https://podcasty.radio.kielce.pl/
[podcast archiwalny - nie będzie kolejnych odcinków]]]>plPlaces & TravelRadio Kielcehttps://d3wo5wojvuv7l.cloudfront.net/t_rss_itunes_square_1400/images.spreaker.com/original/7e48fdc9359f4a8a0974e853b8fceda1.jpghttps://podcasty.radio.kielce.pl/Thu, 02 Jul 2026 13:55:39 +0000Radio KielceRadio Kielceinternet@radio.kielce.plW podcaście „Żelazne doliny” prezentujemy najważniejsze zabytki techniki znajdujące się w północnej części województwa, głównie na Świętokrzyskim Szlaku Zabytków Techniki. [podcast archiwalny - nie będzie kolejnych odcinków]
[podcast archiwalny - nie będzie kolejnych odcinków]]]>falseepisodichttps://www.spreaker.com/episode/podsumowanie--45455814https://api.spreaker.com/episode/45455814Sat, 26 Jun 2021 07:33:23 +0000Radio KielceKończymy dziś prezentowany od kilku miesięcy na naszej antenie cykl „Żelazne doliny”. Staraliśmy się w nim pokazać miejsca, które ukształtowały przemysł w północnej części województwa świętokrzyskiego.199annagłąb,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/krzemionki--45088997https://api.spreaker.com/episode/45088997Sat, 29 May 2021 13:52:30 +0000Radio KielceNeolityczne kopalnie krzemienia pasiastego w Krzemionkach to jeden z zabytków o światowym znaczeniu. Nie bez powodu niemal dwa lata temu zostały wpisane na prestiżową listę UNESCO. Dziś, w ramach cyklu „Żelazne doliny”, przypominamy, dlaczego to...190kielce,krzemionki,radio,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/browar-saskich--44965721https://api.spreaker.com/episode/44965721Sat, 22 May 2021 08:11:21 +0000Radio KielceBył jednym z najważniejszych punktów przemysłowego Ostrowca. Przed wojną wytwarzano tam wyśmienity browar, ale też lemoniadę, funkcjonował także młyn.207doliny,kielce,rk,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/fajans-w-cmielowie--44830177Marta Banaszewska, przewodnik po fabryce, informuje, że to dzięki fachowcom zajmującym się wykonaniem naczyń z gliny Jacek Małachowski postanowił założyć fabrykę fajansu. Wkrótce wykupił dobra bałtowskie, ponieważ tam były złoża glinki kaolinowej, a to jeden z ważnych składników do wyrobu porcelany. Szybko okazało się, że złoże jest kiepskiej jakości. Kaolin sprawdzał się do wyrobu fajansu, ale nie luksusowej porcelany. W związku z tym Małachowski i kolejni właściciele fabryk zaczęli ściągać specjalistów od wyrobu porcelany. Pochodzili m.in. z Czech i Niemiec. Z Europy sprowadzano także lepszej jakości glinkę kaolinową, która pozwoliła osiągnąć taki wyrób, który można było z powodzeniem sprezentować ważnym osobom.
Na terenie Ćmielowa od samego początku istniały dwie fabryki. Ta, o której dziś mówimy, od początku wykonywała eleganckie filiżanki, figurki, a nawet obrazy. Dziś jako jedyna produkuje różową porcelanę. Jak mówi kierownik promocji w Fabryce Porcelany AS Ćmielów Emilia Kwiecień, dumą jest podtrzymywanie tradycji pracy ręcznej. Wyroby odlewane są w formach, trzykrotnie wypalane, szkliwione i ręcznie dekorowane.
Obecnie właścicielem fabryki jest artysta Adam Spała, który wykupując stare budynki po fabryce odnalazł zachowane formy, które do dziś służą. Powstało także Żywe Muzeum Porcelany, gdzie turyści mogą obserwować proces powstawania wysokiej jakości ceramiki.]]>https://api.spreaker.com/episode/44830177Sat, 15 May 2021 08:03:57 +0000Radio KielceZaczęło się kilka tysięcy lat przed naszą erą od garncarstwa, które doskonale rozwijało się do XVIII wieku. W 1809 roku kanclerz Jacek Małachowski powołał do życia fabryki fajansu, które z czasem zaczęły produkować wysokiej jakości ceramikę użytkową i...Marta Banaszewska, przewodnik po fabryce, informuje, że to dzięki fachowcom zajmującym się wykonaniem naczyń z gliny Jacek Małachowski postanowił założyć fabrykę fajansu. Wkrótce wykupił dobra bałtowskie, ponieważ tam były złoża glinki kaolinowej, a to jeden z ważnych składników do wyrobu porcelany. Szybko okazało się, że złoże jest kiepskiej jakości. Kaolin sprawdzał się do wyrobu fajansu, ale nie luksusowej porcelany. W związku z tym Małachowski i kolejni właściciele fabryk zaczęli ściągać specjalistów od wyrobu porcelany. Pochodzili m.in. z Czech i Niemiec. Z Europy sprowadzano także lepszej jakości glinkę kaolinową, która pozwoliła osiągnąć taki wyrób, który można było z powodzeniem sprezentować ważnym osobom.
Na terenie Ćmielowa od samego początku istniały dwie fabryki. Ta, o której dziś mówimy, od początku wykonywała eleganckie filiżanki, figurki, a nawet obrazy. Dziś jako jedyna produkuje różową porcelanę. Jak mówi kierownik promocji w Fabryce Porcelany AS Ćmielów Emilia Kwiecień, dumą jest podtrzymywanie tradycji pracy ręcznej. Wyroby odlewane są w formach, trzykrotnie wypalane, szkliwione i ręcznie dekorowane.
Obecnie właścicielem fabryki jest artysta Adam Spała, który wykupując stare budynki po fabryce odnalazł zachowane formy, które do dziś służą. Powstało także Żywe Muzeum Porcelany, gdzie turyści mogą obserwować proces powstawania wysokiej jakości ceramiki.]]>176ceramika,ćmielów,fabryka,fabrykaas,fajans,historia,muzeum,porcelana,radiokielce,świętokrzyskie,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/czestocice-cukrownia-wyjatkowa-w-skali-europy--44699720https://api.spreaker.com/episode/44699720Sat, 08 May 2021 07:56:23 +0000Radio KielceByła jedną z pierwszych cukrowni na terenie Królestwa Polskiego. Dzięki niej do Ostrowca Świętokrzyskiego doprowadzono kolej. Cukrownia w Częstocicach to kolejny przystanek cyklu Radia Kielce „Żelazne doliny”, który wiedzie szlakiem zakładów...182częstocice,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/gornicze-tradycje-starachowic--44582849https://api.spreaker.com/episode/44582849Sat, 01 May 2021 07:10:08 +0000Radio KielceGdzie w Starachowicach znaleźć Herkulesa? W parku miejskim. Miejsce, które wydaje się mieszkańcom najbardziej naturalnym elementem krajobrazu, jeszcze sto lat temu było terenem kopalnianym. Kopalnia Herkules działała do końca XIX wieku, a więc kiedy...182annagłąb,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/kopalnie-w-okolicach-starachowicach--44464696https://api.spreaker.com/episode/44464696Sat, 24 Apr 2021 07:47:22 +0000Radio KielceKopalnie działały w okolicach Starachowic do 1970 roku. Rudę żelaza wydobywano w głównie kopalniach odkrywkowych, która później była przetapiana w Wielkim Piecu. W XIX wieku powstały kopalnie szybowe, ale głównym sposobem pozyskiwania rudy żelaza...229annagłąb,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/machory--44368788https://api.spreaker.com/episode/44368788Sat, 17 Apr 2021 07:16:23 +0000Radio KielceOryginalnie zdobione piece kaflowe, które cieszyły się popularnością w Cesarstwie Rosyjskim powstawały w Machorach w powiecie koneckim. Można było je spotkać na dworcach na trasie transsyberyjskiej od Moskwy po Władywostok. Znana w regionie kaflarnia...126kielce,machory,radio,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/kopalnie-rud--44282473https://api.spreaker.com/episode/44282473Sat, 10 Apr 2021 09:25:38 +0000Radio KielceW cyklu Radia Kielce „Żelazne Doliny” od kilku miesięcy przemierzamy szlak staropolskiego okręgu przemysłowego: stare fabryki, kuźnice czy huty wzdłuż rzeki Czarnej i Kamiennej.170kielce,radiokielce,rk,zelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/rejow--44073592https://api.spreaker.com/episode/44073592Sat, 27 Mar 2021 06:54:46 +0000Radio KielceDziałalność „białych mnichów”, czyli wąchockich cystersów, odcisnęła głęboki ślad na wielu okolicznych miejscowościach. Jedną z nich jest Rejów, dziś osiedle Skarżyska, a przed laty samodzielna wieś górnicza.203rejów,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/wielki-piec-w-kuzniakach--43973766https://api.spreaker.com/episode/43973766Sat, 20 Mar 2021 08:01:32 +0000Radio KielceW kolejnej odsłonie z cyklu Żelazne Doliny, w którym prezentujemy najważniejsze zabytki techniki w województwie świętokrzyskim, zapraszamy do miejscowości Kuźniaki. To wieś położona w powiecie kieleckim, w gminie Strawczyn, nad rzeką Łośną, którą...141doliny,galas-klusek,magdalena,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/starachowickie-ciezarowki-na-szlaku-techniki--43869027https://api.spreaker.com/episode/43869027Sat, 13 Mar 2021 10:09:45 +0000Radio Kielce184kielce,radio,radiokielce,starachowice,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/odlewnia-w-staporkowie--43763057https://api.spreaker.com/episode/43763057Sat, 06 Mar 2021 06:44:33 +0000Radio KielceOd kilku miesięcy prezentujemy Państwu ciekawe miejsca na świętokrzyskim szlaku zabytków techniki. Dziś ponownie zaglądamy do Stąporkowa, gdzie wzdłuż rzeki Czarnej znajduje się kolejna fabryka.117kielce,radio,stąporków,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/staporkow--43663336- Fabryka zatrudniała 2,5 tys. pracowników i wytwarzała około 10 milionów grzejnikowych żeberek rocznie - mówi.
Zakład najprężniej działał w latach 70. XX wieku i to właśnie intensywna produkcja grzejników, które każdy Polak miał w swoim mieszkaniu, sprawiła, że mieszkańcy do dziś określają Stąporków „miastem grzejników”.
Początki przemysłu żelaznego w Stąporkowie związane są z bogatymi zasobami rud żelaza na tych terenach i lokalizacją rzek Czarnej i Krasnej, które napędzały pierwsze kuźnice.
- Pierwsze wzmianki o kuźnicach na terenie Stąporkowa sięgają przełomu XV i XVI wieku. Mieściły się w Czarnej, Błotnicy, Błaszkowie, Grzybowie i Duraczowie – podkreśla Katarzyna Sorn.
Przed Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury i Sportu w Stąporkowie zlokalizowany jest ponad dwumetrowy żeliwny pomnik odlany w 1978 roku. Początkowo znajdował się przed Odlewnią Żeliwa Stąporków.]]>https://api.spreaker.com/episode/43663336Sat, 27 Feb 2021 14:46:58 +0000Radio KielceSzlak fabryk żelaznych wzdłuż rzeki Czarnej, który prezentujemy od kilku miesięcy, dziś doprowadził nas do Stąporkowa. Katarzyna Sorn, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu informuje, że od 1956 roku Odlewnia Żeliwa Stąporków była...- Fabryka zatrudniała 2,5 tys. pracowników i wytwarzała około 10 milionów grzejnikowych żeberek rocznie - mówi.
Zakład najprężniej działał w latach 70. XX wieku i to właśnie intensywna produkcja grzejników, które każdy Polak miał w swoim mieszkaniu, sprawiła, że mieszkańcy do dziś określają Stąporków „miastem grzejników”.
Początki przemysłu żelaznego w Stąporkowie związane są z bogatymi zasobami rud żelaza na tych terenach i lokalizacją rzek Czarnej i Krasnej, które napędzały pierwsze kuźnice.
- Pierwsze wzmianki o kuźnicach na terenie Stąporkowa sięgają przełomu XV i XVI wieku. Mieściły się w Czarnej, Błotnicy, Błaszkowie, Grzybowie i Duraczowie – podkreśla Katarzyna Sorn.
Przed Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury i Sportu w Stąporkowie zlokalizowany jest ponad dwumetrowy żeliwny pomnik odlany w 1978 roku. Początkowo znajdował się przed Odlewnią Żeliwa Stąporków.]]>140radiokielce,stąporków,żalaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/brody--43556287https://api.spreaker.com/episode/43556287Sat, 20 Feb 2021 07:51:46 +0000Radio KielceZapraszamy do wysłuchania audycji:183brody,doliny,kielce,radio,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/wegiel-drzewny--43317683https://api.spreaker.com/episode/43317683Sat, 06 Feb 2021 10:38:43 +0000Radio KielceKilkadziesiąt tysięcy mielerzy, z których pozyskiwano węgiel drzewny zasilało największe piece przemysłowe w terenie. Niemal 12 tysięcy takich miejsc znajduje się wokół Maleńca, Machor i Rudy Malenieckiej.173doliny,maleniec,rkkielce,rkkonskie,rudamaleniecka,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/zbiornik-w-michalowie--43195819Michałów to obecnie część Starachowic, ale przez wieki był samodzielną wsią, która wzięła nazwę od kowala Michała i jego kuźni. Jak przypomina dyrektor Muzeum Przyrody i Techniki Paweł Kołodziejski, te tereny należały już nie do wąchockich cystersów, a do benedyktynów ze Świętego Krzyża. Jednak tradycje pracy kultywowane były przez tę wspólnotę zakonną z takim samym zaangażowaniem. W czasach Księstwa Warszawskiego wyrabiano tu pałasze dla wojska.
Duży przemysł przyszedł w drugiej połowie XIX wieku. W myśl idei Stanisława Staszica powstał tu kompleks hutniczy. Inwestorem był Bank Polski. Z ramienia tej instytucji działał tu Fryderyk Lempe, dziś patron ulicy znajdującej się przy ruinach zakładu.
- Umieszczono tu pudlingarnię, czyli zakład, który hartował „surówkę” z wielkiego pieca, tak, aby była gotowa do obróbki. Proces zachodził w kolejnych piecach, tzw. pudlowych, stąd nazwa zakładu - wyjaśnia Paweł Kołodziejski.
Na terenie przyległym do zakładu był staw fabryczny, największy w całym ciągu rzeki Kamiennej. Miał 120 ha powierzchni. Dzisiejsza ulica Lempego jest położona w miejscu, gdzie znajdował się wał czołowy, piętrzący wody. Zbiornik pełnił funkcje retencyjne, ale przede wszystkim gromadził energię do zakładu. Niestety zalew przegrał z żywiołem w 1903 roku, kiedy ogromna powódź zniszczyła zakłady w Michałowie, Brodach i Nietulisku.
Dziś z zakładu zostały tylko ruiny klatki, w której umieszczone było koło wodne oraz kanał roboczy doprowadzający wodę do zakładu. W całości zachował się jeden z budynków dawnego magazynu i łaźni, dziś używany jako obiekt mieszkalny.]]>https://api.spreaker.com/episode/43195819Sat, 30 Jan 2021 07:55:03 +0000Radio KielceRzeka Kamienna dała początek świętokrzyskiej „krainie wielkich jezior”, czyli kolejnym zbiornikom piętrzącym wodę na potrzeby zakładów metalurgicznych. Jednym z nich jest Pasternik w Starachowicach. Po kolejnym zbiorniku, który znajdował się w...Michałów to obecnie część Starachowic, ale przez wieki był samodzielną wsią, która wzięła nazwę od kowala Michała i jego kuźni. Jak przypomina dyrektor Muzeum Przyrody i Techniki Paweł Kołodziejski, te tereny należały już nie do wąchockich cystersów, a do benedyktynów ze Świętego Krzyża. Jednak tradycje pracy kultywowane były przez tę wspólnotę zakonną z takim samym zaangażowaniem. W czasach Księstwa Warszawskiego wyrabiano tu pałasze dla wojska.
Duży przemysł przyszedł w drugiej połowie XIX wieku. W myśl idei Stanisława Staszica powstał tu kompleks hutniczy. Inwestorem był Bank Polski. Z ramienia tej instytucji działał tu Fryderyk Lempe, dziś patron ulicy znajdującej się przy ruinach zakładu.
- Umieszczono tu pudlingarnię, czyli zakład, który hartował „surówkę” z wielkiego pieca, tak, aby była gotowa do obróbki. Proces zachodził w kolejnych piecach, tzw. pudlowych, stąd nazwa zakładu - wyjaśnia Paweł Kołodziejski.
Na terenie przyległym do zakładu był staw fabryczny, największy w całym ciągu rzeki Kamiennej. Miał 120 ha powierzchni. Dzisiejsza ulica Lempego jest położona w miejscu, gdzie znajdował się wał czołowy, piętrzący wody. Zbiornik pełnił funkcje retencyjne, ale przede wszystkim gromadził energię do zakładu. Niestety zalew przegrał z żywiołem w 1903 roku, kiedy ogromna powódź zniszczyła zakłady w Michałowie, Brodach i Nietulisku.
Dziś z zakładu zostały tylko ruiny klatki, w której umieszczone było koło wodne oraz kanał roboczy doprowadzający wodę do zakładu. W całości zachował się jeden z budynków dawnego magazynu i łaźni, dziś używany jako obiekt mieszkalny.]]>212michałów,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/wielki-piec--43076700- W 1870 roku rząd rosyjski sprzedał tzw. grupę starachowicką, czyli zakłady rozciągnięte od Starachowic do Nietuliska bankierowi Antoniemu Fraenkelowi. Już pięć lat później przekształcił on zakład w drugą w Polsce spółkę akcyjną pod nazwą „Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych” - opowiada dyrektor muzeum.
Modernizacja zakładu była możliwa jedynie dzięki wprowadzeniu nowoczesnej technologii, a ta zakładała wybudowanie pieca opalanego koksem, a nie  jak dotąd -węglem drzewnym. To rodziło konieczność wybudowania linii kolejowej, aby pociągami przywozić koks. Przedsięwzięcie udało się zrealizować w 1885, kolej przebiegała wówczas przez Bzin, czyli dzisiejsze Skarżysko. Połączenie ze Starachowicami było odnogą głównej linii, ale pozwalało na jej rozbudowę. Później ta linia została rozbudowana do Ostrowca na potrzeby tamtejszej huty. Odtąd już nic nie stało na przeszkodzie, aby w Starachowicach powstał wielki piec:
Budowa trwała dwa lata (1898 - 1899). Cały system był bardzo nowoczesny jak na tamte czasy, czego przykładem może być ekologiczne rozwiązanie, które wykorzystywało ponownie gazy wielkopiecowe.
Wielki piec początkowo miał pojemność 180 metrów sześciennych, ale po modernizacji w latach 1922-31 zwiększono ją do 250 metrów sześciennych. Ma 22 m wysokości, a całość posadowiona jest na fundamentach o głębokości 5,5 metra. Sam wielki piec składa się z dolnej części zwanej garem, która zamknięta jest od spodu trzonem pieca. Nad garem kolejno znajdują się spadki, przestron, szyby i gardziel. Wnętrze wielkiego pieca wykonane jest z cegły ogniotrwałej (szamotowej). Szyb o wysokości 10 m wykonany jest również z cegły ogniotrwałej i wzmocniony stalowymi obręczami.
Wielki piec pracował do 1968 roku. Dzięki miłośnikom dziedzictwa przemysłowego udało się w pełni zachować ciąg wielkopiecowy. Jego strażnikiem jest Muzeum Przyrody i Techniki.]]>https://api.spreaker.com/episode/43076700Sat, 23 Jan 2021 07:45:15 +0000Radio KielceStarachowicka „żelazna dolina” to współcześnie Wielki Piec, stanowiący najważniejszą część Muzeum Przyrody i Techniki. To na szlaku dziedzictwa przemysłowego najbardziej charakterystyczny obiekt w mieście. Pierwsze piece hutnicze stawiali w dolinie...- W 1870 roku rząd rosyjski sprzedał tzw. grupę starachowicką, czyli zakłady rozciągnięte od Starachowic do Nietuliska bankierowi Antoniemu Fraenkelowi. Już pięć lat później przekształcił on zakład w drugą w Polsce spółkę akcyjną pod nazwą „Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych” - opowiada dyrektor muzeum.
Modernizacja zakładu była możliwa jedynie dzięki wprowadzeniu nowoczesnej technologii, a ta zakładała wybudowanie pieca opalanego koksem, a nie  jak dotąd -węglem drzewnym. To rodziło konieczność wybudowania linii kolejowej, aby pociągami przywozić koks. Przedsięwzięcie udało się zrealizować w 1885, kolej przebiegała wówczas przez Bzin, czyli dzisiejsze Skarżysko. Połączenie ze Starachowicami było odnogą głównej linii, ale pozwalało na jej rozbudowę. Później ta linia została rozbudowana do Ostrowca na potrzeby tamtejszej huty. Odtąd już nic nie stało na przeszkodzie, aby w Starachowicach powstał wielki piec:
Budowa trwała dwa lata (1898 - 1899). Cały system był bardzo nowoczesny jak na tamte czasy, czego przykładem może być ekologiczne rozwiązanie, które wykorzystywało ponownie gazy wielkopiecowe.
Wielki piec początkowo miał pojemność 180 metrów sześciennych, ale po modernizacji w latach 1922-31 zwiększono ją do 250 metrów sześciennych. Ma 22 m wysokości, a całość posadowiona jest na fundamentach o głębokości 5,5 metra. Sam wielki piec składa się z dolnej części zwanej garem, która zamknięta jest od spodu trzonem pieca. Nad garem kolejno znajdują się spadki, przestron, szyby i gardziel. Wnętrze wielkiego pieca wykonane jest z cegły ogniotrwałej (szamotowej). Szyb o wysokości 10 m wykonany jest również z cegły ogniotrwałej i wzmocniony stalowymi obręczami.
Wielki piec pracował do 1968 roku. Dzięki miłośnikom dziedzictwa przemysłowego udało się w pełni zachować ciąg wielkopiecowy. Jego strażnikiem jest Muzeum Przyrody i Techniki.]]>199doliny,kielce,piec,radio,starachowice,wielki,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/starachowice--42963984https://api.spreaker.com/episode/42963984Sat, 16 Jan 2021 08:28:56 +0000Radio KielceStarachowice to kolejny przystanek naszego cyklu „Żelazne doliny”, prezentującego zabytki techniki regionu świętokrzyskiego.198kielce,radio,radiokielce,starachowice,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/piec--42855665https://api.spreaker.com/episode/42855665Sat, 09 Jan 2021 08:08:37 +0000Radio KielceNie byłoby wielkich pieców gdyby nie rzeka Kamienna. W kolejnym odcinku cyklu „Żelazne Doliny” można poznać pierwsze z trzech historycznych miejsc, w których ulokowane były centra przemysłowe Starachowic.225doliny,piec,radiokielce,starachowice,żelaznefalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/stara-kuznica--42756108https://api.spreaker.com/episode/42756108Sat, 02 Jan 2021 08:00:10 +0000Radio Kielce147kielce,radio,radiokielce,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/palac-i-papier-od-schoenberga--42446879https://api.spreaker.com/episode/42446879Sat, 12 Dec 2020 07:38:33 +0000Radio KielceGdzie w Wąchocku jest pałac i czym był „papier od Schoenberga”? Na te pytania odpowiadamy w kolejnym odcinku cyklu „Żelazne Doliny”.228kielce,radiokielce,rk,wąchcok,zelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/wachock--42328543- Funkcjonowały do kasaty zakonu w 1819 roku, a później Zarząd Główny Dyrekcji Górniczej w budynkach klasztornych osadził dozorstwa, które funkcjonowały tam przez kilkanaście - relacjonuje Wioletta Sobieraj z Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach.
Na bazie cysterskich kuźnic działały też dwie kosarnie, w których powstawały kosy i drobny sprzęt domowy. Nie były jednak dochodowe, a wręcz przynosiły straty, więc w 1827 roku książę Franciszek Drucki-Lubecki podjął decyzję o ich zamknięciu. To jednak otworzyło nową szansę przed zakładami w Wąchocku.
- Była to koncepcja Stanisława Staszica dotycząca ciągu fabryk na rzece Kamiennej. W 1833 roku zmodernizowano przepust wodny z głównym jazem piętrzącym wodę. To pozwoliło na uruchomienie zakładu metalowego - opowiada Wioletta Sobieraj.
Był to zakład bardzo nowoczesny z ośmioma ogniskami, trzema młotami i miechami skrzynkowymi, a napędzały go turbiny wodne. Stanął na ruinach pierwszych kuźnic cysterskich, tworząc kolejne piętro przemysłu w Wąchocku.
- O wielkości zakładu świadczy wielkość budynku dla dozorcy, miał 25 łokci długości i 9 szerokości. Dodatkowo funkcjonowała tu wozownia, magazyny, piwnice oraz rozległe tereny z łąkami - dodaje Wioletta Sobieraj.
Zakład pracował do lat 60. XIX wieku, kiedy został zniszczony podczas wielkiej powodzi.]]>https://api.spreaker.com/episode/42328543Sat, 05 Dec 2020 08:50:15 +0000Radio KielceW ramach kolejnej odsłony cyklu „Żelazne Doliny” dziś wspominamy rozległe dobra cysterskie, zagospodarowane przez zakonników oraz kuźnice, które powstawały w Bzinie, Rejowie, Marcinkowe i Starachowicach, a w końcu także w Wąchocku. - Funkcjonowały do...- Funkcjonowały do kasaty zakonu w 1819 roku, a później Zarząd Główny Dyrekcji Górniczej w budynkach klasztornych osadził dozorstwa, które funkcjonowały tam przez kilkanaście - relacjonuje Wioletta Sobieraj z Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach.
Na bazie cysterskich kuźnic działały też dwie kosarnie, w których powstawały kosy i drobny sprzęt domowy. Nie były jednak dochodowe, a wręcz przynosiły straty, więc w 1827 roku książę Franciszek Drucki-Lubecki podjął decyzję o ich zamknięciu. To jednak otworzyło nową szansę przed zakładami w Wąchocku.
- Była to koncepcja Stanisława Staszica dotycząca ciągu fabryk na rzece Kamiennej. W 1833 roku zmodernizowano przepust wodny z głównym jazem piętrzącym wodę. To pozwoliło na uruchomienie zakładu metalowego - opowiada Wioletta Sobieraj.
Był to zakład bardzo nowoczesny z ośmioma ogniskami, trzema młotami i miechami skrzynkowymi, a napędzały go turbiny wodne. Stanął na ruinach pierwszych kuźnic cysterskich, tworząc kolejne piętro przemysłu w Wąchocku.
- O wielkości zakładu świadczy wielkość budynku dla dozorcy, miał 25 łokci długości i 9 szerokości. Dodatkowo funkcjonowała tu wozownia, magazyny, piwnice oraz rozległe tereny z łąkami - dodaje Wioletta Sobieraj.
Zakład pracował do lat 60. XIX wieku, kiedy został zniszczony podczas wielkiej powodzi.]]>221radiokielce,wąchock,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/nietulisko--42293567https://api.spreaker.com/episode/42293567Thu, 03 Dec 2020 09:37:17 +0000Radio KielcePo utworzeniu Królestwa Polskiego Stanisław Staszic kierował projektem uprzemysłowienia państwa. Jednym z jego pomysłów, który potem kontynuował książę Ksawery Drucki-Lubecki, było wybudowanie ciągu zakładów metalowych wzdłuż rzeki Kamiennej. W ten...183ciekawostki,kielce,nietulisko,radio,radiokielce,świętokrzyskie,technika,zabytkitechniki,żelaznedolinyfalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/sielpia-wielka--42238323To też kolejny obiekt z naszego cyklu „Żelazne Doliny”, który prezentujemy. Z Magdaleną Weber, przewodnikiem z Centrum Informacji Turystycznej w Końskich, rozmawia dziennikarka Radia Kielce Magdalena Galas-Klusek.]]>https://api.spreaker.com/episode/42238323Mon, 30 Nov 2020 13:19:57 +0000Radio KielceZakład produkcyjny w Sielpi Wielkiej był pierwszym na ziemiach polskich zabytkiem sztuki technicznej przed II wojną światową, więc był jednym z bardziej rozpoznawalnych miejsc w województwie świętokrzyskim. To też kolejny obiekt z naszego cyklu...To też kolejny obiekt z naszego cyklu „Żelazne Doliny”, który prezentujemy. Z Magdaleną Weber, przewodnikiem z Centrum Informacji Turystycznej w Końskich, rozmawia dziennikarka Radia Kielce Magdalena Galas-Klusek.]]>157ciekawostki,ciekawostkitechniki,czarna,huta,kamienna,kielce,podróże,pudlingarnia,radio,radiokielce,sielpia,sielpiawielka,technika,wielka,zabytkitechniki,żelaznedoliny,żelazofalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/maleniec--42238041Dziś przenosimy się do Doliny Czarnej, gdzie Maciej Chłopek oprowadzi nas po Zabytkowym Zakładzie Hutniczym w Maleńcu.]]>https://api.spreaker.com/episode/42238041Mon, 30 Nov 2020 12:17:33 +0000Radio KielceŻelazne Doliny rzek Czarnej i Kamiennej to dziedzictwo przemysłowe naszego województwa. W najbliższych tygodniach będziemy Państwu prezentować kolejne zabytki techniki rozciągnięte od Maleńca po Nietulisko, wiele z tych miejsc to obecnie obiekty...Dziś przenosimy się do Doliny Czarnej, gdzie Maciej Chłopek oprowadzi nas po Zabytkowym Zakładzie Hutniczym w Maleńcu.]]>148czarna,doliny,huta,kamienna,kielce,maleniec,podróże,radio,radiokielce,zakładhutniczy,żelazne,żelaznedoliny,żelazofalsefullhttps://www.spreaker.com/episode/zelazne-doliny--42212404Cystersi, wierni regule „ora et labora”, nie tylko się modlą, ale także pracują. W bliskiej okolicy Wąchocka są pozostałości po wyrobiskach rud żelaza. To niewątpliwy ślad działalności pierwszych zakonników. Nie można też oddzielić działalności górniczej zakonników od starożytnego hutnictwa z okolic Gór Świętokrzyskich.
Cystersi w kolejnych stuleciach zakładali w swoich włościach liczne kuźnice (fabrica ferri), stając się poważnym producentem żelaza w skali całego kraju. Wąchock, gdzie stał kościół i klasztor zakonny, był centrum administracyjnym tych zakładów. Stał się też poważnym zapleczem handlowym i rzemieślniczym, zwłaszcza po tym jak cystersi uzyskali prawo założenia tu miasta, co miało miejsce w 1454 roku. Po latach pracy w 1789 roku w Starachowicach z inicjatywy przeora Aleksandra Rupkiewicza powstał pierwszy Wielki Piec.
- Z dziedzictwa przemysłowego cystersów nie zostało wiele, bo przez lata na fundamentach kuźnic budowano kolejne zakłady przemysłowe. Dla nas najważniejsze jest dziedzictwo duchowe zostawione przez mnichów, czyli umiłowanie pracy i stały rozwój okolicy - mówi Wioletta Sobieraj.
Spacer żelazną dolina Kamiennej można w Wąchocku rozpocząć od klasztoru cystersów, a potem szukać XIX-wiecznych zakładów ulokowanych przy rzece. O nich powiemy w przyszłym tygodniu.]]>https://api.spreaker.com/episode/42212404Sat, 28 Nov 2020 11:15:27 +0000Radio KielceW cyklu pokazującym zabytki techniki północnej części województwa „Żelazne doliny” zapraszamy do Wąchocka i ojców cystersów. - Zakonnicy przybyli tu w XII wieku z Francji, ich zadaniem był rozwój przemysłu i rolnictwa oraz czuwanie nad religijnością...Cystersi, wierni regule „ora et labora”, nie tylko się modlą, ale także pracują. W bliskiej okolicy Wąchocka są pozostałości po wyrobiskach rud żelaza. To niewątpliwy ślad działalności pierwszych zakonników. Nie można też oddzielić działalności górniczej zakonników od starożytnego hutnictwa z okolic Gór Świętokrzyskich.
Cystersi w kolejnych stuleciach zakładali w swoich włościach liczne kuźnice (fabrica ferri), stając się poważnym producentem żelaza w skali całego kraju. Wąchock, gdzie stał kościół i klasztor zakonny, był centrum administracyjnym tych zakładów. Stał się też poważnym zapleczem handlowym i rzemieślniczym, zwłaszcza po tym jak cystersi uzyskali prawo założenia tu miasta, co miało miejsce w 1454 roku. Po latach pracy w 1789 roku w Starachowicach z inicjatywy przeora Aleksandra Rupkiewicza powstał pierwszy Wielki Piec.
- Z dziedzictwa przemysłowego cystersów nie zostało wiele, bo przez lata na fundamentach kuźnic budowano kolejne zakłady przemysłowe. Dla nas najważniejsze jest dziedzictwo duchowe zostawione przez mnichów, czyli umiłowanie pracy i stały rozwój okolicy - mówi Wioletta Sobieraj.
Spacer żelazną dolina Kamiennej można w Wąchocku rozpocząć od klasztoru cystersów, a potem szukać XIX-wiecznych zakładów ulokowanych przy rzece. O nich powiemy w przyszłym tygodniu.]]>195cystersi,dolinakamiennej,hutnictwo,klasztor,muzeumprzyrodyitechniki,podroze,podróże,radiokielce,starachowice,swietokrzyskie,świętokrzyskie,swietokrzyskietravel,szlakzabytkówtechniki,technika,wąchock,zabytki,zakon,zakonnicy,żelaznedoliny,zwiedzaniefalsefull