestrzeń jego życia, która do tej pory należała tylko do niego. Nie zorientował się, czy się zagapił? Musiało minąć pół wieku, żeby ten inteligentny człowiek zaniepokoił się, że sprawy poszły za daleko i że coś z tym trzeba zrobić. A Stephen Hawking ostrzegał, że zaawansowane wersje SI, które zaczną się w przyszłości pojawiać, mogą budzić niepokój. Moimi gośćmi są: Dr hab. inż. Jarosław Arabas - inżynier informatyk, doktor habilitowany nauk technicznych. Specjalizuje się w optymalizacji globalnej i sztucznej inteligencji. Profesor uczelni Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej Dr hab. inż. Szymon Łukasik – profesor, wykładowca w krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej; zajmuje się sztuczną inteligencją i obliczeniami inspirowanymi naturą. Audycję realizuje Borysław Kozielski Zapraszam Hanna Maria Giza.
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

#37. Nie damy ani jednego Żyda

Thu, 13 Apr 2023 20:50:25 +0000

„Żydzi! Okupant przystępuje do drugiego aktu waszej zagłady! Nie idźcie bezwolnie na śmierć! Brońcie się!" – napisano w odezwie Żydowskiej Organizacji Bojowej, wydanej w styczniu 1943 r. Co wiemy o powstaniu w getcie warszawskim? Że rozpoczęło się 19 kwietnia 1943 r. w przeddzień święta Pesach - i trwało 26 dni. Że w powstaniu w getcie zginęło ok. 12 tys. Żydów. Ci, którym udało się przeżyć trafili do obozów koncentracyjnych. Że było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej przez Niemców Europie. Czego o powstaniu w getcie warszawskim nie wiemy?
Moim gościem jest prof. dr hab. Dariusz Stola - historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN, członek Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2014–2019 dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich.
Audycje znajdziecie w podcaście: https://klcw.pl Realizacja: Borysław Kozielski. Zapraszam Hanna Maria Giza.
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

#36. Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu cz. 2.

Sat, 18 Mar 2023 16:48:13 +0000

Dla nas, laików, zainteresowanych historią caput mundi, czyli „głowy świata” - jak już w starożytności nazywano Rzym - początki Wiecznego Miasta toną w mrokach przeszłości. Znamy mit o bliźniętach - Romulusie i Remusie i wilczycy, która ich wykarmiła. Wiemy, że na tych ziemiach żyli Etruskowie - ale kim naprawdę byli, czego dokonali, co po sobie zostawili i dlaczego zniknęli - to już niekoniecznie. Wiemy, że Republika, to prawo rzymskie. Wiemy, jak potężne było Imperium Romanum, ale na czym opierała się ta potęga i jak to możliwe, że trwała przez tyle wieków, mimo zbrodni, które - o dziwno - wcale cesarstwem nie wstrząsały! Moim i Państwa gościem będzie prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska - profesor nauk humanistycznych, archeolożka klasyczna, historyczka sztuki wczesnochrześcijańskiej. Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego https://klcw.pl - Hanna Maria Giza. Audycję zrealizował Borysław Kozielski. Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

# 35. Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu - cz.1.

Tue, 14 Mar 2023 16:34:00 +0000

"Tak, w końcu dotarłem do tej stolicy świata! Widzę teraz wszystkie marzenia mojej młodości... Tylko w Rzymie można zrozumieć Rzym" - pisał Johann Wolfgang von Goethe. Moim i Państwa gościem będzie pisarz, publicysta i tłumacz, pan Jacek Bocheński, autor Trylogii rzymskiej - Boski Juliusz, Nazo poeta, Tyberiusz Cezar. I mając tak znakomitego przewodnika zapraszam na rzymskie drogi śladami literatury i historii. Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego https://klcw.pl Hanna Maria Giza Audycję zrealizował Borysław Kozielski Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się

#34. "Poday ruku Ukrayini - Podaj rękę Ukrainie”

Wed, 22 Feb 2023 18:29:49 +0000

Mordercza wojna, którą rozpętała Rosja w Ukrainie, oparta na kłamstwach i dezinformacji, trwa już rok.
Ile jest ofiar - dokładnie nie wiadomo. Tysiące, tysiące.
Masowe morderstwa ludności cywilnej. Tortury, gwałty kobiet, mężczyzn i dzieci. Masowe uprowadzenia dzieci do Rosji i przymusowa ich rusyfikacja.
Zmuszanie Ukraińców do zabijania swoich. Równane z ziemią obiekty infrastruktury krytycznej, a także ośrodki kultury, nauki, szkoły i szpitale.
Czy nieoczekiwana wizyta prezydenta Stanów Zjednoczonych Joe Bidena w Kijowie jest w stanie zmienić przebieg wojny? Doprowadzić Ukrainę do zwycięstwa i odzyskania zaanektowanych przez Rosję w 2014 roku terenów, z Krymem włącznie? Zapraszam do Klubu Ciekawych Wszystkiego https://klcw.pl i wysłuchania rozmowy z prof. dr hab. Andrzejem Friszke - profesorem nauk humanistycznych, specjalizującym się w historii najnowszej, członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk oraz Polskiej Akademii Umiejętności i prof. dr hab. Mariuszem Wołosem - profesorem nauk humanistycznych, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie; Instytut Historii i Archiwistyki, a także Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk - Hanna Maria Giza. Realizacja audycji Borysław Kozielski. Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego, autorstwa Hanny Marii Gizy, realizowana jest we współpracy z Fundacją "Otwórz się”.

#33. Pępek świata. Jerozolima – Al-Quds – Jeruszalaim

Mon, 13 Feb 2023 20:03:13 +0000

Pępek świata. Jerozolima – Al-Quds – Jeruszalaim "Święte miejsce trzech wielkich religii. Pole bitwy ścierających się cywilizacji. Zarzewie krwawego fanatyzmu i kolebka idei pojednania. Od ponad trzech tysięcy lat fascynuje i przyciąga jak magnes." Jerozolima – Al-Quds – Jeruszalaim. A oto nasi goście:
Prof. dr hab. Jolanta Młynarczyk z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, jest specjalistką w dziedzinie archeologii śródziemnomorskiej, okresów grecko-rzymskiego i bizantyjskiego na Bliskim Wschodzie.
Profesor Dan Bahat - urodzony w Polsce, jeden z najwybitniejszych archeologów izraelskich i znawców historii Jerozolimy. Autor niezliczonych publikacji naukowych i wielu fundamentalnych książek z zakresu archeologii. Realizacja Borysław Kozielski. Zapraszam do wysłuchania mojej audycji na stronie podcastu: https://klcw.pl Hanna Maria Giza

Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego, autorstwa Hanny Marii Gizy, realizowana jest we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

#32. Nasze oczy w kosmosie

Thu, 26 Jan 2023 10:55:39 +0000

Nasze oczy w kosmosie NASA podsumowała miniony rok 2022 przedstawiając w krótkim filmie najważniejsze działania Amerykańskiej Agencji Kosmicznej. Amerykanie naprawdę mają powody do dumy, bo to m.in:

udana Misja Artemis I,
pierwszy test obrony planetarnej,
niezwykłe zdjęcia przesłane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.

Może rozmowa z naukowcami: prof. dr hab. Pawłem Moskalikiem i dr hab. Radosławem Poleskim przekona wątpiących, że inwestowanie w badanie kosmosu i odkrywanie tajemnic Wszechświata, ma sens. Realizacja audycji Borysław Kozielski
Zapraszam Hanna Maria Giza

Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego, autorstwa Hanny Marii Gizy, realizowana jest we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

#31. Tell Qaramel - tajemnice najstarszej osady świata

Fri, 20 Jan 2023 14:33:42 +0000

Tell Qaramel - tajemnice najstarszej osady świata.

Motto Wydziału Archeologii UW brzmi: "Cała Wstecz! Bo przeszłość ma przyszłość!"
Czy realizując to wezwanie archeolodzy mogą wywrócić do góry nogami nasze myślenie o historii ludzkości? I to jeszcze jak!
Do niedawna żyliśmy w przekonaniu, że położone na zachodnim brzegu Jordanu Jerycho może być najstarszym miastem świata. Tymczasem...
Zapraszam do Tell Qaramel, położonego około 27 km na północ od Aleppo i około 65 km na południe od podnóża gór Taurus, w rejon tak zwanego Żyznego Półksiężyca. Właśnie tam polscy archeolodzy, odkrywając kilka ostrzy wykonanych z krzemienia, otworzyli drogę do przełomowego odkrycia:Tell Qaramel, protomiasta sprzed 11 tysięcy lat p.n.e. na terenie ówczesnego Lewantu.
Prof. Ryszard F. Mazurowski - archeolog, kierownik Polskiej Misji Archeologicznej w północnej Syrii.
Dr Marcin Białowarczuk - archeolog, pracownik Wydziału Archeologii UW. Członek ekipy archeologów, którzy prowadzili prace badawcze w Tell Qaramel.

Realizacja Borysław Kozielski
Zapraszam Hanna Maria Giza

Audycję znajdą Państwo na stronie podkastu https://klcw.pl a także na Facebooku oraz YouTube Klub Hanny Marii Gizy.
Wszystkich, którzy chcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów.
Czekam na Wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com

Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego, autorstwa Hanny Marii Gizy, realizowana jest we współpracy z Fundacją "Otwórz się".

#30. Prawdziwe początki Bożego Narodzenia

Mon, 19 Dec 2022 11:45:30 +0000

Obchody święta Bożego Narodzenia chrześcijanie wczesnych wieków zaczęli celebrować po to, aby zastąpić święta innych niechrześcijańskich religii, z których zresztą czerpali pełnymi garściami. Stąd w obchodach Bożego Narodzenia wiele elementów zaadoptowanych ze starożytnych kultów boga słońca, tak silnie obecnych i popularnych w kulturach starożytnego Egiptu czy Rzymu. Taka jest powszechna opinia, poparta badaniami naukowymi. Tymczasem ks. prof. Józef Naumowicz w swojej książce "Prawdziwe początki Bożego Narodzenia" obala tę opinię burząc dotychczasową wiedzę i - odwołując się do wielu czynników: teologicznych, egzegetycznych, chronologicznych i symbolicznych - twierdzi, że powiązanie narodzenia Jezusa z przesileniem zimowym i symboliką solarną nie wywodzi się z wierzeń i praktyk niechrześcijańskich, ale z typologicznej interpretacji Biblii i dziejów zbawienia. Prof. dr hab. Magdalena Zowczak - profesor nauk humanistycznych, wykładowca w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, kieruje Zakładem Etnologii Polski i Europy, kierownik Zakładu Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych, Ks. prof. dr hab. Józef Naumowicz - patrolog, badacz historii starożytnej i historii wczesnego chrześcijaństwa, wykładowca w w Wydziale Nauk Społecznych i Historycznych UKSW w Warszawie. Realizacja Borysław Kozielski. Zapraszam Hanna Maria Giza Audycję znajdą państwo na stronie podkastu: https://klcw.pl a także na Facebooku i YouTube. Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów. Czekam na wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją Otwórz się.

Wielki Wybuch - czyli narodziny Wszechświata. A jeśli to nieprawda - to co wtedy...?

Fri, 16 Dec 2022 16:24:19 +0000

Big Bang czyli Wielki Wybuch, niemal 13 mld 800 mln lat temu spowodował narodziny Wszechświata. Z potężnej eksplozji jednego punkciku, osobliwości, wyłoniły się przestrzeń i czas, materia i energia. Z tą teorią już się oswoiliśmy. Ale jeśli przed Wielkim Wybuchem nie było przestrzeni, to nie mogło być żadnego punktu w tej przestrzeni. A to by znaczyło, że Wszechświat wyłonił się z próżni - czyli z nicości? Czy wobec tego teoria Wielkiego Wybuchu - taka, jaką znamy - w ogóle ma sens? Jeżeli materia - no i jeszcze coś - bo przecież samej "zwykłej" materii jest tylko około 6% w całym Wszechświecie - nie wystrzeliła z eksplozji osobliwości - to co się wydarzyło? A może Wszechświat wymknął się z brzucha czarnej dziury? Co dało początek istnienia wszystkiego co jest we Wszechświecie? Zaprosiłam do Klubu Ciekawych Wszystkiego dwóch wybitnych naukowców: Dr Nikodem Popławski - fizyk i astrofizyk, wykładowca fizyki i koordynator fizyki w Katedrze Matematyki i Fizyki Uniwersytetu New Haven. Łączymy się on line z New Haven w Stanach Zjednoczonych. Dr hab. Wojciech Hellwing - kosmolog, pracownik Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, zajmuje się kosmologią fizyczną i obliczeniową. Realizacja Borysław Kozielski. Zapraszam Hanna Maria Giza Audycję znajdą państwo na stronie podcastu: https://klcw.pl a także na Facebooku i YouTube. Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów. Czekam na wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją Otwórz się.

#28. Być kobietą - szczęście czy przekleństwo?

Fri, 25 Nov 2022 14:05:16 +0000

Demostenes, polityk starożytnej Grecji, w jednej ze swoich słynnych Mów określił funkcje kobiet krótko: „Hetery służą nam do rozkoszy, konkubiny na co dzień, małżonki – by zapewnić sobie legalne potomstwo i wierną strażniczkę domowego ogniska." Poeta Semonides z Amorgos w wierszu O kobietach - pierwszym mizoginistycznym dziele literatury zachodniej - porównywał kobiety do psa, świni, osła, klaczy czy małpy. Nawet filozof Arystoteles uważał, że kobieta jest „uszkodzonym, skarlałym samcem”, bo nie potrafi wyprodukować nasienia". Upłynęło ponad 2 tys. lat i...? Jaką cenę ma kobieta? "Zamówiona z katalogu lub przez Internet - już od 5000 dolarów. Wylicytowana na aukcji dziewic – nawet powyżej 1 miliona euro. Kupiona na targu w Bułgarii – od 350 dolarów. Wykonana z silikonu lub seksrobot – od 4000 funtów." Czy małżeństwo, rodzina, będą miały w przyszłości jeszcze jakikolwiek sens? Zapraszam na spotkanie z historyczkami UW: prof. Dobrochną Kałwą, prof. Anetą Pieniądz oraz Violettą Rymszewicz - autorką książki „Ile kosztuje żona?”. Realizacja: Borysław Kozielski Zapraszam. Hanna Maria Giza Audycję znajdą państwo na stronie podcastu: https://klcw.pl a także na Facebooku i YouTube. Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów. Czekam na wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com
Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją "Otwórz się"

#27. Pojedynek tytanów. Piłsudski - Dmowski

Thu, 10 Nov 2022 21:22:58 +0000

Nie pamiętam, kto powiedział, że "Polska odrodzona po 1918 roku to w zasadzie historia dwóch ludzi: Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego". Czy rzeczywiście? Piłsudski nazwał Dmowskiego "jedynym politykiem, z którym warto dyskutować", choć nie ukrywał, że dzielą ich trudne do pokonania różnice. Dmowski odpowiedział, że Piłsudski "to niewątpliwie wielki człowiek, choć nie mogliśmy w niczym uzgodnić naszych poglądów". Ale poza oficjalnymi oświadczeniami, Dmowski wyrażał się o Marszałku mniej dyplomatycznie. W liście do Stanisława Grabskiego pisał: "a otrzymawszy posadę boga od jełopów, którzy go otaczają, usiłuje być większym, niż go Pan Bóg stworzył". Piłsudski znany z ciętego, żołnierskiego języka, w odniesieniu do swojego największego rywala zachował umiar. Jaka jest prawda? Oto nasi goście: Prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie Dr hab. Maciej Górny - historyk, doktor nauk humanistycznych, pracuje w Zakładzie Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX–XX wieku w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Redaktor naczelny "Acta Poloniae Historica". Zapraszam do wysłuchania audycji audycji w podcaście https://klcw.pl Hanna Maria Giza Realizacja: Borysław Kozielski Klub Ciekawych Wszystkiego znajdziecie również na YouTube i na Facebooku. Czekam na maile: klub.ciekawych@gmail.com

#26. Kryminalna Italia

Sat, 22 Oct 2022 14:37:37 +0000

Czy ktoś z państwa wie, dlaczego Wenecję ciągle zalewa Acqua Alta? Dlaczego tama budowana od 2003 roku, z ogromnym nakładem funduszy europejskich, ciągle nie działa tak, jak trzeba? Czy ktoś wie, dlaczego jeden z najbardziej znanych sycylijskich mafiosów dobrowolnie oddał się w ręce policji, a raczej jednego konkretnego komisarza? Jak nam kojarzy się Italia? Dolce Vita! Radość i smakowanie życia, niepowtarzalna włoska kuchnia - nie tylko pizza, spagetti, kawa i wspaniałe wino. Wszechobecne skutery i słońce. I zabytki, zabytki! Ten sielankowy obraz Italii trochę burzą autorzy powieści kryminalnych - Donna Leon i Andrea Camilleri. Amerykanka i Sycylijczyk. Zapraszam więc do kryminalnej Italii. Oto goście: Sebastiano Giorgi - dziennikarz, redaktor naczelny Gazzetta Italia i dr Tomasz Skocki - italianista, wykładowca w Katedrze Italianistyki UW. Realizacja - Borysław Kozielski. Zapraszam Hanna Maria Giza Audycję znajdą państwo na stronie podcastu: klcw.pl a także na Facebooku i YouTube. Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów. Czekam na wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją Otwórz się

#25. Nobel za neandertalczyka

Mon, 10 Oct 2022 11:09:36 +0000

Audycja Hanny Marii Gizy. Czy to możliwe, że geny neandertalczyka - żyjącego od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy lat temu - mają wpływ na to, kto z nas zachoruje np. na Covid-19, a kto nie? Okazuje się, że tak. To szokujące odkrycie - że geny wymarłych hominidów wpływają na reakcję naszego układu odpornościowego na infekcje - przyniosło prof. Svante Pääbo, szwedzkiemu paleobiologowi, specjaliście w dziedzinie genetyki ewolucyjnej, Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii. Zapraszam na spotkanie z dr Martyną Molak i dr Mateuszem Bacą z Centrum Nowych Technologii, Laboratorium Paleogenetyki i Genetyki. Audycję znajdą państwo na stronie podcastu: klcw.pl Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego dowolną sumą na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów. Czekam na wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com Hanna Maria Giza. Audycja Klub Ciekawych Wszystkiego autorstwa Hanny Marii Gizy jest realizowana we współpracy z Fundacją Otwórz się

#24. Wy pytacie, ja odpowiadam

Sat, 13 Aug 2022 09:53:00 +0000

Obiecałam Wam tę audycję, drodzy, kochani Słuchacze. Ci dawni, z którymi moja znajomość antenowa trwa już bez mała 30 lat i związana jest z antenami Polskiego Radia - Trójki a później Dwójki. A także ci nowi, którzy w podcastach wytropili Klub Ciekawych Wszystkiego całkiem niedawno - w ciągu ostatniego roku.
Obiecałam, że odpowiem na pytania, sugestie i propozycje przesłane drogą mailową. I dotrzymuję słowa.
Dzisiaj nie jestem w stanie odpowiedzieć na wszystkie maile. Nie jest to możliwe podczas jednej audycji, ale daję słowo, że wrócę do nich.
I mam nadzieję, że będą kolejne, nowe z pytaniami i propozycjami, bo: WASZ GŁOS NAPRAWDĘ SIĘ LICZY!

Od roku jestem z Wami w podcaście klcw.pl i oczywiście dzięki Wam.
Ale to też zasługa p. Borysa Kozielskiego, który realizuje moje audycje. Dzisiejszą również.
Bądźmy razem.
Zapraszam - Hanna Maria Giza

#23. Tajemnice Księgi nad Księgami i midrasze

Wed, 06 Jul 2022 20:33:39 +0000

Tora jest świętą Księgą judaizmu. Jest Księgą nad Księgami dla Żydów na całym świecie.
Ale są dwie Tory, w których są np. dwa różne opisy stworzenia świata, dwa różne opisy stworzenia człowieka. Tak, jakby Bóg wahał się, nie był pewien swoich decyzji.
Te zaskakujące niejasności, próbują wyjaśnić midrasze, z których dowiadujemy się m.in. że za grzech pierworodny nie ponosi odpowiedzialności, nieświadoma zakazu, Ewa, która zerwała owoc z drzewa poznania dobra i zła. A kto? Adam, który nie powiedział jej o zakazie Boga!
"Midrasz jest poszukiwaniem. Chce wedrzeć się między wydarzenia, zdania, słowa Księgi. Zadaje sobie pytanie pierwsze - "Dlaczego?" Nigdy nie kwestionuje prawdy i kształtu Tory. Jest odważny i swobodny. Nigdy się nie kończy” - czytamy w notce wydawniczej polecającej książkę "Księga na Księgami. Midrasze”.
O tych fascynujących sprawach rozmawiałam z autorem prof. Pawłem Śpiewakiem.
Audycję zrealizował Borys Kozielski.
Zapraszam serdecznie Hanna Maria Giza
Podcast: klcw.pl

Wszystkich, którzy zechcieliby wesprzeć Klub Ciekawych Wszystkiego na konto: patronite.pl/klcw serdecznie powitam w gronie Patronów.
Czekam na Wasze maile: klub.ciekawych@gmail.com

#22. Kim pani jest, Anno Frajlich?

Sat, 11 Jun 2022 20:50:27 +0000

Mogła urodzić się we Lwowie - przyszła na świat w Kattatałdyku na Uralu.
Mogła wychowywać się wśród - środkowoazjatyckiej przyrody, w urzekającym krajobrazie Kirgizji - dzieciństwo i młodość spędziła w powojennym Szczecinie.
Mogła pracować i żyć w Warszawieo ukończeniu filologii polskiej w Uniwersytecie Warszawskim, w nowym mieszkaniu z mężem i małym synkiem - wyruszyła w drogę w poszukiwaniu miejsca na ziemi, z poczuciem wypędzenia i bezdomności. Przez Wiedeń, Rzym do Nowego Jorku, miejsca, które po wielu latach nazwała "łodzią i przystanią".
Mogła rozdzierać szaty, płakać i karmić się traumą - wykładała w Uniwersytecie Columbia, uzyskała tytuł doktora slawistyki - i pisała, pisała, pisała.
Zapraszam na spotkanie z osobą niezwykłą, dr Anną Frajlich - poetką, pisarką, slawistką.
Hanna Maria Giza

Audycję zrealizował Borys Kozielski.

Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com

Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#21. Złoto Scytów zagrabione przez Rosjan

Thu, 26 May 2022 08:04:56 +0000

Pracownicy Muzeum Krajoznawczego w Melitopolu zostali zmuszeni do klęczenia, z pistoletami przystawionymi do głów i poddani przesłuchaniu przez rosyjskich żołnierzy. Nie zdradzili miejsca ukrycia eksponatów muzealnych m.in. kolekcji złota Scytów.
A jednak znalazł się ktoś, kto również znał tę kryjówkę i Rosjanie ukradli skarb.

O Scytach, którzy wypijali krew pierwszego zabitego wroga, a do wspólnej uczty dopuszczali tylko tych wojowników, którzy posiadali puchar sporządzony z czaszki swojej ofiary, opowiedzą goście Klubu Ciekawych Wszystkiego:
Prof. Władysław Duczko - archeolog specjalizujący się w dziejach i sztuce wczesnośredniowiecznej Skandynawii, Europy Wschodniej, Polski oraz Bizancjum, i Paweł Dziechciarz - doktorant w Ośrodku Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej przy Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego.
Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#20. Wybrał Księżyc zamiast piwa

Tue, 03 May 2022 09:16:08 +0000

Jakaż to musiała być pasja, skoro udało mu się przekonać ojca, który chciał, aby został browarnikiem i przejął rodzinny interes, skoro przez wiele lat z uporem odbudowywał swoje wielkie obserwatorium astronomiczne strawione przez pożar i własnoręcznie wykonał pięćdziesięciometrowy teleskop, skoro precyzyjnie narysował niebo, czyli zilustrował opracowany przez siebie Atlas nieba, skoro trzysta lat przed tym, zanim człowiek postawił nogę na Księżycu, Jan Heweliusz zdołał dokładnie zbadać powierzchnię naturalnego satelity Ziemi.
Ale jak zdołał umieścić na niebie Tarczę Sobieskiego? I co go łączyło go z polskim monarchą?

Oto nasi goście:
Prof. Dorota Folga-Januszewska – historyk sztuki, muzeolog, krytyk, doktor habilitowana nauk humanistycznych. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wicedyrektor Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Inicjatorka i kurator wystawy Księżyc i Tarcza Sobieskiego w wilanowskiej siedzibie króla Jana III.

Prof. dr hab. Jarosław Włodarczyk - astronom, pracownik Instytutu Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN.
Zajmuje się historią astronomii; astronomią starożytną; astronomią w XVI i XVII wieku; teorią ruchu Księżyca; popularyzacją nauki.
Autor wielu książek popularno-naukowych m.in. Księżyc w nauce XVII wieku. Od astronomii do fizyki.

Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#19. Kim jest Wilga?

Thu, 28 Apr 2022 16:42:57 +0000

Andrzejek był tak maleńki, kiedy jego ojciec porzucił rodzinę, że nie zdołał zapamiętać, jego twarzy.
Kiedy miał niespełna 11 lat, w wypadku zginęła jego mama.
To mogłaby być historia, jakich wiele - ale nie jest.
Gdzie przepadł nastolatek, który musiał przyjąć trudny poród i ukrywać niemowlę przed ludźmi, którzy objęli władzę?
Co się stało z malutką dziewczynką, która przyszła na świat, kiedy za oknem śpiewała wilga?

Gościem Klubu Ciekawych Wszystkiego jest autorka powieści pt. Wilga, pani Joanna Rostropowicz-Clark - pisarka i publicystka, mieszkająca w Stanach Zjednoczonych.
Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#18. Mesco dux Polonie baptizatur

Tue, 05 Apr 2022 12:48:49 +0000

możliwe, że papież nie potwierdził tego aktu bullą? Że cesarz niemiecki nie pogratulował sąsiadowi?
Czy to możliwe, że nie odnotowali radośnie tego wydarzenia mnisi z klasztorów w sąsiednich państwach, ani ci, którzy przybyli do Polski razem z Dobrawą?

Zapiski na temat tego wydarzenia - uznawanego przecież za przełomowy moment w historii Polski - pojawiły się w Kronikach dopiero dziesiątki lat później. Na dodatek sprzeczne ze sobą. Nawet data budzi wątpliwości.
Czy chrzest Mieszka rzeczywiście się odbył?

Naszymi gośćmi, którzy pomogą wyjaśnić zagadkę, są:
Prof. dr hab. Hanna Koćka-Krenz - archeolog, prof. nauk humanistycznych na Wydziale Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Prof. dr hab. Józef Dobosz - historyk, mediewista, nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych, kierownik Zakładu Historii Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej.

Prof. dr hab. Tomasz Jasiński - historyk, mediewista, prof. zwyczajny i kierownik Zakładu Źródłoznawstwa i Nauk Pomocniczych Historii w Instytucie Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/
guid: https://www.wikidata.org/wiki/Q111496673

#17. Polityka kontra nauka

Tue, 22 Mar 2022 09:18:59 +0000

"Jeśli zablokujesz współpracę z nami - to kto uratuje ISS (Międzynarodowa Stacja Kosmiczna) przed niekontrolowaną deorbitacją i spadnięciem na Stany Zjednoczone lub Europę?" - taką groźbę na Twitterze skierował pod adresem prezydenta USA Joe Bidena szef rosyjskiej agencji kosmicznej Dmitri Rogozin.
Czy sankcje związane z inwazją Rosji na Ukrainę mogą rzeczywiście wpłynąć na współpracę na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej?
W jakim stopniu nauka jest uzależniona od polityki?
Rozmawiam o tym z prof. dr hab. Pawłem Moskalikiem - astrofizykiem, profesorem zwyczajnym w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.
Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza

Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#16. Zabić cara!

Mon, 07 Mar 2022 19:58:14 +0000

W czwartek 24 lutego 2022 r. o godzinie 3.45 polskiego czasu rosyjskie wojska Putina zaatakowały Ukrainę. Trwa okrutna, mordercza wojna. Zabijani są mężczyźni, gwałcone kobiety, zabijane dzieci.

"Gdzie jest Brutus? Czy jest w Rosji Brutus? Czy jest w rosyjskim wojsku bardziej skuteczny pułkownik Stauffenberg?" - napisał na Twitterze Lindsey Graham - jeden z najbardziej wpływowych republikańskich senatorów w Stanach Zjednoczonych - i dodał: "Jedyny sposób, w jaki można zakończyć tę wojnę, to jeśli ktoś w Rosji zdejmie tego gościa. Zrobiłby swojemu krajowi i światu wielką przysługę".
Rosja ma długą i - krwawą tradycję zabijania swoich władców. O niektórych w tej audycji opowiemy.

Oto nasi goście:
Prof. dr hab. Andrzej Paczkowski - historyk, naukowiec, wykładowca akademicki, profesor nauk humanistycznych. Pracownik Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Zakład Najnowszej Historii Politycznej.
Prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie.

Audycję realizuje Borys Kozielski

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Oficjalna strona podkastu: klcw.pl
Darczyńcy: patronite.pl/klcw
Adres kontaktowy: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#15. Oddamy wam zbroję - wy dajcie nam manuskrypt!

Sun, 20 Feb 2022 15:34:07 +0000

Bezcenna XV-wieczna Kronika Korwina, będąca własnością Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu, za młodzieńczą zbroję Zygmunta II Augusta?
"Nie wyobrażam sobie tego, że rząd Rzeczypospolitej Polskiej byłby w stanie ograbić swój własny kraj z jednego najcenniejszych dóbr kultury i sztuki. To byłaby zbrodnia na naszej kulturze" - powiedział prof. Arkadiusz Wagner.
Posłowie partii rządzącej w projekcie ustawy sejmowej, mającej usankcjonować de facto wywłaszczenie Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu, określają tę propozycję "odwzajemnieniem gestu przyjaźni".
Z jednej strony "zbrodnia na kulturze" - z drugiej "gest przyjaźni”?

Oto nasi goście:
Dr hab. Arkadiusz Wagner - historyk sztuki, prof. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, wykładowca w Katedrze Mediów Drukowanych i Cyfrowych w Instytucie Badań Informacji i Komunikacji UMK.

Prof. dr hab. Tomasz Jasiński - historyk mediewista, wykładowca w Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kierownik Zakładu Źródłoznawstwa, wieloletni dyrektor Biblioteki Kórnickiej PAN.

Zapraszam.
Hanna Maria Giza

Podcast: klcw.pl
Konto: patronite.pl/klcw
Adres: klub.ciekawych@gmail.com

Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#14. Dzielni wojownicy w podkasanych portkach. Słowianie

Fri, 11 Feb 2022 14:39:09 +0000

Nie stworzyli imperium, nie spisali swoich dziejów, nie zbudowali wyróżniającej się cywilizacji ani kultury. Ale podbili Saloniki i Konstantynopol. Kim byli Słowianie?
Prymitywnymi rolnikami, biednymi i brudnymi, mieszkającymi w prymitywnych ziemiankach analfabetami?
Czy okrutnymi wojownikami u boku brutalnych Awarów razem z nimi podbijającymi kraje imperium rzymskiego i Bliski Wschód?
Zapraszam na spotkanie z prof. Władysławem Duczko - polskim archeologiem specjalizującym się m.in. w dziejach wczesnośredniowiecznej Skandynawii, Europy Wschodniej i Polski.
Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#13. Historia Rusi. Korzenie Ukrainy

Mon, 31 Jan 2022 13:55:21 +0000

"Nie ma takiego kraju - Ukraina! To fikcyjna rzeczywistość, wymyślona przez ludzi, którzy nienawidzili Rosji i tych, których nazywa się Ukraińcami" - stwierdził w 2009 rosyjski dziennikarz telewizyjny i politolog - Michaił Leontiew.
Nie ma Ukrainy? Sięgnijmy zatem do zamierzchłej przeszłości. Kiedy naprawdę zaczyna się historia Rusi?
Czy w roku 862, kiedy Ruryk, Szwed z plemienia Rusów - pochodzący z regionu Roslagen na północ od Sztokholmu - opanował tereny wschodniosłowiańskie?
Czy kiedy jego następca Oleg Mądry przeniósł stolicę z Nowogrodu do Kijowa, zwanego wówczas Könugard?
A może kiedy Ruś Kijowska wraz z księciem Włodzimierzem, z pochodzenia Szwedem, przyjęła chrzest w Korsuniu na Krymie w roku 988 - z rąk greckich duchownych z Konstantynopola?

Moimi gośćmi w Klubie Ciekawych Wszystkiego są:
prof. Władysław Duczko - polski archeolog, wykładowca w szwedzkim uniwersytecie w Uppsali, a także w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku i prof. dr hab. Andrzej Chwalba - historyk, wykładowca w Uniwersytecie Jagiellońskim.
Zapraszam.
Hanna Maria Giza
klcw.pl
adres: klub.ciekawych@gmail.com
patrinite.pl/klcw

Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#12. Złoto i beryl w kosmosie

Sun, 16 Jan 2022 17:40:24 +0000

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba został wyniesiony w przestrzeń kosmiczną 25 grudnia 2021r. przez rakietę Ariane 5.
18 sześciokątnych luster wykonanych z berylu pokrytego złotem.
Beryl - ze względu na właściwości termiczne i mechaniczne w bardzo niskich temperaturach.
Złoto - bo dzięki niemu lustro będzie odbijało promieniowanie podczerwone.
Średnica zwierciadła teleskopu po rozłożeniu to 6,5 m.
Powierzchnia zbierająca promieniowanie - 25 m².
Webb musi pokonać odległość 1,5 mln km. od Ziemi do punktu libracyjnego L2.
Być może niektóre słuchaczki jękną: „Ale czy w związku z tym trzeba było wystrzelić w kosmos aż tyle złota?! Ileż biżuterii można byłoby z niego zrobić!” Ano, zobaczymy!

Naszym gościem będzie prof. dr hab. Paweł Moskalik - astrofizyk, profesor zwyczajny w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#11. Paradoksy nocy betlejemskiej

Sun, 19 Dec 2021 14:01:06 +0000

Jest taka polska kolęda, która na zakończenie mszy pasterskiej wybucha, jak grzmot z jasnego nieba pod sklepienie każdej świątyni - protestanckiej, katolickiej, prawosławnej.
"Bóg się rodzi - moc truchleje,
Pan niebiosów - obnażony,
Ogień krzepnie - blask ciemnieje,
Ma granice - Nieskończony.
Wzgardzony - okryty chwałą,
Śmiertelny - Król nad wiekami.”

Ta kolęda, której tekst napisał XVIII wieczny poeta Franciszek Karpiński, najpełniej chyba wyraża paradoksy nocy betlejemskiej. Czy na pewno wiemy, co śpiewamy?
Czy wiemy, dlaczego transcendentny Bóg postanowił wejść w dzieje ludzkości w sposób tak zaskakujący?
Czy na pewno wiemy, czym jest Boże Narodzenie?

Zapraszam do wysłuchania ekumenicznej rozmowy, w której udział biorą duchowni trzech Kościołów chrześcijańskich:
Ks. Piotr Gaś - duchowny luterański.
Ks. prof. Sławomir Pawłowski - duchowny katolicki, pallotyn.
Ks. dr Doroteusz Sawicki - duchowny prawosławny.

Podcast: klcw.pl

Zapraszam
Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#10. Ziemia planetą wirusów

Wed, 08 Dec 2021 12:56:45 +0000

"Czy wiesz, że wirusy spadają na ciebie miliardami każdego dnia z najwyższych warstw atmosfery? Że pławisz się w bilionach ich cząstek podczas kąpieli w oceanie, a ich monstrualne wersje żyją w rurkach twojego klimatyzatora? Albo wreszcie - że twoje własne geny usiane są szczątkami dawno już umarłych wirusów, które w prehistorii zaatakowały przodka naszego gatunku, a potem zwyczajnie utknęły w naszym genomie?" A skąd ja to wiem? Z książki Planeta wirusów. Czy wirusy sterują życiem na Ziemi? - Carla Zimmera. Gościem Klubu Ciekawych Wszystkiego będzie dr hab. Szymon Drobniak, biolog ewolucyjny i zoolog, Instytut Nauk o Środowisku UJ, tłumacz książki Planeta wirusów. Zapraszam. Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#09. Śmiertelne żniwo. Historia epidemii na świecie.

Sun, 05 Dec 2021 20:18:09 +0000

Śmiertelne żniwo. Historia epidemii na świecie.

Epidemie nękają ludzkość od starożytności.
Nie wszystkie zostały wywołane przez wirusy - np. tzw. Czarną śmierć w XIV w. spowodowała pałeczka dżumy, czyli bakteria!
Popularna była wersja, że to okręty Marco Polo, powracającego do Wenecji z Chin i Mongolii, przywlokły zakażone dżumą szczury, tymczasem Marco Polo zmarł w 1324 r. a więc 23 lata przed wybuchem epidemii.
Czarna śmierć, ospa prawdziwa, cholera, hiszpanka, HIV, covid-19 - skąd przyszły i dlaczego tak trudno się je zwalcza?

Naszym gościem będzie dr Piotr Paluchowski, wykładowca w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym.
Zapraszam klcw.pl
Hanna Maria Giza

#08. Polaków problem z niepodległością

Wed, 10 Nov 2021 20:46:53 +0000

Być może się mylę, ale wydaje mi się, że jeśli chcemy zrozumieć, co naprawdę znaczyło/znaczy "odzyskanie Niepodległości w 1918 troku", powinniśmy spojrzeć na to wydarzenie w szerszej perspektywie. Może nawet sięgnąć w głąb naszej historii.
Józef Piłsudski podjął próbę wywołania powstania antyrosyjskiego już w sierpniu 1914 roku. Zakończyła się, niestety, fiaskiem. Polskie społeczeństwo nie udzieliło poparcia oddziałom strzeleckim. Nawet Henryk Sienkiewicz nie wpuścił strzelców do swojego dworku.
I tu rodzi się pytanie o naszą polską intuicję, o instynkt samozachowawczy, o umiejętność wykorzystania sytuacji dla dobra kraju.

Bitwa pod Grunwaldem (1410) - świadomie przez Jagiełłę niewykorzystane zwycięstwo militarne.
Hołd pruski (1525) - Zygmunt I Stary zmarnował szansę dyplomatycznego pozbycia się krzyżaków przyjmując hołd Albrechta Hohenzollerna.
Tzw. Hołd ruski (1611) - złożony królowi Polski Zygmuntowi III Wazie i królewiczowi Władysławowi - jak napisano w Pamiętniku lwowskim: "był aktem tak sławnym, wielkim i nigdy w Polsce niewidzianym".
W tle i rokowania i akcja zbrojna - zwycięska bitwa pod Kłuszynem z przeważającymi wojskami ruskimi.
Bitwa pod Wiedniem (1683 r) - nie wykorzystana politycznie z powodu niekonsekwencji Polaków, anarchii szlachty i słabości dyplomacji Polski.
Bitwa warszawska, zwana Cudem nad Wisłą (1920) - zdaniem brytyjskiego polityka i dyplomaty Edgara D’Abernon'a, była jedną z osiemnastu przełomowych bitew w historii świata.
15 października 1920 r. delegacje polskie i sowieckie zawarły w Rydze zawieszenie broni, a w marcu 1921 na jego bazie zawarty został traktat pokojowy, który na osiemnaście i pół roku uregulował stosunki polsko-sowieckie i wytyczył polską granicę wschodnią.
Czy ten traktat dla Polski był korzystny? Czy wykorzystaliśmy swoją szansę po odniesionym zwycięstwie?

Prof. dr hab. Andrzej Chwalba - historyk, specjalista w dziedzinie historii XIX i XX wieku. Wykładowca UJ, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Prof. dr hab. Mariusz Wołos - historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie.

Zapraszam. Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#07. Oswoić śmierć

Fri, 29 Oct 2021 19:16:46 +0000

"Umarłych wieczność, dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci" - napisała Wisława Szymborska.

Prof. dr hab. Magdalena Zowczak - kierownik Zakładu Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych
w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Zajmuje się antropologią religii: studia nad apokryfem, modlitwą i ofiarą, ikonografią sztuki sakralnej, współczesną ekspresją religijną oraz jej związkami z tożsamością;

Prof. dr hab. Paweł Łuków - filozof i etyk, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, specjalności naukowe: etyka normatywna, etyka Immanuela Kanta, współczesne etyki kantowskie, bioetyka, filozofia medycyny.

Jedni odwiedzając cmentarze modlą się za zmarłych. Inni na grobach bliskich grają w kości. Jeszcze inni przynoszą zmarłym jedzenie, albo puszczają na cmentarzu latawce, żeby poleciały do nieba. Są też tacy, którzy skremowane prochy zmarłych rozsypują w rzece lub na wietrze. Albo
zamiast pogrzebu, wystawiają zwłoki drapieżnym ptakom na pożarcie.
Jedni płaczą i pogrążają się w zadumie. Inni - przebrani za kościotrupy - tańczą i śpiewają.
Czy jesteśmy w stanie przyjąć te wszystkie zwyczaje pogrzebowe z szacunkiem - bez znajomości kodów kulturowych?

Zapraszam.
Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#06. Seks, miłość i średniowiecze

Fri, 22 Oct 2021 14:43:12 +0000

Chyba żadna z epok nie została tak zafałszowana stereotypami i nieprawdziwymi opisami - jak średniowiecze: intelektualne mroki, ciemnogród, czarownice i stosy, kobiety zakuwane w pasy cnoty, surowe zakazy dotyczące cielesności.
A tymczasem w średniowieczu kobiety kochały i pożądały, oddawały się rozkoszom cielesnym albo same wybierały wstrzemięźliwość, zdradzały i spiskowały. Wymyślały tysiące podstępów, żeby przechytrzyć rzeczywistość.

Nasi goście:
Prof. Aneta Pieniądz - historyczka, mediewistka, adiunkt Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Prof. Grzegorz Pac - historyk, mediewista, wykładowca na Wydziale Historii UW.

Zapraszam na stronę klcw.pl
Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#05. Sztuka w czasach pandemii

Sat, 02 Oct 2021 13:26:50 +0000

No i utknęliśmy w pandemii. A co ze sztuką w czasie zarazy? Trzy artystki malarki mówią: - "W czasie pandemii skupiam się na radykalnej i niepokojącej zmianie, na zakazach społecznych". - "Izolacja nie jest dla mnie trudna do zniesienia, bo moja praca wymaga izolacji i sama ją sobie narzucam." - "Dzięki myśleniu o sztuce zdarza mi się zupełnie zapomnieć o wirusie”. Internauci ochoczo wyprowadzili postaci ludzkie z dzieł Leonarda da Vinci czy Botticellego "na kwarantannę" a wprowadzili służby dezynfekujące pomieszczenia przedstawione na obrazach. A muzea? Podobno aż 75% muzeów nie było przygotowanych do realizacji zadań w okresie pandemii. Po co komu sztuka w takim czasie? A jeśli - to jaka? Goście: Dr hab. Dorota Folga - Januszewska - historyk sztuki, muzeolog, krytyk, doktor habilitowana nauk humanistycznych, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, prowadzi pracownię Teorii i Eksperymentu na Wydziale Grafiki. Wicedyrektor Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. dr Maria Anna Potocka - krytyk, kurator i teoretyk sztuki, autorka książek z zakresu filozofii sztuki, doktor nauk humanistycznych. Dyrektor Galerii Sztuki Współczesnej „Bunkier Sztuki” w Krakowie oraz dyrektor Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK. Zapraszam na stronę klcw.pl Hanna Maria Giza Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#04. Ostatni telefon z WTC

Sat, 11 Sep 2021 07:00:00 +0000

Ostatni telefon z World Trade Center: "Jesteśmy za młodzi, żeby umierać". 11 września 2001 r. Zginęły 2973 osoby, nie licząc 19 porywaczy i 26 osób nadal oficjalnie uznawanych za zaginione. Wśród tych, którzy zginęli w zamachu było także sześcioro Polaków. Dodatkowe ofiary, to ponad 300 funkcjonariuszy straży pożarnej i policji, którzy zginęli w trakcie akcji ratunkowej. W dwudziestą rocznicę tamtych wydarzeń porozmawiamy o tej tragedii i jej konsekwencjach. Oto nasi goście: Dr hab. Bohdan Szklarski - politolog, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w amerykanistyce, kulturze politycznej, przywództwie politycznym oraz teorii demokracji. Dr hab. Marek Konrad Madej - politolog, adiunkt na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, Katedra Studiów Strategicznych i Bezpieczeństwa Międzynarodowego. Naszym gościem będzie także pan Kazimierz Pieńkawa, Polak mieszkający w Nowym Jorku, informatyk i menedżer IT. Zapraszam: Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#03. Z drugiej strony czarnej dziury

Thu, 09 Sep 2021 13:55:28 +0000

Dan Wilkins, astrofizyk z zespołu badawczego Uniwersytetu Stanford obserwującego promieniowanie rentgenowskie emitowane przez supermasywną czarną dziurę, znajdującą się w odległości 800 mln lat świetlnych od Ziemi, nie ukrywał swojego zdumienia: "Po jasnych, błyskających promieniach rentgenowskich wystąpiły później mniejsze promienie i w nieco innych kolorach. Wyglądały, jakby odbijały się z drugiej strony czarnej dziury. To niezwykłe zdarzenie, biorąc pod uwagę, że czarne dziury są bardziej znane z wchłaniania światła niż bycia jego źródłem". Czyżby czarna dziura uchyliła wreszcie rąbka tajemnicy? O wyjaśnienie tego niezwykłego zjawiska poprosiłam astrofizyków: prof. dr hab. Agnieszkę Pollo - astrofizyczkę, pracowniczkę Obserwatorium Astronomicznego UJ i Narodowego Centrum Badań Jądrowych, gdzie kieruje Zakładem Astrofizyki. Zajmuje się kosmologią obserwacyjną i astrofizyką pozagalaktyczną. I prof. dr hab. Łukasza Wyrzykowskiego - astrofizyka, związanego z Obserwatorium Astronomicznym UW, Katedra Astrofizyki Obserwacyjnej, przewodniczącego Panelu Naukowego przy Polskiej Agencji Kosmicznej. Zapraszam klcw.pl Hanna Maria Giza Realizacja dźwięku: Borys Kozielski Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#02. Co się dzieje z naszą Ziemią?

Sat, 14 Aug 2021 07:00:00 +0000

Co się dzieje z naszą Ziemią? Kiedy oglądamy zdjęcia satelitarne, obserwujemy w telewizji lub na żywo to, co się dzieje z naszą błękitną planetą, zaczyna ogarniać nas już nie niepokój, ale przerażenie. No, bo jeśli w ciągu jednego dnia lądolód na Grenlandii stracił 8,5 miliarda ton lodu, a po kolejnych dwóch dniach kolejne 8,4 mld ton lodu, to powinniśmy się bać, czy nie?Oczywiście uspokajamy się nazywając rosnącą temperaturę Ziemi, wysychające źródła wody, gwałtowne zjawiska atmosferyczne, powodzie - „zmianą klimatu”. Czy to rzeczywiście tylko zmiana klimatu - czy już kryzys klimatyczny?Naszymi gośćmi będą wybitni specjaliści:prof. dr hab. Krzysztof Błażejczyk – klimatolog, profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. prof. dr hab. Mirosław Miętus – fizyk, oceanograf i geograf, były dyrektor Instytutu Geografii Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Zakładu Meteorologii i Klimatologii Instytutu Geografii Uniwersytetu Gdańskiego, zastępca dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki WodnejZapraszam - Hanna Maria Giza
Realizacja dźwięku: Borys Kozielski
Strona: https://klcw.pl
Patronuj: https://patronite.pl/klcw
Adres e-mail: klub.ciekawych@gmail.com
Opis odcinka podkastu dostępny jest na licencji CC-BY dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

#01. Laur i cierń

Fri, 23 Jul 2021 17:00:00 +0000

Szukaj na klcw.pl

Laur i cierń - zapowiedź

Fri, 16 Jul 2021 10:00:00 +0000

Zbliża się 77 rocznica Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia 1944 roku rano w miasto ruszyły setki łączniczek z zadaniem przekazania pierwszego rozkazu pułkownika Antoniego Chróściela Montera, o ustaleniu godziny "W" na 17. Przysięgali o wyzwolenie z niewoli walczyć ze wszystkich sił aż do ofiary życia i śpiewali "za każdy kamień twój stolico damy krew".
Na wieść o wybuchu powstania w Warszawie Reichsführer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz: „Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców, Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy”. Ten wyrok proszę Państwa był wydany na nich, na powstańców. Ci którzy przeżyli teraz coraz liczniej odchodzą na wieczną wartę.